in

Tarihin Gördüğü En Büyük 10 İmparatorluk

Bir imparatorluk şu şekilde tanımlanır: farklı etnik köken ve milletten insanların oluşturduğu, geniş bir alan üzerinde en üst düzeyde hüküm ve güce sahip olan tek bir varlık, bir devlet biçimidir. Hazırladığımız bu liste genel olarak çeşitli imparatorlukların etkilerine, uzun ömürlülüklerine ve güçlerine dayanmaktadır. Göreceğiniz üzere listemiz en az bir iki tane tartışmalı imparatorluğa satırlarında yer açtı. Listeyi oluştururken aradığım özelliklerin başında imparatorluğun bir kral ya da imparator tarafından (en azından uzun bir süre) yönetilmiş olması kuralı geliyordu. Bu da ABD ve Sovyetler Birliği gibi modern olan sözde imparatorlukları listemizden dışlar. Yani listedeki girdiler kabaca güç ve büyüklüğe dayanıyor diyebiliriz.

10- Osmanlı İmparatorluğu

Osmanlı İmparatorluğu gücünün zirvesindeyken (16. – 17. yüzyıl) Güneydoğu Avrupa, Batı Asya ve Kuzey Afrika’nın çoğunu kontrol ederek üç kıtaya yayıldı. Bu dönemde 29 il ve çok sayıda vassal devlete sahip oldu. Bunlardan bazıları zamanla absorbe edilerek imparatorluğa dahil edildi. Bazılarına ise zamanla birçok türde imtiyazlı özerklik hakkı sağlandı. İmparatorluk, altı yüzyıl boyunca Doğu ve Batı dünyaları arasındaki etkileşimin merkezinde yer aldı. Kanuni Sultan Süleyman döneminde (1520-1566 arasında hüküm sürdü) Doğu Akdeniz çevresindeki topraklar üzerinde geniş çaplı bir kontrol sağlandı. Başkent olarak Konstantinopolis seçildi. Osmanlı o dönem Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu’nun İslami halefiydi.

9- Emeviler

Emevi Halifeliği, Hz.Muhammed’in vefatından sonra kurulan dört İslami halifeliğin (yönetim sistemi) ikincisiydi. Emevi Hanedanlığının ismi ilk Emevi halifesinin büyük büyük babası olan Ümeyye bin Abdüşems’ten gelmektedir. Hanedanlık, onların kabilesi tarafından yönetilmiştir. Emevi kabilesi aslen Mekke’den gelmiş olsa da, onlar döneminde Şam halifeliğin başkentiydi. Nihayetinde Emevi Hanedanlığı, 10 milyon kilometrekare alanda yer edinerek, dünyanın o zamana kadar gördüğü en büyük imparatorluğu, şimdiye kadar ise var olan en büyük altıncı imparatorluğu yönettiler. Böylece Emeviler tarihteki en büyük Arap-Müslüman devleti oldular. Hz. Muhammed zamanından 1924’e kadar halifelik çeşitli hanedanlar tarafından sürdürüldü. Halifelik Osmanlı Devletinin çöküşü ile sonlandı.

8- Pers İmparatorluğu / Ahamenişler

Babilliler, Akadlar, Asurlar, Sümerler, Hititler, Toharistanlılar, İskitler, Arşaklılar, Medler, Elamlılar, Mısırlılar, Etiyopyalılar… Romalılardan önce de Persler… Pers İmparatorluğu Mezopotamya’dan başlayan yükselişiyle birlikte pek çok farklı kültür, krallık, imparatorluk ve kabileyi içine alarak Orta Asya’nın tamamını birleştirdi. Büyük Kiros, birinci Pers imparatorluğu olan Ahameniş İmparatorluğu’nun kurucusudur. Kendi döneminde Asya, Afrika ve Avrupa topraklarını Perslerle tanıştırdı. İmparatorluk gücünün doruklara ulaştığı dönemde Persler, 8 milyon kilometrekareye çoktan yayılmıştı.

7- Bizans İmparatorluğu

Bizans İmparatorluğu ya da Doğu Roma İmparatorluğu (Orta Çağ’da Roma İmparatorluğuydu) Antik Roma’dan beri süregelen hilafetle Konstantinopolis merkezli olarak kuruldu. İmparatorluğa zamanında Roma İmparatorluğu ya da Romanya denirdi. Bin yıldan fazla bir süredir varlığını sürdüren İmparatorluk, özellikle Roma-Pers ve Bizans-Arap Savaşları sırasındaki başarısızlıklara ve bölgesel kayıplara rağmen, Avrupa’nın en güçlü ekonomik, kültürel ve askeri güçlerinden biri olarak kaldı.İmparatorluk, 1204 yılında Dördüncü Haçlı Seferiyle birlikte ölümcül bir darbe aldı. Bizans Rumları ile Katolik diyarı arasındaki tartışmalarla birlikte çözülmeler başladı. İmparatorluğu 1261’de yeniden kurmak ve Konstantinopolis’in toparlanmasını sağlamak için Paleologos Hanedanı tarafından 14.yüzyılda çıkarılan iş savaşlar İmparatorluğun gücünü daha da düşürdü.

6- Han Hanedanı

Muharip Devletler Dönemi, Çin’de var olan gruplar, üstün krallık arayışı içerisindeydi. Çin o dönem yedi krallığın birbirleriyle savaştıkları bir iç savaşa gömülmüştü. Savaşların sonunda Qin Devleti, kontrolü altındaki 40 milyon insanla Çin’in tamamını silip süpürdü. Ancak Qin Hanedanlığı’nın bu hükmü pek uzun sürmedi. Çin’i 400 yıla yakın bir süre kontrol edecek olan Han Hanedanlığı kontrolü ele geçirerek egemenliğini ilan etti. Han Hanedanlığı dönemi, Çin tarihinde bilimsel başarı, teknolojik ilerleme, ekonomik, kültürel ve politik istikrar açısından altın bir çağ olarak kabul edilir. Günümüzde bile çoğu Çinli insan kendisini “Han” olarak nitelendiriyor. Bugün bile “Han halkı” dünyadaki en büyük tek etnik grup olarak kabul edilir.

5- Britanya İmparatorluğu

Dünya’nın sahip olduğu toprak alanının dörtte birini ele geçirip (13 milyon kilometrekare), 500 milyondan fazla insana hükmeden (o dönemdeki toplam dünya nüfusunun çeyreği) İngiliz Krallığı tarihteki en büyük imparatorluk olarak bilinmektedir. İngilizler fethedilen topraklara kendi kültürlerini, siyasi reformlarını ve yaşam biçimlerini miras bıraktı. İngiliz İmparatorluğu kesinlikle insanlık tarihinde var olmuş en etkili imparatorluklardan biridir. İmparatorluğun yaydığı İngilizce, bugün dünyada en çok konuşulan ikinci dildir. Hala birçok dilbilimci, İngilizcenin dünya için standart dil olmadığı konusunda hemfikirdir. Ancak İngilizce hala dünya dili olarak lanse edilmektedir.

4- Kutsal Roma İmparatorluğu

Orta Çağ zamanlarında Kutsal Roma İmparatorluğu, döneminin “süper gücü” olarak kabul edilirdi. Kutsal Roma İmparatorluğu en görkemli döneminde Almanya’nın tamamından, Doğu Fransa’dan, Kuzey İtalya’dan ve Batı Polonya’nın bazı bölümlerinden oluşuyordu. İmparatorluklar açısından nispeten biraz küçük olmasına rağmen, Orta Avrupa tarihi üzerindeki etkisi bugün bile hissedilmektedir. Bu inanılmaz imparatorluk, Orta Çağ’ın başlarından 19. yüzyıla kadar varlığını sürdürmüştür. 6 Ağustos 1806’da, son Kutsal Roma İmparatoru olan II. Francis’in, Napolyon himayesindeki Fransız ordusuna yenilmesi sonrası imparatorluk çözülmeye başladı ve yıkılma sürecine girildi. Bu yıkılmanın ardından ortaya çıkan ülkeler: İsviçre, Hollanda, Avusturya İmparatorluğu, Belçika, Prusya İmparatorluğu, Lihtenştayn Prensliği, Ren Konfederasyonu ve ilk Fransız İmparatorluğu.

3- Rus İmparatorluğu

Rus İmparatorluğu, 1721’den 1917 Rus Devrimi’ne kadar var olan en etkili imparatorluklardan biriydi. İmparatorluk, Rusya Çarlığı’nın halefi, Sovyetler Birliği’nin ise selefi oldu. Rus İmparatorluğu dünyadaki en büyük ikinci bitişik imparatorluktu (birincisi Moğol İmparatorluğu) ve İngiliz İmparatorluğu ile Moğol İmparatorluğu’nun ardından dünyadaki en büyük üçüncü imparatorluktu. 1866 yılında topraklar Doğu Avrupa’dan Asya’ya, oradan da Kuzey Amerika’ya kadar uzandı. Bu toprak bütünlüğünü koruyup, bir arada tutmak zor olsa gerek. Buradan da imparatorluğun gücünü az çok anlayabiliyoruz.

2- Moğol İmparatorluğu

Her şey Timuçin’in (daha sonralarda Cengiz Han olarak tanıyacağız), gençliğinde dünyayı dize getirmeye yemin etmesiyle başladı. Bu arada neredeyse bunu başardığını söyleyebiliriz. Cengiz Han verdiği sözü yerine getirmek için ilk olarak dağınık Moğol kabilelerini birleştirdi. Sonrasında ise Çin’e göz koydu. Gerisi malumunuzdur. Vietnam’dan Macaristan’a kadar uzanan Moğol İmparatorluğu, insanlık tarihindeki en büyük bitişik imparatorluktur. Ne yazık ki Moğollar için imparatorluk kontrol edilemeyecek kadar büyümüştü ve farklı kültürler arasında bir birlik sağlanamamıştı. Moğollar korkusuz ve acımasız savaşçılardı. Ancak yönetim konusunda çok az deneyimleri vardı. Bu da büyük toprakların kontrolünde zorlanılmasının temel sebebiydi. Moğolların acımasız ve vahşi insanlar olarak görülmesi tarihleriyle ünlenmiştir.

1- Roma İmparatorluğu (Antik Roma)

İlk başlarda ilahi krallar tarafından yönetilen Roma, ilerleyen dönemlerde bir imparatorluk haline gelmeden önce (belki de en güçlü dönemlerinde) Cumhuriyet rejimine geçti. Roma İmparatorluğu, bir grup çiftçinin hayvanlarını korumak için birleşerek bölgedeki kurtları uzaklaştırmalarından, tarihin gördüğü en büyük imparatorluk haline gelmeleri efsanesidir. Mükemmel bir askeri ve idari sistem ile oluşturulan yapı, uzun ömürlü bir devlet sistemini de beraberinde getirmiştir. Kuruluşundan Bizans İmparatorluğunun çöküşüne kadar var olduğu sayılan Antik Roma, egemenliğini 2.214 yıl sürdürdü! Antik Roma, Batı dünyasında hukukun, savaşın, sanatın, edebiyatın, mimarlığın, teknolojinin, dinin ve dilin gelişimine büyük katkıda bulundu. Aslında, pek çok tarihçi Roma İmparatorluğunu kusursuz bir imparatorluk olarak görüyor (etkili, adil, uzun ömürlü, büyük, iyi savunulan ve ekonomik olarak gelişmiş). Roma İmparatorluğu’nun etkisi günümüzde hala hissedilmektedir. Yönetimsel fikirler (Cumhuriyet) ve tören sistemleri Roma İmparatorluğu’nun günümüze kadar ulaşan hediyelerinden bazılarıdır.

Editör / Yazar: O. Can CANİKLİ

Kaynak: https://listverse.com/2010/06/22/top-10-greatest-empires-in-history

Makaleye Oy Ver!

0 points
Upvote Downvote

2 Pings & Trackbacks

  1. Pingback:

  2. Pingback:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Antik Avrupa ile İlgili Son 10 Arkeolojik Keşif

Dünyanın düz olmadığını anlamamızı sağlayacak 10 kolay yöntem