fbpx
Bizi Takip Edin

Bilim

Minos Uygarlığını Ortadan Kaldıran Efsanevi Yanardağ Patlamasıyla İlgili Yeni Bulgular Elde Edildi

Yayınlandı

üzerinde

Günümüzden binlerce yıl önce şimdi Santorini olarak bilinen Yunan adasında yaşanabilecek en büyük volkanik patlamalardan birisi meydana geldi. Thera patlaması olarak da bilinen bu patlama Minos Uygarlığı’nı tarih sahnesinden sildi. Bilim insanları şu ana kadar bu patlamayla ilgili net bulgular elde etmekte zorlanıyordu. Ancak ortaya çıkan yeni bulgular patlamayla ilgili bilim insanlarına büyük ipuçları verebilir.

Bilim insanları patlama anında canlı olan ağaç kalıntılarından elde ettikleri verileri radyokarbon teknikleriyle inceleyerek, Thera patlamasına dair yeni bulgular elde edebileceklerini düşünüyor. Thera’nın tam olarak ne zaman patladığını belirlenmesi sadece MinosUygarlığı’yla ilgili değil, tüm Akdeniz, Orta Doğu ve Mısır Uygarlığı’yla ilgili daha fazla bilginin ortaya çıkmasını sağlayabilir. Arizona Üniversitesi’nden dendrokronoloji uzmanı CharlottePearson , “Volkanın patlaması tüm zaman içerisinde kısa bir an alıyor. O zaman, herhangi bir arkeolojik alanda o anın kanıtını bulduğunuzda, aniden zaman içinde çok kesin bir belirleyici noktaya sahip olursunuz – ve bu zaman periyodu boyunca insan / çevre etkileşimlerini incelemek için gerçekten çok etkin bir kaynaktır” dedi.

Araştırmacılar elde ettikleri ağaç halkalarının verilerini incelediklerinde Thera’nın püskürmesinin M.Ö. 1600 ile 1525 yılları arasında bir zamanda olduğunu hesapladı. Elde edilen tarih çok spesifik ve direkt bir tarih değil. Ancak eldeki zaman aralığının daraltılmasına yardımcı oluyor. Çünkü radyokarbon analizinden elde edilen bulgular M.Ö. 1650 ile 1600 yıllarını gösterirken, arkeolojik kanıtlar M.Ö. 1570 ile 1500 yıllarını işaret ediyor. Araştırma ekibi tarafından M.Ö. 1700 ile 1500 yılları arasındaki 285 ağaç örneğini analiz etti. Ancak bu ağaçların Santorini adasından gelmediğini, hatta Akdeniz’den bile olmadıklarını öğrendiğinizde şaşırabilirsiniz. İki yüz örnek, belirtilen süre zarfında Kaliforniya ve Nevada’da yetişen uzun ömürlü kristlecone çamurlarından geldi. Kalan 85 örnek ise İrlanda’daki meşe ağaçlarındandı.
Bu tür ağaçlar geçmişi inceleyebilmek için mükemmel kaynaklar sunarlar. Bunun sebebi ise gövdelerinde her yıl tek bir halka oluşturmalarıdır. Bireysel halkalardaki radyokarbon-14 sabit oranda bir bozulma yaşar. Bu da son 50 yıl içerisinde geliştirilen güncel radyokarbonkalibrasyon eğrisine dayanarak, doğru tarihleme gerçekleştirilebilir. Araştırmanın ikinci kısmı, halkaların gerçek boyutlarını incelemekti. Thera’nınerüpsiyonu muazzamdı. Minos Uygarlığını 40 metre derinlikte bir kül ve ponza tabakasının altına gömdü. Bu esnada yoğun duman ve yanardağdan fışkıran malzemeler atmosfere yayıldı. 2010 yılında Eyjafjallajökull patlamasının atmosfere gönderdiği kalın kül bulutları, jet akımına girerek tüm Avrupa’da haftalarca hava hareketlerini aksattı. Thera kadar büyük bir volkanik patlama muhtemelen parçacıklar Güneş’in ışığını engellediği etkilenen bölgelerde geçici bir soğutma etkisine neden olacaktır. Bu bulutlar aylarca atmosferde kalabilirler.
Buna ek olarak, eğer yanardağ kükürdioksit yayıyorsa, bu da güneş ışığını engelleyen sülfürik asit aerosolleri oluşturmak için su parçacıkları ile birleşerek stratosfere ulaşmış olabilir. Bu durum hem İrlanda’ya hem de ABD’ye ulaştıysa, ağaç halkalarında kanıtlar görünmeliydi. Bilim insanları yaptıkları incelemelerde durumun böyle olduğunu gördü. Soğuk bir iklim incelenen her iki ağaç türü için de daha ince halkaların meydana çıkmasını sağlayacaktır. Araştırmacılar büyük bir volkanik püskürmeye işaret edebilecek zaman diliminde son derece dar dört halka buldu. Ayrıca, eski radyokarbonkalibrasyon eğrisinin bu dönem için tam olarak doğru olmadığını ve gelecekteki araştırmacılar için daha doğru bir veri kümesiyle sonuçlandığını keşfettiler. Arizona Üniversitesi’nden antropolog GregoryHodgins, “Bu araştırma Thera’yla ilgili, ama gerçekten de bu zaman dilimi boyunca dünya çapında radyokarbon kullanan herkes için bunun etkileri çok derin” açıklamasında bulundu.
Kaynak: https://www.sciencealert.com/tree-ring-radiocarbon-dating-minoan-volcano-catastrophic-eruption-thera

Reklam Alanı
Yorum için tıklayın

Yanıtla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bilim

Bilim insanları, kişilik türlerini 4 farklı kümede topladı

Yayınlandı

üzerinde

Yazan

Amerikalı bilim insanlarının yaptığı araştırmada kişilik türleri 4 farklı kümede toplandı. Amerikalı bilim insanlarının yaptığı araştırmada kişilik türleri 4 farklı kümede toplandı. Ayrıntıları “Nature Human Behaviour” dergisinde yayımlanan araştırma çerçevesinde dünya çapında 1,5 milyondan fazla kişiyle yapılan anketlerden elde edilen veriler doğrultusunda kişiliğin, sıradan, çekingen, ben merkezci ve rol model olmak en az 4 kümeye ayrıldığı tespit edildi.

Northwestern Üniversitesi McCormick Mühendislik Fakültesinden Luis Amaral liderliğinde yapılan araştırmada belirlenen bu türlerin, 5 temel kişilik özelliğine (duygusal dengesizlik, dışa dönüklük, açık sözlülük, uyumluluk ve dürüstlük) dayandırıldığı belirtildi. Verilerin, alternatif hesaplama (algoritma) yaklaşımıyla bir araya getirildiği araştırmanın bulgularının, psikolojideki paradigmalara meydan okuduğu ifade edildi. Bilim insanları, sıradan insanlarda duygusal dengesizliğin ve dışa dönüklüğün baskın olduğunu, bu kişilik türünün kadınlarda daha çok görüldüğünü belirtirken, çekingenler, duygusal açıdan dengeli, bir nebze uyumlu ve dürüst olarak değerlendirildi.

Duygusal dengesizliğin çok az rastlandığı rol modellerde diğer 4 kişilik özelliğinin yaygın görüldüğü, kişinin rol model sınıfına girme olasılığının yaşla arttığı, yine bu kişilik türüne kadınlarda daha fazla rastlandığı kaydedildi. Bilim insanları, ben merkezcilerin dışa dönük olmalarına rağmen açık sözlülük, uyumluluk ve dürüstlük özelliklerinde ortalamanın altında kaldığına, yine yaşlanmayla ben merkezci kişiliğe sahip olanların sayısında çarpıcı bir düşüş gözlendiğine işaret etti.
Kaynak: https://www.brisbanetimes.com.au/lifestyle/life-and-relationships/scientists-identify-four-personality-types-20180918-p504fb.html?ref=rss&utm_medium=rss&utm_source=rss_feed
Editör / Yazar: Uğur ÖRDEM

Devamını Oku

Bilim

Türk bilim insanlarından, fındık atıklarından kemoterapi ilacı etken maddesi

Yayınlandı

üzerinde

Yazan

Düzce Üniversitesi Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi bünyesindeki akademisyenler, fındık atıklarından kemoterapi ilaçlarının etken maddesini elde ederek pilot üretim aşamasına getirdi. Düzce Üniversitesi Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi (DÜBİT) bünyesindeki akademisyenler, TÜBİTAK desteğiyle yaklaşık 2 yıl boyunca laboratuvar ortamında yürüttükleri çalışma sonucu fındık atıklarından kemoterapi ilaçlarının etken maddesini elde ederek pilot üretim aşamasına getirdi. Türkiye’de yaklaşık 500 bin ton tarımsal atık olarak bulunan fındık dış kabuğu, çotanak ve yaprakları üzerinde çalışmalar yapan akademisyenler, bilimsel araştırma ve deney hayvanları üzerindeki denemeler sonucunda, dünyadaki ticaret hacmi 2 milyar dolar olan üç kemoterapi ilacının etken maddesini elde etti. Daha sonra farklı aşamalarda denemeler yapan bilim adamları, ilacın üretimi için yatırımcı görüşmeleri gerçekleştirdi. Fındık atıklarından elde edilen etken maddenin ilgili firmalar tarafından ilaca dönüştürülerek kanser tedavisinde kullanılması hedefleniyor.

“Projemiz, milli ilaç hedefimize yaklaşmamızı sağlıyor”
DÜBİT Müdürü Prof. Dr. Halil İbrahim Uğraş, AA muhabirine yaptığı açıklamada, iki yıl önce TÜBİTAK desteğiyle fındık atıklarında bulunan kemoterapi ilaçlarının etken maddesinin elde edilmesine ilişkin başlatılan projenin tamamlandığını söyledi. Uğraş, projede mikro seviyede etken maddenin saflaştırılmasının tamamlandığını aktararak, “Çalışmamız mikro seviyede 3 kemoterapi ilacının tedavisini sağlayan molekülün öncü bir molekülünü sağlamış oldu. Bu çalışma yatırıma döküldüğünde 3 ilacı elde edilir hale geliyoruz. Çalışmamızda bu molekülün nasıl elde edileceğini, elde edildiğinde fındık kabuğu tonundan ne miktarda çıkarılabileceğini hesapladık.
Şu aşamadaki durumumuz, pilot seviyede bu ilaçları elde edebilmek için yatırıma geçmek. Artık TÜBİTAK ve üniversiteden aldığımız desteğin yanında yatırımcıya ihtiyaç var ve görüşmeler gerçekleşiyor.” diye konuştu. Fındığın, Türkiye’nin en önemli tarımsal ürünlerinden olduğunu anlatan Uğraş, şöyle devam etti: “Yaklaşık 3 milyar dolarlık bir ticaret hacmi var. Bu sadece görünen faydası. Görünmeyen faydası ise atıkları. Fındığın sert kabuğu, yeşil dış kabuğu ve yaprakları. Projemiz her üçüne de odaklanmıştı ve sert kabuk, yeşil kabuk üzerinde çalışmalar yaptık. Bu ikisinin yıllık 500 bin ton atığı oluşuyor. Sert kabuk yakılarak değerlendirilirken, yeşil kabuk tam anlamıyla bir çevre problemi olarak atıl oluyor. Projemiz, hem bu atıkların değerlendirilmesini hem de milli ilaç hedefimize yaklaşmamızı sağlıyor.

Bu, vatandaşlar tarafından kabukların kaynatılıp içilmesi anlamına gelmesin. Bu kesinlikle bilgi gerektiren, doktorların ileri seviyede kanser teşhisi koymuş ve kemoterapide kullanılacak bir ilaç. Ancak doktorların gözetiminde kullanılması gerekir. Biz bu ilaçların kimyasal deneylerini yaptık. Kesinlikle vatandaşlarımız ‘kabuğu kaynatayım suyunu içeyim’ anlamı çıkarmasın. İlaç firmasında, ilaç normuna getirildikten sonra doktor tavsiyesinde kullanılıyor.”
“İhracat yapacak konuma geliriz”
Uğraş, elde edilecek ilacın kanser tedavisinde kullanılacağını dile getirerek, “İlaç, özellikle göğüs ve yumurtalık kanserlerinde kullanılacak. Hastanelerde uzman hemşire ve doktorlar tarafından uygulanan bir ilaç sınıfındadır. Elde edilen molekülden dünyada 3 ilaç üretiliyor. Bu ilaçların dünyadaki ticaret hacmi 2 milyar dolar civarında. Ülke olarak bu ilaçlara ödediğimiz para ise yaklaşık 100 milyon lira olarak karşımıza çıkıyor. Fındık kabuğu atıklarını ele aldığımızda, uygun bir yatırımcıyla bunu ekonomiye kazandırdığımızda, sadece ithalatın önüne geçmiş olmayız, ihracat yapacak konuma geliriz.” şeklinde konuştu.
Kaynak: (AA)

Devamını Oku

Bilim

Bilimin Hayatımızdaki Önemi ve Yeri

Yayınlandı

üzerinde

Yazan

Günümüzde bilim hızla ilerlemekle birlikte, bilimin sonucu olarak ortaya çıkan teknoloji hayatımızı heralanda kolaylaştırmayı başarmıştır. 17. yüzyıl başlarında “Bilgi güç kaynağıdır.” diyen İngiliz düşünür Francis Bacon’u, sonraki yüzyıllarda meydana gelen gelişmeler doğrulamıştır. Günümüzde pek çok ülke,1960’lı yıllardan itibaren geliştirilmeye başlanan teknoloji odaklı iktisat teorilerine uygun olarak bilim ve teknolojiyi kalkınma modellerinin ana ekseni hâline getirmiş bulunmaktadır.

Türkiye, bu durumu fark edip bunun için gerekli organları kuran ülkeler arasında ilk sıralarda yer almaktadır. 1960’ta Devlet Planlama Teşkilatı (DPT), 1963’te Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ve 1993’te Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) kurulmuştur. Bu bilim koordinasyon organları, Türkiye’de bilim ve teknolojiyi belirlenmiş bazı sosyal hedeflere ulaşmak için yönlendirmekte, finansal destek sağlamakta ve gerekli alt yapı ve kurumları tesis etmektedir. Bilim ve teknoloji söz konusu olduğunda, en başta bahsedilmesi gereken kurumlar üniversitelerdir. Türkiye’de bu alanda da hızlı bir gelişme meydana gelmiştir. Üniversite sayıları hızla artmaktadır.

Bütün bu gelişmelerin paralelinde artık bilimin etkilemediği bir alan kalmamıştır. Bilim kendisini teknolojik gelişmelerle hissettirir hâle gelmiştir. Bilindiği gibi hayatımızın her noktasında teknolojik gelişmelere rastlanmaktadır. Tüm bunlarla birlikte bilimsel gelişmelerin bir ürünü olarak teknoloji kavramı ortaya çıkmıştır. Artık bilim üreten, bilimi en iyi şekilde teknolojisine yansıtan toplumların söz sahibi olduğu bir dünyada yaşamaktayız. Güçlü olmanın, insanlığın gidişatına yön vermenin yolu bilimden geçmektedir. Bizler de bilimin bu kadar hâkim olduğu bir dünyada daha üretken olmalıyız, değil mi?
Editör / Yazar: Uğur ÖRDEM

Devamını Oku

Öne Çıkanlar