Bilime Göre Kediler Hakkında Şaşırtan Sekiz Gerçek

Kediler hakkındaki araştırmalar, en sevdiğimiz araştırma alanıdır (köpekler hakkında olanlardan sonra). Sizi gerçekten sevip sevmediklerinden bıyıklarını nasıl kullandıklarına kadar kedi dostlarımızla ilgili en sevdiğimiz gerçekleri bir araya getirdik. Öyleyse, bilim tarafından onaylanan, kedilerle ilgili bu sekiz kusursuz gerçeğin tadını çıkarın.

1)Yavaşça göz kırparak bir kediyle arkadaş olabilirsiniz.

Bilim insanları, kedilerle yakınlık kurmanın en iyi yolunun gözlerimizi kısmak olduğunu keşfetti. Portsmouth ve Sussex Üniversiteleri tarafından yapılan bir çalışmada araştırmacılar, bu tekniğin “yavaş göz kırpma” olarak adlandırılan ve “kedi gülüşü” olarak bilinen şeyi taklit ettiğini, böylelikle insan ile kedi arasında bir bağ oluşturmaya yardımcı olduğunu buldu. Sussex Üniversitesi Psikoloji Okulu’ndan yürütülen araştırmayı denetleyen Profesör Karen McComb “Hem hayvan davranışlarını inceleyen hem de kedi sahibi olan biri olarak, kedilerin ve insanların bu şekilde iletişim kurabildiğini gösterebilmek harika.” dedi.

“Rahat bir gülümsemeyle yapacağınız gibi onlara gözlerinizi kısmayı ve ardından birkaç saniye gözlerinizi kapatmayı deneyin. Aynı şekilde yanıt verdiklerini göreceksiniz ve böylelikle bir tür sohbet başlatabilirsiniz.” Araştırma; kedilerin sahipleriyle hiç etkileşime girmedikleri zamanlara kıyasla, sahiplerine yavaşça göz kırptıktan sonra kedilerin sahiplerine gözlerini kırpmalarının daha muhtemel olduğunu ortaya koydu.

2)Her on kediden biri ayrılık kaygısı yaşıyor.

Bir çalışmada ankete katılan her on evcil kedinin birinden fazlası, sahiplerinden geçici olarak ayrıldıklarında davranış sorunları sergiledi. Bilim insanları, ayrılıkla ilgili sorunları olan kediler üzerinde yaptıkları çalışmada etkilenen kedilerin hiç kadın olmayan veya birden fazla kadının yaşadığı evlerden gelme eğiliminde olduklarını gözlemledi.

Oyuncaklara erişimin olmaması ve evde başka evcil hayvanların olmaması da kedilerde benzer davranış sorunları ile ilişkilendirildi. Kedilerin sahiplerinden sahip oldukları her kedi hakkında, onların evcil hayvanlarla etkileşimleri, kedinin sahibi yokken kedilerin davranışları ve kedilerin yaşam ortamları ile ilgili açıklamaları içeren temel bilgileri sağlamaları istendi.

Analiz; örneklenen tüm kedilerin yüzde on üç buçuğunun ayrılma ile ilgili problemlerle ilişkili birkaç özellikten en az birini sergilediğini ve yıkıcı davranışların en sık rapor edildiğini gösterdi (30 kediden 20’si için). Aşırı ses çıkarma (19 kedi), uygunsuz yerlerde idrara çıkma (18 kedi), saldırganlık (11 kedi), ajitasyon-kaygı (11 kedi) ve uygunsuz dışkılama (7 kedi) gibi diğer davranışsal özellikler de gözlemlendi. Enerji eksikliği ve ilgi kaybı ile karakterize olan depresyon-ilgisizlik, ayrılıkla ilgili sorunları olan 16 kedide de görüldü.

3)Kediniz sizi gerçekten seviyor.

Yemek, insanları ve kedileri ilk kez bir araya getiren şeydir ancak bu sizi büyük boy bir teneke açacağı olarak gördükleri anlamına gelmez. Çin’den 5300 yaşındaki kedilerin kemiklerinin kimyasal analizi, bu eski kedigillerin tahıl depolarında yaşayan kemirgen avcıları olduğunu göstermiştir. Aslında biz onlara barınak verdik, onlar böcek ve kemirgenlerle ilgilendi.

Zaman geçtikçe, en azından batı kültürlerinde ev kedileri, kucaklamaların yanı sıra pençeleri için de seçildi. Ve bu noktadan sonra, dolap sevgisinden daha derin bir şey ortaya çıkmış gibi görünüyor. Tıpkı köpeklerde olduğu gibi kedilerin evcilleştirilmesi bir dizi “kedi yavrusu” davranışının kilidini açtı. Bunlar arasında tımar, oyun dövüşü ve doğaçlama bir oyun zamanı için eve yarı ölü fareler getirme yer alıyor. Bu davranışlar yemekten çok daha fazlasıdır, aile ile ilgilidir.

Eylül 2019’da bilim insanları, kedilerin köpeklerde görülen “güvenli bağlanma” özelliklerini sergilediğini ve bir bakıcının varlığının güvenlik ve sakinliği işaret eden davranışlara yol açtığını açıkladı. Hatta kedilerin felç geçirdikten sonra sevdiklerinin yanındayken insanların aldığı gibi ani dozda beyin hormonu aldığına dair ayrı kanıtlar var. Öyleyse belki şimdilik, köpeklerin insanların en iyi arkadaşı olma unvanının peşinde bir rakibi var.

4)Kediler fırtınanın ne zaman geleceğini anlayabilir.

Kediler ve diğer birçok hayvan, seslere, kokulara ve atmosfer basıncındaki değişikliklere insanlardan daha duyarlıdır. Ayrıca onların gelişmiş duyuları sahipleri rüzgarını yakalayıp anlamadan önce bir fırtınanın gelmekte olduğuna dair ipuçlarını almalarına izin verebilir.

Fırtınadan hemen önce, kedinizin iç kulakları atmosfer basıncındaki ani düşüşü algılayabilir ve bunu yaklaşan bir fırtınayla ilişkilendirebilir. Olan bir fırtına şiddetleniyorsa, gök gürültüsünün hafif gürültüsünü algılayabilir. Aynı şekilde gelen yağmurun veya genellikle yıldırımın yarattığı ve keskin, metalik bir kokuya sahip olan ozon gazının karakteristik kokusunu da alabilir.

5)Kediler kutuları sever çünkü kutular rahattır.

Kediler günde 18 saat uyuyabilir. Yalnız hayvan olduklarından dolayı kediler uyumak için güvenli bir saklanma yeri ister. Ancak küçük bir kutuya kıvrılmış bir kedi, açıkta bile olsa muhtemelen sadece soğuk zeminden kaçınıyordur. Kediler insanlar için rahat olandan yaklaşık 14° C daha sıcak olan sıcaklıklarda mutludur ve uzanacak uygun bir güneş ışını yoksa, rahat bir ayakkabı kutusuyla idare edecektir.

6)Evcil kedilerin yerel yaban hayatı üzerinde büyük bir etkisi vardır.

Araştırmalar evcil kedilerin belirli bir bölgede benzer büyüklükteki vahşi avcılardan daha fazla av öldürdüğünü gösteriyor. Mart 2020’de yapılan bir araştırmaya göre evcil hayvanlarla avlanmak yerel yaban hayatı nüfusu üzerinde büyük bir etkiye sahip olabilir. Bilim insanları, hareketlerinin çoğu 100 metrelik bir yarıçap içinde olduğu için etkinin çoğunlukla bir kedinin evinde yoğunlaştığını söylüyor. Bu genellikle yolun her iki tarafından birkaç bahçeyi de kapsar.

Bu araştırma, evcil kedilerin kendileriyle eş değer olan vahşi yırtıcı hayvanlardan iki ile on kat arasında bir oranda daha fazla yaban hayatı öldürdüğünü gösteriyor. Baş yazar Roland Kays şunları söyledi: “Evcil hayvanlar kedi mamasıyla beslendikleri için vahşi kedilere göre günde daha az av öldürüyor ancak yaşam alanları o kadar küçük ki yerel av üzerindeki etkileri gerçekten yoğunlaşıyor.”

“Buna ek olarak, bazı bölgelerde doğal olmayan yüksek yoğunluktaki evcil kedi yoğunluğuyla kuş ile küçük memeli popülasyonlarıyla ilgili olan risk artıyor.” Araştırmaya göre, ev kedileri yılda 100 dönüm veya hektar başına ortalama 14,2 ile 38,9 av öldürüyor. Araştırma ayrıca, kedilerin konut geliştirme gibi projelerin olduğu rahatsız edici habitatlarda yaban hayatına olan zararların çoğunu yaptığını gösterdi.

7)Kediler vegan olamaz.

Kediler vahşi doğada tamamen etoburdur ve yalnızca ette bulunan, sentezleyemeyeceği veya depolayamayacağı “taurin” gibi birkaç amino asit vardır. Bu nedenle vegan kedi beslenme biçiminin kedilerin yaşlarına ve vücut ağırlıklarına göre çok dikkatli bir şekilde düzenlenmesi gerekir.

Çok az miktarda taurin körlüğe ve kalp yetmezliğine neden olabilirken çok fazlası ciddi idrar yolu enfeksiyonlarına yol açabilir. Etçil kediler ihtiyaç duydukları tüm taurini etten alır ancak vegan mamaya eklenen sentetik taurin, kedinin metabolizması tarafından farklı oranlarda emilen birkaç farklı formda olur.

8)Kedilerin bıyıkları onları dikkatli katiller yapar.

Bir kedinin yirmi dört kadar hareketli tüyden oluşan karakteristik bıyıklarına gözlerin üzerinde, çenede ve ön pençelerin arkasında (karpal bıyıklar) daha az belirgin olan diğer tüyler eşlik eder. Bu kalınlaşmış tüyler, kedigil arkadaşlarımızın özellikle karanlıkta bir avda tam anlamıyla kendi yollarını hissetmelerine yardımcı olan derin köklü sinirlerle ilişkilidir.

Yüz bıyıkları, hareket halindeyken mesafeyi değerlendirmeye yardımcı olmak için vücut genişliğine göre ayarlıdır ve dikkatli öldürme eylemi; avın mesafesini, yönünü ve hatta dokusunu izleyen uçlardaki özel duyu organları olan “propriyoseptörler” tarafından etkinleştirilir. Bıyıklar ayrıca hareketlerini daha fazla koordine etmek için hava akışını izler. Kedinizin bu kadar zarif bir hayvan olmasına şaşmamalısınız.

EDİTÖR: Aksel Deniz Günal