in

Bu dünyanın en tehlikeli deniz yolu mu?

Macellan Boğazı’ nın keşfedilmesinin 500. yıl dönümünü anmak için bir yazar, büyük babasının ardından ölümcül Cape Horn burunluğuna doğru yola koyulur. Ben çocukken, büyükbabam Alfred Downes sık sık 1949′ da Pamir’ de geçirdiği 128 günlük yolculuktan bahsederdi. Bir Alman Flying P-Liner gemisi olan (meşhur dört direkli bark), Avustralya, Adelaide’ deki Port Elizabeth’ ten, İngiltere’ deki Cornwall’ daki Falmouth kasabasına 60.000 çuval Avustralyan tahılı ile yelken açıyordu. Barque’ in Drake Passage’ ının fırtınalı denizlerinde son yolculuğuydu. Güney Şili’de Cape Horn’u çevreleyen en son ticari yelkenli gemi oldu. Büyük babamın yolculuğunun 70.  yıldönümünü ve Güney Amerika’nın en güney ucunu, Şili’nin Tierra del Fuego adaları ile ayıran Macellan Boğazının deniz rotasının keşfedilmesinin 500. yıl dönümünü anmak için Şili’ nin Punta Arenas’ taki Ventus Australis seferi kruvaziyer gemisine bindik. Büyük babamın bahsettiği bazı manzaraları görmek istemişimdir ve büyük babamın dört ay süren serüveni benim için imkansız olsa da, dört gecelik gezintim beni Macellan Boğazı’ nın dar fiyortlarından geçirerek yaşamış olduğu serüvenin ruhunu takip etmeme izin verdi.

Boğazın etrafında ve sonrasında güneye yolculuklar doruklara vardı sanki; yaşamın geri kalan yanında tehlikeli Cape Horn burnu. Dedem Avustralya’ yı , Pamir’ de 20 yaşında bir güvertede elini sallayarak terk etti ve asla eve geri dönmedi. Babasıyla olan ilişkisi mutlu olmadığı için Avustralya’yı terk etmeyi çok hayal etmişti. Babası onun memleketinden bir kızla Adelaide banliyölerinde evlenmesini ve aile çiftliğinde çalışmasını istedi. Bunun yerine kendisi İngiltere’de yeni bir hayata başlamak istedi. Hakkında çok az şey bildiği bir ülkeydi, fakat her zaman bir okul çocuğu olarak İngiltere’ nin tarihine hayran kalmıştı. Pamir’e katılma fırsatı bir aile dostunun izniyle ortaya çıktı, büyük babam üç gün sonra 33 diğer mürettebatın yanında gemiye hızlıca kabul edildi ve gemiye bindi. 18 saatlik vardiyalarda çalıştı ve günlerini güverteyi temizleyip paspaslayarak, mutfakta yardım ederek ve tuvaletleri boşaltarak geçirdi.

Gemideki çalışanlar yaptıkları işten o kadar nefret ediyordu ki, çoğu ekip üyesi 128 günlük Avustralya’ya dönüş yolculuğuna kaydolup ayrıldılar ve doğruca Norfolk’taki Wymondham kasabasına yöneldiler. Dedem, Pazar kasabasının hareketli kırsalında çiftçiler için fırsatlar olduğu söylentilerini duymuş ve 2003 yılına kadar orada 54 yıl yaşamıştır. Büyükbabamın yolculukta sevdiği tek şey, uzak Tierra del Fuego takımadalarını ,Macellan Boğazı’nı okyanustan koruyan, Antarktika havasını ciğerlerine saran ve buz gibi soğuk bir esintiyi yüzünde hissettiren zamanlarıydı.

Ben 10 yaşında bir çocukken gözlerindeki şaşkınlıkla bana bakıp “Yeryüzünde böyle bir yer bana göre yok gibiydi ve babamın kuru ve kurak olan çiftliğindeki çalışma yaşamımdan çok uzaktaydı” dedi. “Hiçbir şey bana evi hatırlatmadı. Kayıp ve korkmuş hissetmiştim, yine de özgürdüm ”. Yetmiş yıl sonra Punta Arenas’a ulaştım ve şehrin ana meydanı Plaza de Armas’ı dolaştım. 1520 yılındaki dünya seyahatinde isimsiz boğazı gemiyle geçen ilk Avrupalı Ferdiand Magellan’ın bot şeklinde yapılmış bronz heykeli vardı. Bot renginin değişmesiyle boğazı kanıtlayan Magellan’ın botuna dokunmanın biniş yolcuları için iyi şans getirdiği kabul ediliyordu. Yaklaşık 400 yıl boyunca Macellan Boğazı, Atlantik ve Pasifik okyanusları arasında seyahat eden gemilerin ana yoluydu. Macellan Boğazındaki kümelenmiş bir ada ve 600 kilometrelik dar geçitli fiyort ağına rağmen;

Macellan Boğazının Cape Horn’u güneye yuvarlayan ve Cape Horn ile Antarktika’nın Güney Shetland Adaları’nı ayıran rezil çalkantılı Drake Passage’a girmekten daha hızlı ve daha güvenli bir yol olduğu düşünülüyordu. Panama Kanalı’ nın 1914’te tamamlanması, Macellan Boğazı boyunca deniz trafiğinin önemli ölçüde azalmasına neden oldu, ancak buhar gemilerinin aksine, Avustralya’dan gelen yelkenli gemiler, ünlü bir kuşak kemerinin ortasındaki konumu nedeniyle Panama Kanalının batı girişine erişmekte zorlanıyorlardı.

Pamir’in 114 metre uzunluğunda ve 14 metre genişliğinde, mamut, çelik gövdeli barque yelken açmak için çok büyüktü. Bu yüzden, büyük babamın boğazı ve Tierra del Fuego adalarının kenarlarını ve boynuzu yuvarlayarak geçmekten başka çaresi yoktu. Kendisinden ve mürettebatından en son ticari denizciler olarak görüp gurur duyuyordu, “Sonuncusu, tarihe ilk defa girerken en iyi” dedi. Ventus Australis’in mürettebatı Punta Arenas’a demir attığında, ekşi bir piscoyu yudumladım. Büyük babamın tecrübesiyle benimki arasındaki fark benim üzerimde hemen farkediliyordu: dünyanın en fırtınalı denizlerinde 26.000 km’lik bir gemide gezinmek, bir denizci için Everest Dağı ‘na tırmanmak gibiydi, bence bir Sherpa’ nın omuzlarına tırmanmaya benziyordu. Boğaz’ın labirent kanallarına girdiğimizde, Punta Arenas’ ın ışıkları söndü. Gökyüzü kısa sürede kararmıştı ve hissedebildiğim tek şey geminin dalgalar üzerindeki hareketiydi. Büyük  babam, açık denizlerde uzun süren karanlık ve yalnız geçen geceleri hakkında konuşmuştu. Annesini ve kız kardeşlerini geride bırakmak onun için zor olmuştu, ancak yeni bir hayata ve yeni bir hayata başlama kararını asla kendi kendine sormamıştı.

Ertesi sabah erkenden küçük, şişirilebilir bir Zodyak’a bindim ve Ainsworth Körfezi’nin kayalık kıyılarına yol aldım. Uzun fiyort, bir alt kutup ormanıyla çevrilidir ve Marinelli Buzulu ‘nun yükselen beyaz zirvelerinin altında bulunur. Buzullara yaklaştığımızda, mekanın güzelliği karşısında şaşkına döndüm. Güneş buzuldan yansıyordu ve deniz o kadar açıktı ki, taze içme suyuyla karıştırılmış olabilirdi. Turkuaz akarsuları ve şelaleleri geçerek iki saat boyunca buzul gölü tepesinde yürüyüş yaptım. Yerin tam sessizliği ,büyülü idi. Dedem, sık sık bölgenin sessizliğini hatırlardı – ‘Patagonya Anı’ olarak nitelendirdiği bir fenomendi. Çocukken, bu kavramı benim kavramam zor olmuştu, ama bir yetişkin olarak onu çok sevdim.

Ne zaman onunla konuşsam , dedem benim sessiz olmamı isterdi, bana sert bir şekilde bakardı ve “Patagonya Anını yaşamanın zamanı geldi. Sadece sessiz ol. ”derdi. O an hayatımda ilk kez tamamen sessizlik yaşadıydım ,tam olarak yardım edemedim ama onu düşünebildim. O öğleden sonra, Zodiac’a geri döndük ve Tuckers Islets’ deki Macellan penguenlerini gözlemlemek için daha sert denizlerde yolculuk yaptık. Dedem, Pamir’in güvertesinden gördüğü penguenlerle kaplı kayalık bir Patagonya adasını ,hatırlamaktan hoşlanıyordu. Kuşları “kokulu, komik görünümlü şeyler” olarak tanımlardı ve kuşları yemek konusunda sık sık şaka yapardı. Bugün Tuckers’ta yaşayan 4.000 penguen, gökyüzü koyu griye bürünürken sürüler halinde toplanırlar. Penguenleri izlerken, dedemin 70 yıl önce gördüklerinin uzak akrabaları olup olmadıklarını , merak ederek kendime gülümsedim.

Ertesi sabah, Pia Glacier’e yaklaştığımızda ve Glacier Alley olarak bilinen muhteşem bir manzaraya bakarken, dedemin Tierra del Fuego adaları arasında “buzdolapları “ ve “dağlar arasında büyük buz kütleleri” ile dolu dramatik bir su dizisinden bahsettiğini hatırlıyorum. Hayatında bu oluşumların bir ismi olduğunu öğrendi, bu oluşumlar buzullardı. Pamir bu “buz topaklarından” birini ne zaman geçerse, mürettebatın durduğunu söylerdi. Pamir bu “buz topaklarından” birini ne zaman geçerse, mürettebat muhteşem manzaraya hayranlıkla bakardı. Buzullar sanki başka bir dünyadandı.“En şaşırtıcı yerdi!” Bunu, bana sekiz yaşındayken bir Noel sabahı yatak odamın penceresinden sarkan bir buz saçağına bakarken söyledi. Daha önce hiç buzul görmemiştim.

Beagle Kanalı’nın kuzey-batı köşesinde donmuş olan Pia Glacier, bir zamanlar 14 kilometrelik bir buz parçasıydı ve şimdi yaklaşık 7 kilometreye kadar küçüldü. Buzulun yakınında dolaşırken ve Darwin Dağ Silsilesi’ne kadar tırmanırken, kırılan buzulların, denize düştüğünde çıkardığı sesler ortamdaki sessizliği, paramparçaetti. O öğleden sonra gemide kalırken dev bir buzulu izledim . Büyük babam sık sık soğuk havada donmayı, diğer yandan kendini sıcak tutmak için bir içecekle güvertede oturduğundan bahsederdi. Gemimiz, yüzen buz kütleleri arasında dolaştığında, yanımızda yüzen küçük bir yunus gördüm. Daha sonra gemiden sadece 20 metre uzakta, bir balina tespit ettim, patlayan bir şofben gibi havaya 1 metre su püskürtüyordu.

Glacier Alley’in sonunda, gemiyle güneydoğuya saptık. Büyük babamın ve benim yolcululuğumdaki ,önemli yere yöneldik: Cape Horn’e. Pamir, sık sık şiddetli rüzgarları ve 10 katlı yüzlerce geminin batmasına neden olan Drake Passage’a, bu sert kayalıklara, yaklaşmak zorunda kaldı. Charles Darwin, Herman Melville ve Jules Verne ‘ye bu çılgınlıkları yazmaları için sanki ilham veriyordu.

Gemi büyük dalgalar üzerinde yuvarlanmaya başladığında, güçlü akımlar 04: 30’da sert bir şekilde beni uyandırdı, yaklaştığımızı anladım. Bir seyir gemisinde hala Drake Passage’ı etrafındaki sular dünyanın en tehlikeli deniz rotalarından biri olarak bilinir. Bölgenin düzensiz hava koşulları nedeniyle, birçok gemi Cape Horn’a inemez. Aslında, Pamir 1949’da Cape Horn’e yaklaştığında, dedem ve diğer ekip üyeleri sabahı, geminin güvertesinden karları temizlemek için harcadıydı. Ancak; Zodyak’ta rüzgar güvenli bir şekilde Pelerin’e ulaşmamız için yeterince sakinleştiğinde, dedemin bana gülümsemesini o an hissedebiliyordum.

Cape Horn’a inerken yağmur, dolu ve rüzgâr yüzüme çarptı. Kayaları, bir deniz fenerine, küçük bir şapele ve ‘Pelerin’i dolaşmaya çalışırken ölen binlerce denizciyi anımsatan dev bir heykele benzettim. Pamir , Cape Horn’a inmedi. Ancak büyük babamın adadan gemiye geri dönüp bakarken adayı “kötü görünümlü” bir kaya olarak tanımladığı şu sözleri hatırladım. “Orada benden önce çok fazla kişi öldü, “Cape Horn’dan olabildiğince çabuk uzaklaşmaya istekliydim ve hiç geri dönmeye niyetim yoktu”. Yine de, burada büyük babamın gezdiği yerlere yelken açmış, onun yaşadığı bu yerleri görmüş ve büyük babamın arkasına hiç bakmamasından ilham almış olarak bu pürüzlü manzarayı seyrediyordum. Şu anda büyük babamın beni hissetmesini çok isterdim. Rüzgârın beni ilerletmesine izin vererek Zodyak’a geri döndüm.

Editör / Yazar: Neslihan ÇAKMAK

Kaynak: http://www.bbc.com/travel/story/20190428-is-this-the-worlds-most-dangerous-sea-route

Neslihan ÇAKMAK

Yazar Neslihan ÇAKMAK

Kayseri’ de doğdum ve hayatımı şuan kayseride devam ediyorum.
Erciyes Üniversitesi Fizik bölümü mezunuyum. Bilime ve teknolojiye her zaman çok meraklıyımdır. İnsanların geleceğinin bilim ve teknoloji ile en iyi yerlere ulaşacağına gönlümce inanıyorum. Yaşama dair herşeyin insanlar için çok önemli olduğunu düşünüyorum. Bizleri hep evrenin sırlarını çözecek insanlar olarak görüyorum. Robot teknolojisi ve yapay zeka ilgimi çektiği için; Mekantronik mühendisliği okumak için adımlar atmaya başladım. Hepimize kaybedecek zamanımızın olmadığını söylüyorum.

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yükleniyor...…

0

Yorumlar

0 yorumlar

Bilim İnsanları Dünyanın En Ölümcül Zehrinin Panzehirini Keşfetti

Aşölyen Alet Kültürü