fbpx
Bizi Takip Edin

Arkeoloji

Dünyanın en önemli arkeolojik buluntuları

Yayınlandı

üzerinde

Her yıl ekim ayının üçüncü cumartesi günü kutlanan Uluslararası Arkeoloji Günü, bu yıl 20 Ekim’de dünya genelinde kutlanıyor. Arkeolojik keşifler geçmişe ışık tutmamıza yardım ediyor. Günümüzü ve geleceğimizi daha iyi anlamamızı sağlayan arkeolojik çalışmaların bazıları var ki adeta dünyaya damgasını vurdu. İşte siz değerli okurlarımıza dünyanın en önemli arkeolojik buluntularından bazıları;
5 bin 250 yıllık mumya Ötzi, çeyrek asır önce Alpler’de donmuş halde bulundu. Yıllarca süren araştırmalar boyunca uzmanlar Ötzi ile ilgili birçok bilgiye ulaştı. Buz adam Ötzi İtalya’nın kuzeyindeki Güney Tirol Arkeoloji Müzesi’nin en önemli parçası. Ötzi 19 Eylül 1991’de Alpler’de donmuş bir şekilde bulunmuştu. Ötzi’nin bulunduğu noktanın İsviçre’ye mi yoksa İtalya’ya mı ait olduğu tartışmaya yol açmıştı. Yapılan ölçümler Ötzi’nin İtalya sınırları içinde bulunduğunu ortaya koydu.

Rusya’nın Kazakistan sınırındaki Çelyabinsk bölgesinde bulunan ve tarihi M.Ö.17 yüzyıla kadar uzanan Arkaim antik kentinin kalıntıları. Geniş bir alana yayılan Arkaim yerleşim bölgesi, Sintashta – Petrovka kültürünün yaşandığı, görülmesi gereken ender yerlerden biridir. Bazı kaynaklarda M.Ö. 20. yüzyıla kadar uzandığı ve Tunç Çağından günümüze geldiği belirtilmektedir. Arkaim’in Gize Piramitleri’nden de daha eski olduğu söylenmektedir.

Pompei antik kenti, 24 Ağustos 79 tarihinde Vezüv Yanardağı’nın patlaması sonucunda volkanik kül altında kalmıştı. 1748’de keşfe çıkan bir grup araştırmacı kalın bir enkazın altında şehrin olduğu gibi durduğunu keşfetmiştir. Binalar, anıtlar ve insan iskeletleri, bilim insanlarının şehir yaşamı hakkında bolca bilgi sahibi olmalarını sağlamıştır.

Asur Kralı Asurbanipal’ın kütüphanesinden kil tablet parçası. Asur kitapları kağıt üzerine değil, çoğunlukla kil tabletlere, semboller oluşturmak için ufak bir kamanın kullanıldığı çivi yazısıyla yazılmıştı. Toplamda yüz binlerce tablet Asurbanipal’in kütüphanesinde toplanmıştı, bunlardan 30.000’i günümüzde Britanya Müzesi’nde bulunmakta.Asurbanipal’in kütüphanesi sarayının yanan duvarları altına gömülmüştü ve 2.000 yıl boyunca saklı kaldı. Kütüphanenin kırık ve dağılmış kalıntıları ilk kez 1849’da bulundu.Ele geçirilen parçalar tüm dünyadan araştırmacılar tarafından incelendi, Asur kültürü hakkında bildiklerinin birçoğu bu metinlerden geliyor.

1986 yılında, Yeni Zelanda’da Owen Dağı’ndaki bir mağaranın derinliklerinde oldukça iyi korunmuş bir pençe bulunmuş. Arkeologlar bu pençeyi mağaradan dışarı çıkarıp laboratuvara götürdüklerinde, pençenin prehistorik zamana ait uçmayan bir kuş türü olan moa’ya ait olduğu ortaya çıkarmışlar.

15’inci yüzyıla ait olduğu bilinen 250 sayfalık Voynich El Yazması, kozmolojik sembol, bitki ve çıplak kadın gibi birçok değişik figür içeriyor. Wilfrid Voynich adında bir sahaf tarafından 1912 yılında bulunan el yazmasının içeriğine dair henüz net bir bilgiye sahip değiliz çünkü metin henüz deşifre edilemedi. Ancak metnin unutulan bir dille yazıldığına dair spekülasyonlar yaratılmaya devam ediliyor. Şu an Yale Üniversitesi’nde bulunan el yazması birçok bilim insanının dikkatini çekmekte.

Tarihin en önemli arkeolojik buluntuları arasında sayılan Troya eserleri, Çanakkale’deki antik kentte Alman arkeolog Heinrich Schliemann tarafından gün ışığına çıkarıldı. MÖ 2300-2800 yılları arasına ait tarihi hazinenin, Schliemann ve eşi tarafından 1871-1890 yılları arasında yurt dışına kaçırıldığı biliniyor. Eserlerin bir bölümü Berlin’de, bir kısmı da Rusya’da Puşkin Güzel Sanatlar Müzesi ile St. Petersburg’daki Hermitage Müzesinde bulunuyor.

2010 yılında Rusya’nın Yakutya bölgesinde buzlarla kaplı toprağın altında bulunan Yuka adlı yavru yünlü mamut. Donmuş bedeni yaklaşık 40 bin yıl boyunca çok iyi saklanan Yuka, bilim insanlarına mamutların yaşamı konusunda kapsamlı araştırma yapma imkanı sundu.

Binlerce toprak asker İmparator Qin Shi Huang mezarının üzerinde bekçi olarak duruyor. MÖ 210 tarihinde yapılmış olan heykeller, 1974’te Çin Halk Cumhuriyeti’nin Shaanxi eyaletine bağlı Xi’an yakınlarında bir çiftçi tarafından bulunmuştur. Ordunun “İlklerin imparatoru” olarak bilinen Qin Shi Huang’ın mezarını koruduğuna inanılır. Boyları 183-195 santimetre arasında değişen bu heykel askerlerin her birinin yüz ifadesi farklıdır. Kazı alanında çoğu hala toprak altında 8000 asker, 520 atıyla birlikte 130 savaş arabası, 150 süvari atı bulunduğu tahmin edilmektedir.

Peru’da bulunan bu çizgiler yerden bakıldığında pek de etkileyici bir görüntü sergilemese de onlara yukarıdan bakıldığında durum bir hayli değişiyor.Arkeologlar, bu görkemli çizgilerin, geometrik şekillerden tutun da hayvan, bitki ve hayali figürlere kadar çeşitli şeyleri betimleme amacıyla çizildiğini ve bunların yaklaşık olarak 2 bin yıl önce yapıldığını düşünüyor. Fakat, ne amaçla yapıldıkları hala birçok tartışmaya sebep olan gizemli bir konu olsa da birçok arkeolog, bu çizgilerin Nazca tanrılarının aralarındaki bir çeşit iletişim metoduna işaret ettiğine veya doğa ayinlerinin bir parçası olarak çizildiğine inanıyor.

Olmecler, Orta Amerika’da M.Ö. 1500-100 yılları arasında yaşamış bir toplumdu. 6 ila 50 ton arasında değişen büyük taş başlıklar yapan bu medeniyetti. Bilim insanları hala Olmec’in böyle şeyler inşa etmeyi nasıl başardıklarını açıklayamıyor.

Tutankamon’un mezarının gün yüzüne çıkarıldığı 1922 tarihinden itibaren “firavunun laneti” olarak anılan ve mezara yaklaşan herkesin bir şekilde öldüğünü anlatan hikayeler kulaktan kulağa yayılmaya başladı. Firavunun mezarının gizeminden daha da dikkat çeken şey işte Tutankamon’un nasıl öldüğü konusu. Arkeologlar, bu çocuk kralın beklenmedik bir şekilde öldüğü ve ölümüne ya bir enfeksiyonun ya da bir iki tekerlekli araba kazası sonrası aldığı yaraların sebep olduğuna inanıyorlar.

Antikythera Düzeneği, büyük bir muamma olarak kalan en önemli arkeolojik buluntulardan biri. Batan bir antik Yunan kargo gemisinin kalıntılarından çıkarılan bu düzeneğin astronomik amaçlarla kullanıldığı düşünülüyor. Arkeologlar, bu aletin nasıl kullanıldığı hakkında hala çalışmalarına devam etse de bu düzeneğin oldukça karmaşık bir astronomik takvim olabileceğini iddia ediyor. 2 bin yaşında olduğu bilinen bir gemiden çıkarılması ise bu düzeneği o döneme ait bulunan en ilginç antik kalıntı kılıyor.

1994 yılında Göbeklitepe’de yapılan müthiş keşif, medeniyetin evrimi hakkında o zaman kadar bildiklerimizi zorlayarak yeni sorular sorulması gerektiğini ortaya koymuştur. Üzerinde hayvan figürlerinin oyulduğu taş sütunlarıyla Göbekli Tepe, yapılma tarihinin M.Ö. 11-12.000’e dayanması sebebiyle dünyanın en eski ibadethanesi olarak kabul görüyor. Eldeki bulgular, Göbeklitepe’nin yarı-göçebe avcılar tarafından inşa edildiğini ve bu topluluğun tarımla henüz tanışmadığını gösteriyor. Göbeklitepe’nin keşfi sonrası arkeologlar, önce yerleşik hayata geçilip sonra mı tapınakların inşa edilmeye başlandığı yoksa bunun tersinin de geçerli olup olmadığını tartışmaya başladı. Daha önceden kabul gördüğü gibi önce yerleşik hayata mı geçildi, yoksa Göbeklitepe gibi dini amaçla inşa edilen yapılar insanları yerleşik hayata geçişe mi yönlendirdi? Bu henüz netlik kazanmış değil.

Sibirya’nın karlı yüksek yaylalarında soğuk sayesinde çok iyi korunmuş olarak bulunan Buz Prensesi Rusya’da 20. yüzyılın en büyük keşiflerinden sayılıyor. Donmuş toprak içinde 2500 yıl boyunca yatan prensesin mezarı ve iskeleti 1993’te bulunmuştu.Bulunduğu yüksek yaylanın ardından “Ukok Prensesi” ismiyle anılan kadının vücudu çok iyi korunmuş ve oldukça ayrıntılı dövmeler taşıyordu. Vücudu ve kıyafetleri çok iyi korunmuş olmasına rağmen, kısmen mumyalaşmış iskeletin boynu ve yüzündeki deri bozulduğu için nasıl göründüğü bilinmiyor. Mumyalaşmış iskelet, Moskova’da eski Sovyet lideri Lenin’in vücudunu mumyalayan bilim insanları tarafından incelendi. DNA testleri ise prensesin, günümüz Altay bölgesindeki yerli Moğollarla genetik bir ililşkisi olmadığını ortaya koydu.

Reklam Alanı
Yorum için tıklayın

Yanıtla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Arkeoloji

Antik Pers Medeniyetinde 3 cinsiyet Normal Karşılanıyordu

Yayınlandı

üzerinde

Antik Pers medeniyetine ait 3000 yıllık mezarların incelenmesi sonucu, günümüzde yeni yeni aşılmaya başlayan bir cinsiyet sorununun Pers’lerde olmadığı ortaya çıktı. Persler, 3 farklı cinsiyeti normal karşılıyordu. Cinsiyetle ilgili tartışmaları ve onların doğumda belirlendiğini reddeden insanların varlığı adeta kültürel bir savaş alanına dönmüş durumda. Dünyada hala transseksüel bireyler birçok toplum tarafından dışlanıyor. Bunun en yakın örnekleri arasında Trump hükümetinin transseksüel bireyleri ordudan dışlama, kamu kayıtlarındaki cinsiyet değişikliklerini yasaklama ve interseks kişileri tamamen silme çabaları gösterilebilir. Dünya üzerinde buna benzer saldırılar tüm toplumlarda görülmektedir.

Dünya üzerinde buna benzer saldırılar tüm toplumlarda görülmektedir. Birçok kişi kolayca belirlenebileceği şekilde sadece iki cinsiyetin bulunduğunu iddia etmektedir. Birçok kültürde transseksüel olarak tanımlanan insanlar, postmodern değerler tarafından teşvik edilen bir popülerizm olarak bildirilmektedir. ManhattanvilleCollege’dan Profesör Megan Cifarelli, bunun tam tersi olduğunu savunuyor. İkili cinsiyet kavramı belki de en fazla geçmiş uygarlıklarla çatışmaktadır ve kültürel olarak toplumlara özgüdür. Çifarelli, İran’ın kuzeybatısındaki Hasanlu’da özel bir mezar çalışması yaptı. Yaklaşık 3.000 yıl önce Hasanlu, rakip orduların sık sık savunduğu bir yolda olma talihsizliği yaşadı. Burası defalarca ele geçirildi ve yakıldı. Bölgenin terk edilmesinden sonra orada bulunan mezarların birçoğu cesetleri belgeleyen arkeologlar tarafından bulundu ve mezarlardaki ganimetlere büyük zararlar verilmeden açıldı. Cifarellimezarlarda yaptığı inceleme raporlarını analiz etti.

Mezarlarda gömülme işlemlerinin ve yanlarına yerleştirilen eşyaların kadın ve erkeklerde ayrı olduğunu tespit etti. Bu şekilde iki farklı kümede mezar tespit edildi. Ancak, mezarların yüzde 20’si erkek ve dişi nesnelerin bir karışımını içeriyordu. Bu, Hasanlu halkının üçüncü bir cinsiyete inandığını ya da cinsiyeti katı bir ikilikten daha fazla bir spektrum olarak gördüğünü ima ediyordu. Teori, kadın rolleri olarak düşünülenleri gerçekleştiren sakallı bir insanı betimleyen altın bir kase ile desteklendi. Hasanlu’da bulunan Altın Kase’deki bu detaylar, geleneksel olarak kadınlara atanan toplumsal cinsiyet rolleriyle ilgili sakallı figürler içeriyor. Cifarelli, henüz elde ettiği bulguları yayınlamadı. Ancak arkeolojik konferanslarda ve halka açık konferanslarda bulgularını paylaştı. Akademik konferanslarda Cifarelli, gelen tepkilerin olumlu olduğunu söyledi.

Birçok Amerikan Yerlisi kültürlerinde iki kişiden fazlasını, örneğin “iki ruhlu” insanları tanıyordu. Eski Amerikan kültürlerini inceleyen arkeologlar bunun farkında ve çoğu zaman buldukları bedenlerin cinsiyeti hakkında sonuçlara varmaktan kaçınıyorlar. Ancak Cifarelli’nin yorumu Orta Doğu kültürlerinde uzmanlaşmış kişiler için yeni. Cifarelli, diğer kültürlerin cinsiyetleri ikili olarak gördüğü fikrine meydan okumakla kalmıyor, aynı zamanda arkeologların bedenlerin cinsiyetini kategorize etme şeklini de sorguluyor. Eksik kemikler, mezarda bir silah veya daha fazla yerli eşya içerip içermediğine bağlı olarak geleneksel olarak kadın veya erkek olarak tanımlanmıştır. Bilim insanı, bu insanların bazılarının şu an intersex dediğimiz cinsiyete ait olabileceğini söylüyor. Ancak arkeologlar erkek veya kadın olduklarını varsaydılar ve kültürlerinin bizim gibi tanımları olduğunu varsayarsak buna göre yerleştirmeye çalıştılar.
Kaynak: https://www.iflscience.com/editors-blog/ancient-persians-recognized-at-least-three-genders/all/

Devamını Oku

Arkeoloji

Bayburt Kalesi’nde Roma ve Osmanlı dönemine ait eserler bulundu

Yayınlandı

üzerinde

Yazan

Tarihi İpek Yolu güzergahında stratejik bir noktada olduğu için asırlarca güvenilir üs olarak tercih edilen Bayburt Kalesi’nde yürütülen kazı çalışmalarında, Roma ve Osmanlı dönemine ait eserler bulundu. Yerleşim alanı olarak Türkiye’nin en büyük üçüncü kalesi olduğu belirtilen ve İlk Tunç Çağı’ndan itibaren kesintisiz iskana sahip olduğu düşünülen Bayburt Kalesi’nde, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2017’de başlatılan ve geçen yıl ikinci etabı tamamlanan kazı ve restorasyon çalışmaları sırasında, birçok medeniyetin izine rastlandı. Bayburt Müze Müdürü ve Bayburt Kalesi Kazı Başkanı Adem Bedir, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Bayburt Kalesi’ndeki çalışmaların büyük bir titizlikle gerçekleştirildiğini söyledi.

Bedir, kalede kazı ekibince titizlikle gün yüzüne çıkarılan eserlerin yine aynı hassasiyetle müze bünyesindeki arkeologlar tarafından temizliği ve restorasyonu yapılarak sergilenmek üzere depoya alındığını belirtti. Bayburt Kalesi’nde 2017 ve 2018’de yapılan toplam 8 aylık kazı dönemi sırasında 1. Justinianus dönemine tarihlenen 2 sarnıç yapısı ile 11. yüzyıla tarihlenen kilisenin plan özelliklerinin yanı sıra kaledeki yerleşime ilişkin bazı yapıların da ortaya çıkarıldığına işaret eden Bedir, şöyle devam etti: “İki girişli hol, antre ve 5 odadan oluşan birbirine bitişik nizamda yapılmış iki konut yapısı ortaya çıkardık ki muhtemelen bu konut, ilk yapıldığında tek konut iken sonraki dönemlerde ihtiyaçtan dolayı bölünerek iki konut şekline dönüştürülmüş.

Yine Demir Çağı döneminde kullanılan açık hava tapınma alanı ve kullanım amaçları belirlenemeyen çok sayıda mekan açığa çıkarıldı.” Bedir, kazı ve restorasyon çalışmalarında açığa çıkarılan yapılar haricinde yine ev sahipliği yaptığı medeniyetlere ait küçük buluntulara da ulaştıklarını ifade ederek, “Kazı çalışmaları neticesinde mimari buluntuların yanında taşınır kültür varlığı dediğimiz, müze envanterine girebilecek, tasnif ve tescile tabi toplamda 165 esere ulaştık.” dedi. Eserlerin çoğunluğunun pişmiş topraktan yapılan eşyalar olduğuna dikkati çeken Bedir, “Bunlar pipo, çanak, çömlek, testi, kandil, tabak ve benzeri eserler oluşturmakta.

Tabi bunların yanında az sayıda da olsa yoğun oksidasyon ve korozyona uğradığından dolayı dönemlerini tanımlayamadığımız, tarihleyemediğimiz bakır sikke, cam bilezik ve metal objeler de bulduk.” diye konuştu. Bedir, kaledeki kazı ve restorasyon çalışmalarında bulunan eserlerin dönem olarak Roma’dan başlayıp Osmanlı dönemine kadar tarihlendiğinin altını çizerek, bu eserlerin genel olarak Osmanlı dönemine ait olduklarını aktardı.
Eserler yapılacak müzede sergilenecek: Adem Bedir, Bayburt Müze Müdürlüğü envanterine kaydedilen eserlerin gelecek yıllarda Bayburt Kalesi eteğinde yapılması planlanan ve proje çalışmaları halen devam eden müzede sergileneceğini sözlerine ekledi. Kaynak: (AA)

Devamını Oku

Arkeoloji

Tartışmalı iskelet erken insanlığın yeni bir türü olabilir.

Yayınlandı

üzerinde

Keşfedileli yirmi yıldan daha uzun olan, Güney Afrika’da keşfedilen, dikkat çekici bir iskeletin analizi nihayet yayınlandı ve bu örnek, erken insan atalarının soy ağacına yeni bir tür eklememiz gerektiğini gösteriyor. Analiz ayrıca türün iki ayak üzerinde daha uzun adımlarla ilerleyebilmek için evrimleştiğine dair kanıtlar bulundu. “Küçük Ayak” lakaplı örnek, ünlü “Lucy” fosilinin ait olduğu bir homolog grup olan Australopithecus türündendir. Lucy’nin türüne A. afarensis denir, ama A. Afarensisin de dahil olduğu, yaklaşık 1,5 milyon yıl önce Afrika’da yaşayan insan benzeri primatların diğer türlerini biliyoruz. Bulgular, fosillere kimin erişimi olması gerektiği konusunda uzun süredir devam eden tartışmaların ortasında ortaya çıktı. Sonuç olarak, on yıllardır fosil üzerinde çalışmakta olan ekip, örnek inceleme için fosile erişen ikinci bir araştırma grubunun çalışmalarından önce çalışmalarını duyurmak için ilk değerlendirmelerini çevrimiçi olarak yayınladı. Bir ömrün keşfi: Küçük Ayak fosili 1990’larda ortaya çıktı. Güney Afrika, Johannesburg’daki Witwatersrand Üniversitesi’nden Ronald Clarke’ın, Güney Afrika’daki Sterkfontein Mağarası’nda ele geçen bir kemik koleksiyonunu ayrıntılı olarak incelemesi istendi. 1994’te maymunlara ait olduğu düşünülen dört ayak kemiğinin, Australopithecus grubuna ait mevcut fosillere benzediğini buldu. Ayak kemikleri oldukça küçüktü ve Clarke’ın şu an ölen meslektaşı Phillip Tobias, bazılarının Kuzey Amerika’da yaşadığına inandığı Büyük Ayak’a gönderme olarak buna “Küçük Ayak” adını vermiştir. 1997 yılında Clarke ve iki meslektaşı aynı mağarada iskeletin, kayaya gömülmüş daha fazla kısmını buldular. On yıldan uzun bir süren bir süreçte kazıyı gerçekleştirdiler. Fosilleşmiş kemiğin kolayca dökülmesinden dolayı Clarke, kemikleri kayadan sadece bir hava yazıcısı kullanarak temizlemeyi seçti – bu, basınçlı bir hava püskürtmeli bir alettir. Clarke şunları söylüyor: “Bu iskeletle 20 yıl geçirdim, mağaranın derin karanlığında bir kayada bulduk, her kemiğini keşfettik ve sonra onları yeterince arındırdık, böylece onları yeniden bir araya getirmek için bloklar halinde sökerek temizledik.” Sonuç, insan benzeri erken primatlar hakkında bize çok şey anlatmayı vaat eden neredeyse tam bir iskelet.  Yaşlı bir bayan: Sonunda yayınlanan ilk çalışmaların yarattığı heyecan, Küçük Ayak’ın yaklaşık 130 santimetre boyunda yaşlı bir kadın olduğunun ortaya çıkmasıdır. Wisconsin-Madison Üniversitesi’nden Travis Pickering tarafından yönetilen bir araştırmaya göre, Küçük Ayak’ın kolunun birinde yara vardı. Gençliğinde bir elinin üzerine düştüğünden şüphelenilmektedir ve sonuçta meydana gelen yaralanma hayatı boyunca onu rahatsız etmiştir. İngiltere, Liverpool Üniversitesi’nden Robin Crompton, onun nasıl yürümüş olabileceğini analiz etti. Uzuvları tamamen bozulmamış olarak keşfedilmiş, çağının ilk fosili olduğunu söylüyor. Crompton, “Bu hominin kendisinin üst kısmından daha uzun bacaklara sahipti” diyor. Bu, Australopithecus’tan önce gelen biraz daha eski hominin Ardipithecus’un bacaklardan daha uzun kollara sahip olması gibi, daha büyük maymunlarda olduğu gibi ve ilginç bir bulgudur. Crompton, “Bu bipedalizmde adım uzunluğu için seçilim yaşandığı anlamına geliyor” diyor. Küçük Ayak, bizim gibi nesneleri taşımakta iyi değildi. Ancak, ağaçlara tırmanmada modern insanlardan daha iyiydi. Bu onun yuvası için uygundu: geniş bir alana tropikal yağmur ormanlarının, kırık ormanlık alanların ve çayırların bir karışımı. Bir başka makalede Küçük Ayak’ı kaplayan tortular incelenmiş ve fosilin 3,67 milyon yaşında olduğu, daha önce de düşünülenden milyonlarca yaş fazla olduğu sonucuna varılmıştır.  Yeni bir tür mü? : Clarke on yıldan beri Küçük Ayak’ın bilinen Australopithecus türlerine ait olmadığını ve kendi başına yeni bir tür olarak adlandırılması gerektiğini savundu. Ona A. prometheus adını veriyor. Bu ad, Güney Afrika’daki Makapansgat’ta bulunan bir kafatası parçasını tanımlamak için 1948 yılında Raymond Dart tarafından kullanılmıştır. Dart antropolojide önemli bir isimdir, çünkü 1925’te ilk Australopithecus örneğini, Taung Çocuğu’nu tanımlamıştır. Fosilleri inceleyerek insanların Afrika’da evrimleştiğini iddia etmiştir. Çoğu biyolog kökenlerimizin Asya’da olduğunu düşünürken, Dart, diğer keşiflerin doğru olduğunu teyit edene kadar yıllar boyunca alay konusu olmuştur. Clarke, Küçük Ayak da dahil olmak üzere Sterkfontein’den gelen kemiklerin çoğunun A. africanus olmadığı konusunda ikna olmuş, bu yüzden A. prometheus ismini yeniden diriltmiştir. “Sadece kafatasının değil, iskeletin geri kalanında da birçok farklılık var” diyor. A. africanus’dan daha düz bir yüzü var, üst köpekler dişleri ve kesici dişler arasında büyük bir boşluk barından daha büyük dişlere sahiptir. Little Foot’ın diyeti de vardır. Dişlerine dayanarak, neredeyse bitkilerden başka hiçbir şey yememiştir. Clarke, “A. africanus otoburdu” diyor. Bununla birlikte, yeni verilerin yayınlanması, Witwatersrand Üniversitesi’ndeki bir iç anlaşmazlığın gölgesinde kalmıştı.  Yayınlamak için yarış: Clarke ve meslektaşı Lee Berger arasındaki tartışma, son yıllarda iki yeni tür hominin üzerineydi: Australopithecus sediba ve Homo naledi’nin keşfi. Berger’in ekibi, H. naledi’nin, sadece 250.000 yıl öncesine ait fosiller gibi ilkel görünümlü bir tür için beklenmedik bir şekilde genç olduğunu keşfetmişti. A. sediba da anormaldi, bu yüzden çeşitli hominin türleri arasındaki ilişkileri ortaya koymak için yeniden incelemeye karar verdiler. 2016 yılında Küçük Ayak’ı incelemek için bir üniversite komitesine başvurdular. “En azından 2008’den beri Küçük Ayak’a benzer yayınlar olduğunu söyledik” diyor Berger, bu yüzden Clarke’ın analizlerini neredeyse tamamlandığına inanıyor. Ancak Clarke, çalışmalarının yayınlanmasından önce Berger’e erişim izni vermek istemedi.
Clarke, “Bulduğum andan itibaren bunu üstlenmeye çalışıyor” diyor. Berger bunu reddediyor ve bir üniversite araştırmasına göre daha önce Küçük Ayak ile ilgili hiçbir şey yapılmadığını söylüyor. Clarke, Berger’in talebine direndi, fakat 2017’de üniversite, Berger’a erişim verilmesine karar verdi. Ancak, Berger’in 30 Kasım 2018’den önce yayınlayamadığını ve Clarke’ın ilkini yayınlamasına izin verileceğini belirttiler. Bu son tarihten birkaç gün sonra, ekipten Clarke’ın eşi olan Kathleen Kuman’ın da yer aldığı bioRxiv sitesinde ön baskı yer aldı. Bu çalışmalardan üçü Journal of Human Evolution’ın özel bir sayısı için tasarlanmıştır. Dördüncü – Küçük Ayak’ın bir kolunda yaralanma olduğunu ileri sürüyor – başka bir dergi için hazırlanıyor. Hiçbiri hakem incelemesini henüz tamamlamamıştır. Journal of Human Evolution, üç tane daha makale kabul etti, bunların hiçbiri henüz çevrimiçi olarak yayımlanmış değil. “Benim için kalça eklemi doğrulayıcı” diyor Crompton, bilinen başka hiçbir homininin Küçük Ayak ile aynı şekilde yürümediğine inanıyor.
Eğer A. prometheus gerçekten tanınmayan bir türse, New Scientist’ın geçen Aralık ayında 2018’de yeni bir hominin türünün bulunmuş olacağı tahminini doğrulayacaktı. Ancak, çoğu paleontolog bunun varlığını uzun süre tartışmıştır. Berger, Wisconsin-Madison Üniversitesi’nden John Hawks ile birlikte American Journal of Physical Anthropology’de, derginin New Scientist ile paylaşacağı yeni bir makale yayımladı. Berger ve Hawks, A. prometheus isminin kullanılmaması gerektiğini çünkü Dart’ın ilk örneğinin yeni bir tür tanımlamaya yetecek kadar bilgilendirici olmadığını ileri sürdü. Gerçekten de, Dart kendisi nihayet bu konuda fikrini değiştirdi. Bu, taksonomik kurallara göre, türün resmi bir açıklaması olmadan ismin yeniden canlandırılamayacağı anlamına gelir. Hawks, Küçük Ayak’ın yeni bir türe ait olabileceğini, ancak şu ana kadar yayınlananlar hakkında karar vermenin mümkün olmadığını söylüyor “Bu makalelerde görmediğim şey veri” diyor. Şu anda fosilin diğer araştırmacıların incelemesine açık olduğunu söylüyor, Küçük Ayak çok önemli bir fosil olacak. Berger, Küçük Ayak’ın yeni bir türe ait olduğu konusunda yorum yapmıyor.
Çeviren: Bünyamin TAN
Kaynak: https://www.newscientist.com/article/2187639-exclusive-controversial-skeleton-may-be-a-new-species-of-early-human/

Devamını Oku

Öne Çıkanlar