fbpx
Connect with us

Uzay

Üç Soru Üç Cevap: Uzay

Published

on

Milyarlarca farklı canlı türünü, gezegeni, yıldızı barındıran uzay, derinliği ile insanoğlunun daima odak noktası olmuştur. Üç Soru Üç Cevap serimizin yeni bölümünde bu şahane yapı ile ilgili bazı sorulara yanıt aradık.
Evrendeki en küçük yıldız nedir?
Çokluğu ile mutluluğun habercisi, şarkıların bir numaralı yardımcısı ve ünlü dizi serisinin adı.. Uzay dışında birçok alanda adını andığımız yıldız, farklı boyutları ve çeşitliliği ile dikkat çeker. Bu eşsiz yapının en küçük boyutu ise geçtiğimiz yıllarda bulundu. 2017 yılında Cambridge Üniversitesi’nden bir grup astronom evrenin bilinen en küçük yıldızını keşfetti. Şu an için EBLM J0555-57Ab ismiyle anılan bu minik yıldız yaklaşık Satürn boyutlarında ve Güneş Sistemimizin gaz devi Jüpiter’den çok daha küçük. Yeryüzü’nden yaklaşık 600 ışık yılı uzaklıkta bulunan küçük yıldızın yarıçapı Güneş’in sadece yüzde 8.1’i, kütlesi ise yüzde 8.5’i kadar. Boyutları itibariyle gaz devi diyebileceğimiz bazı büyük gezegenlerden bile daha küçük olan bu ilginç yıldız, böylesi küçük boyutlarına rağmen yine de Jüpiter’den tam 85 kat daha fazla kütleye sahip. İnanılmaz yoğunluğu sayesinde çok büyük çekim kuvvetleri oluşturabilen EBLM J0555-57Ab, ayrıca Dünya’dan da tam 300 kat daha fazla kütleçekim kuvveti oluşturabiliyor. Uzay çöplüğü nedir?
Dünya’nın kirliliği yetmezmiş gibi uzay çöplüğü sorunu ile de karşı karşıyayız. 1957 yılında Sputnik 1 adlı uydunun fırlatılmasıyla birlikte uzay serüveni başlayan insanoğlu, ilk yıllardan itibaren uzaya birçok sefer düzenledi. Seferlerin yanı sıra gönderilen uydular, insansız hava araçları ve daha birçok görev gerçekleştirildi. Yapay uydular günümüzde kullandığımız birçok aletin temelini oluşturuyor. Ama her teknolojik cihazda olduğu gibi uyduların da kullanım süresi var. Kullanım süresi dolan uydu, artık uzay çöpü olarak tanımlanır.. Tanım olarak dünya yörüngesinde bulunan ama kullanımda olmayan her türlü araç uzay çöpü ya da uzay enkazı olarak adlandırılır. Ayrıca atmosferde bulunan küçük meteor parçaları hatta uzay araçlarından kopan mikroskobik boya parçaları bile uzay çöpü olarak sayılmaktadır. Astronot Ed White’ın eldiveni, Atlantis astronotlarının Uluslararası Uzay İstasyonu’na takacakken kaybettiği civatalar, ABD’nin bakır iğneleri gibi birçok ilginç nesne uzayda başıboş dolaşıyorsa çöp olarak kabul edilir. Tabii ki bu kirlilik gezegenin sonunu getirmiyor ancak, uzay seferleri sırasında maalesef birçok kazaya neden oluyor. Güneş, gezegen sisteminin ne kadarını oluşturuyor?
Güneş, Güneş Sistemi’nin kütlesinin yüzde 99’undan fazlasını oluşturuyor. Güneş Sistemi’nin geriye kalan yüzde 1’lik dilimi; sekiz gezegen ve bu gezegenlerin kendi küçük uyduları, kuyruklu yıldızlar, asteroitler ve Güneş’i çevreleyen çeşitli toz ve gazlardan oluşuyor. Ve tabii statüsü oldukça karışık olan, Plüton’da yüzde 1’lik dilimin içinde. Her ne kadar yeni gezegen veya yıldız keşfedilse de Güneş’in oranını düşürmek biraz zor olacak.  Üç Soru Üç Cevap serimizin 17. bölümü sona erdi. Bu bölümde uzay ile ilgili bazı bilgilere göz attık. Yorum, öneri ve görüşlerinizi lütfen ileti altına bırakın. Diğer bölümde görüşmek üzere.
Kaynaklar: https://www.space.com/ , https://www.sciencefocus.com/space/page/34/ – Editör / Yazar: Kuzey Kılıç (@KuzeyGencc)

Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Uzay

Mars One İflas Etti

Published

on

Yaşadığımız yerküreye her ne kadar büyük bir sevgi beslesek de başka bir gezegende yaşamak için oldukça istekliyiz. Tabii şu an Dünya gezegenindeyiz. Mavi yumurtalarla milyonlar kazanan bir girişimciden(!); insanların Dünya’dan kurtulma isteğini kullanan bir turizmciye(!) kadar çeşit çeşit insanla birlikte yaşıyoruz. Ve o turizmci, “Mars’a gidiyoruz” diyor. Her iki kişinin de ortak noktası; dolandırıcılık.. Ancak, Mars projesi büyük bir duvara tosladı. Uzay araştırmalarını sürdürebilmemiz için teknolojinin yanı sıra finansman da çok önemli noktalardan birisi. Uzay araştırmaları hala ağırlıklı olarak devletlerin ayırdığı bütçelerle sürdürülüyor. tabii özel girişimcilerin eli de boş durmuyor. Bir girişimci, Mars’a ilk insanları göndermek için gerekecek bütçeyi, bu süreci televizyon şovuna dönüştürerek oluşturmayı planlıyordu. Mars One adı verilen projede, Mars’taki ilk insan kolonisinin kurulması hedefleniyordu. Mars One projesi, iki koldan oluşuyordu; kâr amacı gütmeyen Mars One Foundation ve kâr amaçlı Mars One Ventures. Ancak bu girişim geçtiğimiz ay iflas ettiğini açıkladı. Bu girişimin aşamaları ise şu şekildeydi;

  • 2013: Adaylar arasından 100 kişi seçilecek, inşa edilen eğitim alanında eğitim görmeye başlayacaklar
  • 2014: Projenin ilk haberleşme uydusu ve bir keşif aracı Mars’a gönderilecek, yerleşme alanı belirlenecek.
  • 2016: SpaceX’in Dragon kapsülleriyle 2500 kilogramlık dayanıklı yiyecek tedariği Mars’a gönderilecek.
  • 2021: Yine Dragon kapsülleriyle 2 yaşam ünitesi, 2 destek ünitesi, 2 tedarik ünitesi gönderilecek.
  • 2022: SpaceX Falcon Heavy roketiyle 4 kişilik ilk insan grubu Mars’a ulaşacak
  • 2023: İlk koloni Mars’a varacak
  • 2025,: 2. koloni Mars’a varacak
  • 2031: 6 yılda toplam 20 insan kolonisi Mars’a ulaşmış olacak.

Mars One Foundation şu an için operasyonlarına devam ediyor. Tabii kâr amacı bulunmadığı bu vakıf, yatırımın olmadığı bir ortamda çok uzun ömürlü olamayacaktır. Mars One projesinin yetkilileri 2015’te başlattıkları yarışmaya 200.000 başvuru aldıklarını söylemişlerdi. Finalistlerden biri ise bunun tamamen yalan olduğunu ve toplamda yalnızca 2.761 başvurunun alındığını söylemişti. Mars One projesinin iflasını duyurması çoğu insan için çok da şaşırtıcı olmadı denebilir. Projenin ilk günden beri öne sürdüğü hedefler aşırı büyük, bunları yapmak için ortaya koydukları çözümler ise yok denecek kadar belirsizdi. Girişte kısaca bahsettiğimiz Çiftlik Bank, insanların evlerini arabalarını satmasına neden oldu. Mars One ise umudunu daha küçük rakamlara sattı. İşin ilginç tarafı Mars One projesinin mağdurları 200 bini bulurken, Çiftlik Bank sadece Türkiye’de 132 bin kişiyi dolandırmıştı.
Editör / Yazar: Kuzey KILIÇ
Kaynak: https://www.forbes.com/sites/jonathanocallaghan/2019/02/11/goodbye-mars-one-the-fake-mission-to-mars-that-fooled-the-world/#1b5fab1c2af5

Continue Reading

Uzay

Hollandalı biyologların buluşu, dünya dışındaki yaşamın keşfi konusunda umut oldu

Published

on

Hollandalı biyologdan dünya dışı yaşam arayışı için önemli buluş. Amsterdam Özgür Üniversite’de doktora öğrencisi olan biyolog Lucas Patty, organik dokunun ışıkta benzersiz bir iz bıraktığını keşfetti. Bilim çevreleri bu buluşu, dünya dışı yaşamın yakın gelecekte keşfi konusunda önemli bir adım olarak değerlendiriyor. Lucas Patty’nin bu hafta sunduğu doktora tezine göre, evde yetiştirilen bir çiçeğe dokunduktan sonra el feneri tutulunca, ışık bir tür tirbuşon haraketi yapıyor. İnsan gözü bu değişimi fark edemiyor ancak Patty’nin geliştirdiği cihaz sayesinde ilk kez bu durum saptanabildi. Hollandalı biyoloğa göre, bu tirbuşon haraketi, yaşamın karmaşası içinde bir düzen oluşturuyor. Birbirinin aynısı olan sağ ve sol elin, aralarında ayna işlevi gördüğünü belirten Patty, tıpkı eller gibi birbirinin aynısı olan moleküller bulunduğunu belirtiyor. Canlı dokuların büyüme sırasında sürekli olarak bir şekil aldığını anlatan Hollandalı biyolog, bu yüzden ışığın karakteristik bir şekilde yansıdığını vurguladı.
Dünya yörüngesine yerleştirilecek teleskop
Lucas Patty’nin geliştirdiği aygıt, şu anda üniversite çatısından ağaçları ölçüyor. Ancak tez danışmanlarından astrobiyolog Inge – Leos ten Kate ve gökbilimci Frans Snik’e göre, bu aygıt sayesinde 20 yıl içinde dev bir teleskop aracılığıyla dünya dışı yaşam gözlenecek. Hollanda’da yayımlanan Volkskrant gazetesine konuşan Frank Snik, “Bunu ölçerseniz, hayatı ölçersiniz” diyor. Snik’e göre, dünya dışı yaşam arayışında böyle bir yöntem henüz uygulanmadı. Hollandalı gökbilimci “Işık spektrumuna baktığınızda, atmosfer dışında oksijen olup olmadığını anlayabilirsiniz” görüşünü dile getiriyor. Astrobiyolog Inge – Leos ten Kate de, geliştirilen yeni tekniğin, dünya dışı yaşamın saptanması konusunda orta ve uzun vadede en umut verici yöntemlerden biri olduğunun altını çiziyor. Tez danışmanları, henüz dünya dışı orman ya da yabancı yosunları algılamak için çok erken olduğu görüşünde. Çünkü günümüzde var olan teleskoplar, dünya dışındaki gezegenlerdeki ışığı ölçemiyor. Aradaki mesafenin çokluğu nedeniyle ışık, yıldızların parlaklığında boğuluyor. Ancak gökbilimci Frans Snik, bu ışığı ölçebilecek hassas teleskopların önümüzdeki 10 yıl içinde bitirilmiş olacağını söylüyor. O zaman, Patty’nin buluşunu daha da geliştirip dünya dışında yaşam izlerini arayabileceklerini vurguluyor. Bilim insanlarının hedefi, Hollandalı biyoloğun buluşunu, 2035 yılında dünyanın yörüngesine oturtulan bir teleskopla denemek. Leiden Üniversitesi’nden astronomi profesörü Ignas Snellen ise, yeni buluşun kendi güneş sistemimiz içindeki araştırmalarda daha yararlı olabileceğini savunuyor. Snellen, Jüpiter’in uydusunda daha fazla inceleme yapmak için bu yöntemi öneriyor. Araştırma ekibi gelecek yıldan itibaren bir uçaktan, 3 yıl içinde de Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan ölçüm yapmaya hazırlanıyor. Kaynak: (BBC)

Continue Reading

Uzay

NASA’nın opportunity adlı keşif aracı Mars’ta öldü

Published

on

Opportunity, 2004 yılında Mars yüzeyinde bir yere durdu ve 14 yıl boyunca kraterden kratere dolaştı. Geçtiğimiz Haziran’da gezegeni saran dev bir toz fırtınası, keşif aracının güneş panellerini kapattı ve mühendislerin aylarca tekrar temas kurulması için uğraşmalarına neden oldu.
NASA görevin Çarşamba günü bittiğini bildirdi.  Rekor Kıran : Opportunity, 5,111 Mars günü boyunca sağ kaldı ve Dünya dışındaki tekerli araçlar için bir mesafe rekoru olan 28 mil(45 km) mesafe kat etti.Bir sanatçının Endurance Krateri’nin gerçek resmi üzerine eklediği Opportunity izlenimi.
Toz Ciltli: Opportunity, Mars’ta bulunduğu 14 yıl içinde birçok hava durumu etkisinden zarar görmüştü. Örneğin 2014 yılının başlarında keşif aracını kamufle eden kırmızı tozun çoğu iki ay sonra uçmuştu: Opportunity’nin 5 bininci Mars gününde çekilmiş bir özçekimi aracın neredeyse bir golf arabası kadar olduğunu, güneş ışığında parladığını gösteriyor. Fakat, Haziran 2018’de gelen fırtına, Güneş’i günlerce kararttı ve aracı toz ve çakıl taneleriyle örttü.
Mars’ı Keşfetmek : Opportunity’nin son resimlerinden biri, fırtınadan bir hafta önce onun robotik kolunun Perseverance Vadisi’nde çalışmakta olduğunu gösteriyor. Beş ay sonra Opportunity öldü ve NASA Mars’a başka bir uzay aracı indirdi. InSight keşif aracı Opportunity kadar gezmeyecek, onun yerine hareketsiz kalıp gezegenin iç yapısını inceleyecek.
Çeviri: Buğrahan Duymaz
Kaynak: https://www.nytimes.com/interactive/2019/02/13/science/opportunity-rover-mars-map.html

Continue Reading

Öne Çıkanlar