fbpx
Bizi Takip Edin

Uzay

Neden 45 Yıldan Beri Ay’a Gidilmiyor?

Yayınlandı

üzerinde

NASA’nın aya gitmesi günümüzdeki en büyük başarılarından birisi olmayı sürdürüyor. Ancak gerçekten aya gidilip gidilmediğiyle ilgili birçok komplo teorisi üretildi. Ay’a giden astronotlar kayaları topladı, fotoğraflar çekti, deneyler yaptı, bazı bayraklar diktiler ve sonra geri döndüler. En son mürettebatlı Ay’a iniş – 45 Aralık 1972’de Apollo 17’yle gerçekleştirildi. Bu ziyaretin üzerinden neredeyse 45 yıl geçti. İnsanların yeryüzüne en yakın bu cisme geri dönmesi ve orada bir koloni kurması için birçok neden varken, niçin aya bu kadar süredir gidilmiyor.  Araştırmacılar ve girişimciler, Ay’daki mürettebatlı bir üssün, derin uzay görevleri için bir yakıt deposuna dönüşebileceğini, benzeri olmayan uzay teleskoplarının oluşturulmasını sağlayacağını, Mars’ta yaşamayı kolay hale getireceğini ve Dünya ve Mars arasındaki köprünün kurulmasıyla alakalı uzun süredir devam eden gizemleri çözebileceğine inanıyor. Ay seyahatler belki de uzay turizmi yaratarak gelişen bir ekonomi bile olabilir. Eski astronot ChrisHadfield geçtiğimiz günlerde Business Insider’a verdiği demeçte, “Ay’da kalıcı bir insan araştırma istasyonu bir sonraki mantıklı adımdır. Bu sadece üç gün uzakta” açıklamasında bulundu. Ancak birçok astronot ve diğer uzmanlar, son 45 yıl boyunca mürettebatlı bir ay seyahatinin yapılmama gerekçesini banal buluyor.
Ay’a Gitmek Gerçekten Çok Pahalı
Herhangi bir uzay programı için, özellikle insanları kapsayan görevler için denenmiş ve gerçek bir engel, maliyettir. Mart 2017’de Başkan Donald Trump tarafından imzalanan bir yasa, NASA’ya yıllık yaklaşık 5,5 milyar ABD doları bütçe sağlıyor. Bu bütçe 2019’da 19,9 milyar ABD dolarına yükselebilir. Miktarlara bakıldığında bir düşüş görülüyor. NASA’nın birçok farklı projesi ve misyonu bulunuyor. Bunlar; James Webb Uzay Teleskobu, Uzay Fırlatma Sistemi olarak adlandırılan dev roket projesi ve güneşe, Jüpiter’e uzak mesafeli görevler. Mars, Asteroit Kuşağı, Kuiper Kuşağı ve güneş sisteminin kenarınıyla ilgili görevler. Bu görevlerin tamamına para aktarılması düşünüldüğünde NASA’nın bütçesi geçmişe göre biraz küçük.  ABD ordusunun bütçesinin yıllık 600 milyon dolar olduğu düşünüldüğünde, NASA’nın bütçesinin ne kadar yüksek olduğu görülebilir. Ancak oldukça maliyetli olan uzay araştırmaları için yine de yeterli değil. NASA’nın bütçesi 1965’te yüzde 4’e çıktı. Geçtiğimiz 40 yıl boyunca ise yüzde 1’in altında kaldı ve son 15 yıldır federal bütçenin yüzde 0.4’üne doğru ilerliyor. Trump tarafından oluşturulan bütçe içerisinden Ay’a bir ziyaret ve sonrasında Mars yörüngesine bir ziyaret yapılması gerekli. Ancak NASA’nın maliyetli projeleri göz önünde bulundurulduğunda mevcut bütçe bu ziyaretler için yeterli olmayabilir. NASA tarafından 2005 tarihli bir raporda Ay’a gidişin yaklaşık olarak 104 milyar dolara mal olacağı bildirilmişti. Apollo programının bugün Ay’a gidiş maliyeti 120 milyar dolar olarak bildiriliyor. NASA’nın bütçesi Ay’a yeni bir ziyaret yapmak için her zaman düşük kaldı. Geçtiğimiz 45 yıl süresince Ay’a yeni bir ziyaret yapılamamasının sebebi ise bu yüksek maliyetler olarak gösteriliyor. Amerikan Kongresi Ay’a gidiş için daha fazla bütçe çıkarmaya karar vermedikçe insanlı bir Ay ziyareti mümkün görünmüyor. Bugüne kadar ki hiçbir başkan döneminde Ay’a yeniden ziyaret yapılmasıyla ilgili net bir girişim gerçekleştirilmedi. Oğul Bush döneminde böyle bir girişim için adım atılsa da Barack Obama’nın yönetime gelmesiyle birlikte girişim rafa kaldırıldı.  NASA’da çalışan birçok astronot, Ay’a yeniden gitmekle ilgili Amerikan yönetiminin istekli bir tavır ve bütçe ortaya koymamasından dolayı yaşadığı hayal kırıklığını anlatıyor. Devletin Ay’a yeniden gidilmesiyle ilgili bir taahhüt vermemesinin ana nedeni ise politikacılara oy veren Amerikan halkının iradesi olarak gösteriliyor. Apollo programının en yüksek ses getirdiği ve Neil Armstrong ile BuzzAldrin’in Ay yüzeyine çıktığı zamanda bile Amerikalıların sadece %53’lük bir kısmı programın maliyetine değdiğine inanıyordu. Geri kalan tüm zamanlarda Amerikan halkı Ay’a girilmesi konusunda %50’nin altında bir destek sergiledi. Bugün, Amerikalıların yüzde 55’i, NASA’nın aya geri dönmeye öncelik vermesi gerektiğini düşünüyor. Haziran ayında yayımlanan PewResearch Center anketine göre, inananların yalnızca dörtte biri bunun en önemli öncelik olduğunu düşünüyor. Ancak ankete katılan insanların yüzde 44’ü astronotların Ay’a gitmesini hiç istemiyor. Mürettebatlı Mars aramalarına destek daha güçlü.Yüzde 63’lük bir kesim NASA’nın önceliğinin Mars olması gerektiğine inanıyor. İnsanların %91’lik bir bölümü ise NASA’nın önceliği olduğuna katil asteroitler için gökyüzünü taramanın daha önemli olduğunu düşünüyor.  Kaynak: https://www.sciencealert.com/astronauts-explain-why-nobody-s-visited-the-moon-in-more-than-45-years-and-the-answer-s-a-little-depressing

Reklam Alanı
1 Yorum

1 Yorum

  1. Mehmet Türk

    Eylül 26, 2018 at 3:52 pm

    Düzeltmeler: ABD Ay’a en son 45 Aralık 1972’de gitmedi. Askeri bütçe 600 milyon değil 600 milyar olacak.

Yanıtla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Uzay

Merkür’ün Yeni Misafiri Yolda

Yayınlandı

üzerinde

Yazan

Güneşe en yakın olan fakat hakkında en az bilgiye sahip olduğumuz gezegen olan Merkür, yeni misafiri BepiColombo uzay aracını bekliyor. Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ve Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) tarafından üretilen BepiColombo uzay aracının yedi yıl sürecek ve toplamda beş milyar mil yol alacağı yolculuğu 20 Ekim’de başlıyor.

Toplamda 1.6 milyar euro harcanan bu görevde; gezegenin yörüngesinde, yüzeyinde ve güneş sisteminde araştırmaların yapılması hedefleniyor. Ancak Merkür’ün güneşe olan yakınlığı bu durumu zorlaştırıyor. Güneşin yerçekimi ve yüksek sıcaklığı bu görevdeki en büyük zorluklar. Bu nedenler aracın yapımında özel malzemeler ile koruma sağlandı.

Güneş sistemimizde en az ziyaret edilen gezegen olan Merkür’e daha önce sadece iki uzay aracı gitmişti. Nasa’nın Mariner 10’u 1974-75’te üç kez gezegenin yörüngesinden geçti ve Amerikan uzay ajansının Messenger probu da, 2011’den 2015’e kadar Merkür’den yüzey fotoğrafları çekti. Airbus Defense and Space’deki proje yöneticisi Dr. Jerry Bolter, 2006 yılından beri bu projede çalışıyor.

Bolter “Merkür etrafında yörüngede dolaşan tek uzay aracı, Nasa’nın Messenger’ıydı. Bu, çok hafif bir uzay aracıydı ve Bepi kadar yetenekli değildi.” dedi. Bu görevde hem Merkür hem de güneş sistemi adına önemli keşifler yapılması bekleniyor. Araştırmacılar işlerin yolunda gitmesi halinde dışsal gezegenlerle ilgili de bilgilere ulaşılabileceğini umuyor.
Kaynak: https://www.scientias.nl/bepicolombo-nieuwe-missie-naar-mercurius-gaat-zaterdag-de-lucht-in/

Devamını Oku

Uzay

İlk Keşfedilen Asteroid: Ceres

Yayınlandı

üzerinde

Yazan

1 Ocak 1801 gecesinde Guiseppe Piazzi adında Palermo, İtalya’dan bir rahip, gökteki yıldızların haritasını çıkarıyordu. 3 gecedir, aynı yıldızlara bakıp dikkatlice mesafelerini ölçerek kağıda geçiriyordu. O gece yıldızları ölçtü. Sonraki gece onları tekrar ölçtü. Şaşırtıcı bir şekilde, bir tanesi hareket etti. 3. gece, tuhaf yıldız tekrar hareket etti. Bu onun bir yıldız olmadığı anlamına geliyordu. O, yeni bir şeydi: keşfedilen ilk asteroid. Piazzi ona sonrasında Ceres adını verdi.

Asteroid Nedir?
Asteroidler Güneş’in yörüngesinde dolaşan kaya ve metal parçalarıdır. 900 kilometrekarelik genişliğiyle, Ceres oldukça büyük bir asteroid ama Piazzi’ninki gibi bir teleskoptan, Ceres iğne ucu kadar bir ışıktı. Tıpkı bir yıldız gibi. Asteroid kelimesi aslında yıldız benzeri anlamına gelir. Yıldızlar ve Asteroidler arasındaki fark gökteki hareket biçimiyle belirlenebilir. Tabii ki Piazzi bunların hiçbirini bilmiyordu. Tamamen yeni bir şey keşfettiğini de. Daha çok bilgi için, Piazzi’nin Ceres’in gökteki hareketini izlemesi ve ardından Güneş yörüngesini hesaplaması gerekiyordu. Bu yüzden her bulutsuz gecede, teleskobunu göğe çevirdi.

Her gece ince ölçümler yaptı, ta ki yapamayana değin. Güneş önünü kesti. Ceresin yörüngesi değişti. Bu Ceres’in sadece Dünya’da gündüz iken gökte olduğu anlamına geliyordu. Güneş’in parlak ışığı bu küçük asteroidi görünmez kılıyordu. Astronomların Ceres’in yörüngesini hesaplamaları gerekiyordu. Bu şekilde sonsuz gökyüzünde, herhangi bir gecede nerede olabileceğini tahmin edebileceklerdi. Fakat hesaplamalar yorucu, sonuçlar ise kesin değildi. Birçok astronom Ceres’i aradı. Ama nereye bakacaklarını bilemediklerinden kimse onu bulamadı. Şanslı bir şekilde, çalışkan matematikçi Carl Friedrich Gauss kayıp asteroidin haberini aldı. Bu bulmacayı ilgi çekici buldu ve işe koyuldu.

İhtiyacı olan matematiksel metodlara sahip olmadığını anlayınca, bugün hala kullanmakta olduğumuz yeni metodlar icat etti. Yeni yörüngeler türetti. Ceres’i nerede arayacağımız konusunda yeni tahminlerde bulundu. Macar gök bilimci Baron Franz Xaver von Zach, Gauss’un tahminleriyle Ceres’i aradı. Bulutlarla dolu geçen haftalardan sonra 31 Aralık 1801’de von Zach sonunda açık bir geceye kavuştu. Teleskobundan baktı ve sonunda Ceres’i gördü. O günden beri Ceres’in izini kaybetmedik. Günümüzde sayısız asteroid keşfettik. Ceres de dahil çoğu Güneş’i Mars ve Jüpiter’in arasından turluyor. Dünya’ya yakın asteroidler ise Güneş’i Dünya’ya daha yakın turluyorlar. Biz bu konuyu anlatırken 16,407 yeni Dünya’ya yakın asteroid keşfetti. Sürekli yeni asteroidler keşfettiğimizden, siz bu yazıyı okumayı bitirene kadar, sayıya yüzler ve binler eklenecek. Günümüzde asteroid avcıları, bir tanesi uzayda olmak üzere modern teleskoplar kullanıyor. Bilgisayar görüntüleri analiz ediyor ve arşiv merkezlerine rapor etmeden önce, insanlar sonuçları kontrol ediyor.

Keşfedilen her asteroidin yörüngesi kendine özgüdür. Yörüngeler astronomların bir asteroidin herhangi bir zamanda nerede olacağını tahmin etmesini sağlar. Bazı iyi bilinen asteroidlerin günümüzden 800 yıla kadar her gün nerede olacağını hesaplayabiliyor olsak da, çoğu asteroid yörüngeleri 80 yıla kadar tahmin edilebiliyor. Bize çarpmak üzere yaklaşan bir tanesi olması riskine karşı asteroidleri aramayı asla bırakmamalıyız. Fakat gök bilimciler asteroidleri yalnızca aramaz. Üzerinde nasıl oluştuklarını, nasıl yapıldıklarını ve bize Güneş Sistemimiz hakkında ne söyleyeceklerini anlamak için de üzerinde çalışırlar. Günümüzde Piazzi’nin hayalini bile kuramayacağı bir şey yapıyoruz. Asteroidlere onlar üzerinde çalışacak uzay araçları gönderiyoruz. Down adında bir uzay aracı 4 yıla aşkın bir sürede ana asteroid kuşağında milyarlarca kilometre dolaştı. Orada Ceres’i ve Vesta adından başka bir asteroidi ziyaret etti. Down’ın görselleri Piazzi’nin küçük parlayan noktasını kraterlerle, göçüklerle ve dağlarla dolu başka bir şeye dönüştürdü.
Kaynak: https://www.wikizero.pro/index.php?q=aHR0cHM6Ly90ci53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvQ2VyZXNfKGMlQzMlQkNjZV9nZXplZ2VuKQ

Devamını Oku

Uzay

Üç Soru Üç Cevap: Uzay

Yayınlandı

üzerinde

Yazan

Birkaç hafta önce başladığımız ”Üç Soru Üç Cevap” adlı serimize kısa bir ara vermiştik. Bu yazımız ile birlikte yeniden karşınızdayız.
Uzay neden karanlık?
Güneş, yıldızlar, galaksiler ve daha birçok parıltılı cisim… Bütün bu unsurlara rağmen uzay neden karanlık ? Bu soru  Sir Edmond Halley’den tutun Johannes Kepler’e kadarbirçok bilim insanının cevap aradığı bir sorudur. Dünya atmosfer ile çevrilidir. Atmosfer içerisinde su damlacıkları, gaz ve tozlar bulunur. Güneşten gelen ışınlar atmosfer içerisindeki bu maddelere çarpar ve her yöne dağılır. Dağılan ışınların cisimlerden yansıyarak gözümüze gelmesi sayesinde, cisimleri ve onların sayısız tondaki renkleri görebiliyoruz. Yani eğer uzayda ışığın çarpıp gözümüze geleceği bir durum olmazsa etrafı karanlık görürüz. Uzayın boşluk olduğunu düşünürsek, bu durumu anlayabiliriz. Uzayın karanlık olmasının bir diğer nedeni ise şu şekilde açıklanır.
Işığın bir dalga boyu ve frekansı vardır, ışık yalnızca belli bir aralıktaki dalga boyunda görünür hale gelir. Bu aralıktan büyük ve küçük dalga boylarında ışığı göremeyiz. Işık kaynağı sizden uzaklaşıyorsa, ışığın dalga boyu büyür. Evrenin genişlediğini ve yıldızların bizden uzaklaştığını düşünürsek, dalga boyu büyüyen ışık, kırmızıya kayar ve görünür bölgenin dışında kalır bu nedenle gözle görülemez. Küçük bir örnekle açıklarsak, örneğin kaldırımda yürüyorsunuz bu sırada, bir araba hızla, size doğru geliyor, araba uzaklaştıkça arabadan gelen sesin değiştiğini fark edersiniz. Bu etkiye de Doppler Etkisi (aklına Big Bang Theory 1. sezon 6. bölüm gelenler el kaldırsın) adı verilir. Kaynak: https://www.sciencefocus.com/space/why-is-space-dark/ ve NASA
Mars’ta kar yağabilir mi?
Bundan 15-20 sene sonrasını düşünelim. Mars’ta yaşam koşulları sağlanmış ve insanoğlu koloniler halinde Kızıl Gezegen’e yerleşmiş. Ancak gençlerin bir problemi daha doğrusu bir sorusu var; Burada kar yağacak mı ? Hem evet hem hayır. 2008 yılında NASA’nın Mars Phoenix Lander’ı yeryüzünün dört kilometre üstünde bulutlardan kar yağdığını doğruladı. Ancak, karın yere düşmeden buharlaştığı ve beyaz örtünün asla oluşmadığı bildirildi. Yani Mars’ta kar tatili olan bir okul istiyorsanız uçan binaları beklemeniz gerekecektir. Kaynak: https://www.sciencefocus.com/space/could-it-ever-snow-on-mars/
Ay olmasaydı ne olurdu?
Ay… Beethoven’ın adına sonat yaptığı, insanların ışığında dans ettiği, uzay yarışlarının fitilinin yandığı ve gecelerimizi gündüze çeviren nevi şahsına münhasır bir cisim. Peki bu güzellik olmasaydı ne olurdu ? Tabi ki birçok sevgili barışamaz, NASA otoritesini bu kadar arttıramaz ve Neil Armstrong sıradan bir pilot olarak kalırdı. Birde işin bilimsel boyutuna bir bakalım.
Eğer Ay olmasaydı, Dünya’da yalnızca Güneş nedeniyle gel-git olacaktı. Dolayısıyla günler zamanla yine uzayacak fakat bu uzama çok daha yavaş olacaktı. Yapılan hesaplamalar, eğer Ay olmasaydı günümüz- de gün uzunluğunun yaklaşık olarak 8 saat civarında olacağını ortaya koymaktadır. Başka bir deyişle, Dünya kendi ekseni etrafında bugünkünde yaklaşık olarak 3 kat daha hızlı dönecekti.Bir gezegenin kendi ekseni etrafında daha hızlı dönmesi yüzeyindeki rüzgârların daha şiddetli esmesi- ne yol açabilirdi. Bu nedenle, Ay olmasaydı yeryüzünde doğu-batı yönlü rüzgarlar çok daha şiddetli olur, hava, kara ve denizler arasındaki ısı değişimi daha hızlı olurdu. Ay’ın Dünya üzerindeki bir başka etkisi de Güneş’ten gelen ışığı yansıtarak Dünya’nın aydınlanmasına ve bir miktar ısınmasına katkıda bulunmasıdır. Bu nedenle, eğer Ay olmasaydı geceler daha karanlık ve yeryüzü bugünkünden biraz daha soğuk olurdu. Ve son olarak eğer Ay olmasaydı bizi başıboş gezen göktaşlarından kurtaracak olan bir kalkanımız olmaz ve Dünya yüzeyine daha fazla göktaşı düşebilirdi. Şimdi tekrar düşündüğümüzde Ay adına çekilen filmler, belgeseller ve yapılan besteler az bile… Kaynak: https://www.sciencefocus.com/space/what-would-happen-if-there-were-no-moon/ ve https://www.spaceanswers.com/solar-system/what-would-happen-if-we-blew-up-the-moon/
Editör / Yazar: Kuzey Kılıç

Devamını Oku

Öne Çıkanlar