fbpx
Connect with us

Yaşam

‘Tükenmişlik Sendromu’ İle İlgili Yeni Gelişmeler Yaşandı!

Published

on

İşyerinde ‘tükenmişlik sendromu’ modern çağda çok ciddi bir sağlık sorunu haline geldi, şimdi Dünya Sağlık Örgütü tarafından yeniden sınıflandırıldı. WHO’ nun Uluslararası Hastalık Sınıflandırması (ICD) olarak bilinen, yaygın olarak kullanılan el kitabında, tükenmişlik tanı olarak resmen listelenecektir. Tıbbi bir durum olarak değil ( ilk raporların yanlış şekilde belirtildiği gibi değil), bunun yerine, ‘mesleki bir sendrom’ olarak kabul edilecektir. Son baskıdan gelen değişiklikler göreceli olarak küçük, ancak uzmanlar güncellemelerin ortaya çıkan ve yanlış anlaşılan bir soruna meşruiyet katacağını umuyor. ICD’ nin onuncu baskısına ilk kez dahil edilen tükenmişlik başlangıçta “ hayati tükenme hali ” olarak açıklandı. Uluslararası örgütün yeni tanımı biraz daha garipti. Artan bir araştırma kitlesine dayanarak, on birinci baskı şimdi bu sendromun yalnızca “kronik işyeri stresi” nedeniyle olduğunu ve “yaşamın diğer alanlarındaki deneyimlerini tanımlamak için uygulanmaması gerektiğini” iddia ediyor.

Modern hastalık, teknik olarak hastalıklar olarak kabul edilmeyen ancak yine de ciddi tıbbi sonuçlara yol açabilen diğer birçok “istihdamla ilgili problemler” ile bölümlere ayrılmıştır.
Dünya Sağlık Örgütü ‘nün tükenmişliği şöyle nitelendiriyor: “enerji tükenmesi veya tükenme hissi; birinin işinden zihinsel uzaklığı veya mesleği ile ilgili olumsuzluk veya sinizm duyguları ve azalan mesleki etkinlik”. Tükenmişlik parametreleri çaresiz bir açıklığa ihtiyaç duymaktadır ve bu yeni uluslararası standartlar tanı ve tedaviyi büyük ölçüde iyileştirebilir. Günümüzde, depresyon gibi diğer ruh sağlığı durumlarının semptomlarından kaynaklanan tükenmişlik semptomlarını ortadan kaldırmanın net veya evrensel bir yolu yoktur. Küresel ölçekte bu, doktorların sendromu tanımasını, tedavi etmeyi bırakıp bırakmamalarını ve bazı mesleklerde salgın hastalıklara neden olmasını çok zorlaştırıyor.

Örneğin, İngiltere ’deki bir anket, insan kaynakları direktörlerinin yaklaşık yüzde 30 ’unun tükenmişliğin örgütlerinde yaygın olduğunu düşündüğünü; Harvard ’ın yakın tarihli bir raporunda ABD ’de hekim tükenmişliği ilan edildi, bu da ekonomiye yılda 4,6 milyar ABD Doları tutarında bir maliyet yarattı. Bazı insan odaklı mesleklerde, norm bencil olmamak ve başkaları için çalışmaktır. Ancak özgecilik taleplerinin üstesinden gelmesi uzun sürmez. Tembellik için bir mazeret olmaktan uzak, DSÖ ‘nün kendi araştırması, bir işin taleplerinin ödüller, tanınma ve rahatlama zamanlarından çok daha ağır basmasıyla ortaya çıktığını göstermektedir. Sonuç olarak, tükenen işçiler genellikle hırsları, idealizmi ve değer duygusu gibi kendilerini yavaş yavaş boğuyorlar. Bu sendromdan kaynaklanan kayıplar sadece finansal değildir ve halk sağlığı üzerinde büyük bir etkisi olabilir.

Bazı araştırmalar, tükenmişliğin yol açtığı derin duygusal tükenme ve olumsuzluğun aslında bir işçinin beynini değiştirebileceğini ve gelecekte stresle başa çıkmalarını zorlaştırabileceğini göstermiştir. Nörogörüntüleme çalışmaları, erken yaşta travma geçirenlerin beyinleri ile yetişkinlikte klinik tükenmişlik ile ilgilenenlerin beyinleri arasında bile benzerlikler bulmuştur.
Bu değişiklikler her zaman kalıcı olmamakla birlikte, bir işçinin uzun vadeli sağlığını olumsuz yönde etkiler. Büyük bir çalışma, yaklaşık 9.000 yetişkin çalışanın işyeri tükenmişliğinden kaynaklı koroner kalp hastalığı için önemli bir risk faktörü taşıdığını ortaya koymuştur.

Bu arada, diğer çalışmalar yüksek kolesterol, tip 2 diyabet, kardiyovasküler bozukluk nedeniyle hastaneye yatış, kas-iskelet sistemi ağrısı, uzun süreli yorgunluk, baş ağrıları, mide-bağırsak sorunları, solunum sorunları, ağır yaralanmalar ve hatta 45 yaşından önce ölüm için benzer örneklerbulmuşlardır .Ve bunlar sadece fiziksel etkiler. Tükenmişlik sonucu oluşan psikolojik etkiler; uykusuzluk, depresyon, psikotropik ve antidepresan ilaçların kullanımı, zihinsel bozukluklar için hastaneye yatma ve psikolojik kötü sağlık semptomlarıgibi uyuşturuculardır. ICD’nin on birinci baskısı yalnızca 2022 Ocak’ında yürürlüğe girecek, ancak umarım bu yeni duyuru ile, tükenmişlik bundan çok önce ciddi bir sağlık sorunu olarak kabul edilecektir.

Editöt : Nalan YILDIZ

Kaynak: https://www.sciencealert.com/burn-out-is-now-officially-recognised-as-a-legitimate-syndrome-by-the-world-health-organisation

Bilim

Aşılar Sayesinde Artık Daha Fazla Yakalanmayacağınız 6 Bulaşıcı Hastalık

Published

on

19. yüzyılda çiçek hastalığı için aşıların kullanılmasından günümüzde grip mevcudiyetine kadar aşılar, milyonlarca insanın dünyanın en ölümcül hastalıklarına karşı bağışıklık geliştirmelerine yardımcı olmuştur. Mesela: önceki aylarda çıkan habere göre Washington eyalatindeki Clark County ’de kızamık sorunu yaşanıyor. Yılın başından bu yana 50 vaka görüldü ve muhtemelen bu sayı düşmek yerine daha da artacak. Bu gerçekten bu kadar şaşırtıcı olmamalı. 2017 yılında anaokuluna giren çocuklar aşılarını tam yaptırmışlardı. Çocukların yüzde 7 ’si kızamık aşısı olmamışlardı. Aşılar sayesinde artık endişelenmenize gerek kalmayan altı yaygın hastalık.

Çiçek hastalığı, popülasyonları silmek için kullanıldı.

Çiçek hastalığına variola virüsü neden olur ve havadan kolayca yayılabilir. Hastalık, enfekte olmuş insanların yüzleri ve vücutlarının etrafında döküntüye neden olur. Virüs bağışıklık sistemine saldırır ve hızlı ölüme neden olur. 1796 ‘da, doktor Edward Jenner, virüsün benzer, daha az istilacı bir türünün enjeksiyonunu alırsa insanların çiçek hastalığına karşı bağışıklık kazanabileceğini keşfetti. Jenner’ın deneyleri dünyanın ilk aşılarının geliştirilmesine yol açtı. 1972’de ABD çiçek hastalığının ortadan kalktığını ilan etti. On yıldan kısa bir süre sonra, Dünya Sağlık Örgütü çiçek hastalığının dünyadan atılan ilk hastalık olduğunu açıkladı. Dünya çapında yüzde 100 yok edilen tek hastalık olarak kabul edilmektedir.

Çocuk felci, kurtulanları hayat boyu engelli bırakır.

Çocuk felci, bir insanın boğazında ve bağırsaklarında oluşan viral bir enfeksiyondur. Hastalığa yakalanan dört kişiden biri, grip benzeri semptomlar geliştirir, ancak daha küçük bir grup, felç ve solunum yetmezliği gibi ciddi etkilere maruz kalır. Hastalığa yakalanan bazı çocuklar haftaları demir akciğerleri denilen dev makinelerin içinde geçirirdi, çünkü çocuk felci onlarınkendi başlarına nefes almalarını engelliyordu. Yalnızca 1952 ’de 3.000 ABD ’li çocuk felci yüzünden öldü. Çocuk felci, genç popülasyonlar arasında hızlı bir şekilde yayıldı, çünkü oral yolla iletilir. Bu, halka açık yüzme havuzları ve günlük bakım merkezleri gibi yerlerde kolayca iletilebileceği anlamına geliyordu. Ancak aşı ile 1955 ‘te çocuk felci oranları hızla düşmüştür.

Bulaşıcı bir bakteriyel enfeksiyon olan difteri, 20. Yüzyılın başlarında yayıldı.

Difteri enfeksiyonları, 1921’de 200.000’den fazla kişiyi etkiledi ve o yıl yaklaşık 15.520 kişinin ölümüne neden oldu. Difteri başlangıçta enfekte olmuş kişilerin boğaz ağrısı, zayıflık ve şişmiş bezler geliştirmesine neden olur. Ama sonra gri renkli bir sümük, sırt veya boğazlarını örtmeye başlar. Bakteriler kan dolaşımında yeterince zaman harcarsa, enfeksiyon kalıcı sinir hasarı ve kalp yetmezliğine neden olan toksinler üretebilir. Enfekte bir kişi hapşırdığında, öksürdüğünde veya yüzeylerde veya nesnelerde tükürük damlacıkları bıraktığında hastalık yayılır. Bu nedenle, özellikle yoğun şehirlerde yakın bölgelerde yaşayan insanlar, 1900’lerin başlarında hastalığa karşı oldukça hassastılar. nCDC (Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri), çocuklara dört doz difteri aşısı yaptırmalarını ve ardından tam koruma sağlamak için her 10 yılda bir takviye çekimleri yapılmasını önerir.

Kabakulak çocukların ağrılı şişmiş yüzler geliştirmelerine neden olur.

Kabakulak paramiksovirüsün neden olduğu solunum hastalığıdır. Diğer birçok virüs gibi, tükürük ile temas yoluyla yayılır. Kabakulak aşısının ortaya çıkmasından önce, ABD’de her yıl yaklaşık 186.000 kişi virüsü kaptı. Kabakulak hastaları ağrılı, şişmiş tükürük bezleri geliştirir. Çene bölgesinde şişlik yemek yemeyi zorlaştırır, bu da hastaların kendilerini daha zayıf hissetmelerini sağlar.Kabakulak genellikle ölümcül değildir, ancak bazı hastalar işitme kaybı gibi yaşam boyu komplikasyonlardan muzdariptir. ABD’deki kabakulak vakaları, 1967’de aşı uygulanmasından sonra yüzde 99 oranında azalmıştır ve şu anda yılda sadece birkaç yüz vaka bulunmaktadır.

Kızamık döküntü, yüksek ateş ve ciddi uzun vadeli komplikasyonlara neden olur.

Kızamık (rubeola olarak da bilinir) solunum sistemine ve diğer organlara saldırır. Virüsü kapan bir kişi ateş ve akan burun gibi grip benzeri semptomlar geliştirir ve vücudun her tarafında kabarık kırmızı bir döküntü olur.Enfeksiyon şiddetli ise, körlük, beyin hasarı ve hatta ölüm gibi ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Her yıl tahminen 3 milyon insan, aşı bulunmadan önce 1950’lerin sonlarında hastalığa yakalandı. Toplamda yaklaşık 48.000 kişi komplikasyonlar nedeniyle hastaneye kaldırıldı ve yılda yaklaşık 400 ila 500 kişi öldü. Kızamık çok bulaşıcıdır: Birisi hasta birey ile aynı havada nefes aldığında veya enfekte bir insanla aynı yüzeye dokunduğunda bulaşabilir. Hasta gittikten sonra hastalık birkaç saat odanın içinde kalabilir. Tüm semptomların gelişmesi bir veya iki hafta sürebileceğinden, çoğu kişi farkında olmadan hastalığa yakalanabilir.

Kızamıkçık, bebeklerde beyin hasarına ve doğum kusurlarına yol açar.

Kızamıkçık belirtileri daha hafif olsa da kızamık belirtilerine benzer. Kızamıkçık geçiren kişilerde genellikle kızarıklık, pembe göz ve düşük ateş görülür, ancak virüs bulaşmış kişilerin yüzde 50’sinde hiçbir belirti görülmez. 1964 yılında, ABD ‘de yaklaşık 12,5 milyon insan hastalığa yakalandı. O yıl, yaklaşık 11.000 kadın kızamıkçık virüsü ile bağlantılı düşükler veya ölü doğumlar geçirdi. Enfekte olmuş annelerin çocukları, katarakt, işitme engelli, gelişimsel gecikmeler ve kalp kusurları ile doğdu. Kızamıkçık aşıları 1960 ‘ların sonunda mümkün oldu. New York Times, 2015 yılında kızamıkçık hastalığının batı yarım küreden atıldığını bildirdi.

Çeviri: Ülkü Güngör

Kaynak: https://www.sciencealert.com/here-are-6-infectious-diseases-you-won-t-get-thanks-to-vaccines

Continue Reading

Yaşam

Kâhin Nostradamus’un Tüyler Ürpertici 2019 Kehanetleri

Published

on

Nostradamus kimdir? Nostradamus olarak bilinen Michel de Nostredame, dünyada gelmiş geçmiş en büyük kâhinlerden biri olarak kabul edilir. Nostradamus, belki de en çok LesPropheties (Kehanetler) adlı kitabıyla tanınıyordur; kitabın ilk baskısı 1555 ‘te yayımlandı ve 353 kuatrin içeriyordu. Bu kitapta, bazı insanların gelecekteki olayların kehaneti olduğuna inandığı birçok şey yazdı. Akademisyenlerin, dünyadaki tarihi olaylar ile Nostradamus ‘un kehanetleri arasında kurulan bağlantının büyük ölçüde yanlış çevirilerin sonucu olduğu iddialarına rağmen, dünyadaki milyonlarca insanın yanı sıra büyük basın ajansları da tarihi olayları Nostradamus ‘un öngörmüş olduğuna inanıyor. Bu bilgiler ışığında, Nostradamus, LesPropheties kitabında bazı şeyleri gerçekten öngörmüş olabilir mi? İşte Fransız kâhinin gerçekten öngörmüş olabileceğine inanılan fazlasıyla ilginç birkaç olay:

1. Atom Bombası

Kapıların yakınında ve iki şehir içinde. Benzerleri görülmemiş felaketler olacak. Veba ile kıtlık içiçe geçmiş, insanlar çelikle dövülmüş. Büyük ölümsüz Tanrı ‘ya yardım için ağlıyorlar. Birçok kişi bu tanımlamanın birçok savaşta yaşanan vahşete atfedilebileceğini iddia etse de, Hiroşima ve Nagazaki ‘ye atılan atom bombasının çok iyi bir açıklaması da denebilir.

2. II. Henry ‘nin Ölümü

“Genç aslan yaşlı olanı yenecek. Tek bir savaşta savaş alanında; Gözlerini altın bir kafesle oyacak. İki yara bir olacak ve acımasız bir ölüm yaşanacak. ” 1559 yazında, yaşlı aslan olarak nitelendirilen Fransa Kralı II. Henry, ondan altı yaş genç olan ve genç aslan olarak nitelendirilmiş Comte de Montgomery ile Fransa ’da dövüş alanında bir karşılaşmaya çıkmıştı. Son geçişte, Montgomery ‘nin mızrağı kralın vizörünü fırlatıp parçalara ayrıldı. İkisinin de kalkanlarında aslanlar vardı. Vizörün kırıkları kralı ağır yaraladı; biri kralın gözünü delerek kafasına saplandı. II. Henry 10 gün boyunca yatağında acılar içinde yattıktan sonra vefat etti.

3. Hitler

“Batı Avrupa ’nın derinliklerinde, genç bir çocuk fakir insanlardan doğacak. O çocuk, diliyle büyük bir grubu kışkırtacak. Şöhreti, Doğu dünyasına doğru artacak. ” “Aç olan vahşi hayvanlar nehirleri geçecek, savaş alanının büyük kısmı Hister’e karşı olacak. Bir demir kafesin içine büyük olan çizilecek, Almanya’nın çocuğu hiçbir şey gözlemlemediğinde.” Fransız kâhinin tahminleri sadece bunlarla kalmıyor. Şimdi, 2019 yılının ortalarındayken, Nostradamus ‘un bu yıl hakkında söylediklerine bir göz atalım. Nostradamus ‘un 2018/2019 yılları kehanetleri de, Fransız yazarın yazdığı diğer kehanetler kadar ürpertici. Bazıları, Nostradamus ‘a göre 2019’da, 3. Dünya Savaşı ‘nın başlangıcını tanık olunacağını gördüğü yorumlarını yapıyor ancak bazıları da aynı kehanetin 2018 yılı için de söylendiğini iddia ediyor. Neyse ki, 2018’de bu kehanetin gerçekleştiğine tanık olmadık.

2018 yılında Fransa ‘da yaşanan karışıklıkların tüm Avrupa ’ya yayılması endişesi yaşanmıştı. Nostradamus ‘un 2019 ‘da III. Dünya Savaşı’nın başlayacağı tahminine inananlar, savaşın, büyük kitlelere ulaşan Sarı Yeleklilerin Protestosu ve beraberindeki Strazburg Saldırısını da içeren Fransa ‘daki olaylarla başlayacağını söylemişlerdi. Bir web sitesine göre, Fransız kâhin şunları yazdı: “Büyük savaş Fransa’da başlayacak ve tüm Avrupa ’ya saldırılacak, herkes için uzun ve dehşet verici olacak ve nihayetinde barış olacak ama sadece birkaçı bundan zevk alacak – iki büyük dünya gücü arasında bir savaş başlayacak ve 27 yıl sürecek. ” Diğer kehanetlerde Nostradamus şunları yazıyor: “anlaşmazlıklar ve ihmaller için Muhammed ‘e bir geçit açılacak: karaya ve denize dökülen kandan bir geçit. Marsilya limanı gemiler ve yelkenlerle kaplanacak.”

Inquisitr, Nostradamus ‘un “Tanrı kentinde büyük bir gök gürültüsü olacak, kale dayanmaya çalışırken, iki kardeş kaosla ayrı düşecek. Büyük lider yenilecek. Üçüncü büyük savaş, büyük şehir yandığında başlayacak.” diye bir kehanette bulunduğunu belirtti . Anlaşılan Nostradamus, felaketle ilgili doğal olayların batıda gerçekleşeceğini öngördü. Fransız kahin, ABD ’nin batı kısmını tahrip edecek korkunç bir doğal felaket öngörmüş gibi duruyor: Nostradamus kitabında “Bir deprem özellikle ABD ‘nin batı bölgesini ilgilendiren. Onun gücü dünyanın her yerindeki topraklarda hissedilecek ” diye bir kehanet yazdı.

Editör / Yazar: Meltem ARSLANER

Kaynak: https://www.ancient-code.com/here-are-the-spine-chilling-predictions-nostradamus-made-for-2019/

Continue Reading

Yaşam

Paris’in Altındaki Tünellere Altı Milyon İskelet Neden Doldurulmuş?

Published

on

Paris, ışıklar saçan sevgi dolu bir şehirdir fakat bu şehrin sokaklarının altında 6 milyon Paris ‘linin kemikleriyle dolu karanlık bir labirent yatıyor. Erken sanayi çağındaki büyük patlama yaratan şehirler gibi Paris de özellikle ölüm ve hastalık sorunlarından muzdaripti. Büyük şehirde ki yaşam vaadi, kırsal alanlarda yaşayan insanları göç etmeye zorladı. 18. yüzyılın sonlarına doğru hızlı nüfus artışı beraberinde aşırı miktarda mezarlığa neden oldu. 1700 ‘lerde Paris ‘in en büyük mezarlıklarından biri olan LesInnocents şehir aşırı kalabalık olduğu için çürüyen iskeletlerin kokusuna engel olamadıklarını ve kokunun sızmaya başladığını bildirildi.

LesInnocents sınırındaki bir mülkün mahzen duvarı, mezarların ve ilkbahar yağmuru baskısı altında açılarak cesetlerin ve hastalıkların bodrumuna taşmasına neden oldu. Birkaç ay içinde yetkililer, LesInnocents ve şehrin diğer mezarlıklarının kapatılmasını emretti böylece şehir içine daha fazla ceset gömülmedi. Paris çok sayıda eski maden ocağı ve taş ocağına ev sahipliği yapmaktadır. Yeraltı uzmanı tarafından yapılan bir plan ile cesetlerin buralara taşınmasına karar verildi. Öncelikli olarak 1787-1814 yılların arasındaki cesetler taşındı.

Bu yeraltı mezarı girişi de eski şehir kapısının hemen dışında uygun bir şekilde “Cehennem Kapısı” adı olarak inşa edildi. İskeletler başlangıçta rastgele bir şekilde taş ocaklarında istiflenirken, sonradan temiz ve düzenli şekilde yerleştirildiler. Taşınan 6 milyon iskelet arasında Fransız Devrimi ‘nden, Georges Danton ve Maximilian de Robespierre gibi sayısız başlıca isimler ve bilinen Charles Perrault gibi ünlü sanatçılar da dâhil olmak üzere, Fransız tarihinden yüzlerce karakter bulabilirsiniz.

Bugün Paris yeraltı mezarının yaklaşık 1,5 kilometresini turist olarak ziyaret edebilirsiniz ama galerilere giriş yapmak 1955 ‘ten beri yasaktır, ancak heyecan arayanların gizli girişler yoluyla labirentte dolaştığı bilinmektedir. 2017 yılında mezarlığı ziyarete giden üç genç bu labirente girerek kayboldular ve üç gün sonra yeraltı mezarı derinliklerinden kurtarıldı.

Editör / Yazar: Seval ÖZGÜR

Kaynak: https://www.iflscience.com/editors-blog/why-there-are-six-million-skeletons-stuffed-into-the-tunnels-beneath-paris/

Continue Reading

Öne Çıkanlar