in

Bu Tatlı Su Balığı, Balıklar Hakkında Bildiklerimizi Bir anda Değiştiriverdi

Büyükanne Balık

Bu Tatlı Su Balığı, Balıklar Hakkında Bildiklerimizi Bir anda Değiştiriverdi

Büyükanne Balık henüz küçük, yavru bir balık iken Titanic daha yelken açmamış, insanlar Güney Kutbu’na ulaşmamıştı. Birinci Dünya Savaşı ufukta bir gök gürültüsü bile değildi ve ilk kamusal radyo yayını, dalgalarını henüz New York şehrine dahi yaymamıştı.

Yeni tarihleme tekniklerinin ortaya koyduğu üzere, saygıdeğer bir bigmouthbuffalo (Ictiobuscyprinellus) ki biz ona Büyükanne Balığı diyoruz, 112 yaşlarına kadar yaşamakta. Bu, diğer türler hakkında yapılan tahmini 26 yıllık ortalama yaşam süresinden de daha eskiye dayanan bir yaşam süresidir.

Bu Tatlı Su Balığı, Balıklar Hakkında Bildiklerimizi Bir anda Değiştiriverdi

Dahası, bu yeni keşfedilen yaş, bilinen herhangi bir tatlı su balığının ortalama yaşam süresini de yaklaşık 40 yıl aşmaktadır. Bu arada bilinen en eski omurgalı-tuzlu su balığı yüzyıllarca yaşayabilen Grönland köpekbalığıdır (Somniosusmicrocephalus).

Ne yazık ki, bu balıkların muazzam ömrünü ortaya çıkaran aynı tarihleme teknikleri yine bu balıklarının vahim sıkıntılarını da ortaya sermiştir. Ama Büyükanne Balığının ölümünden öğrendiklerimiz, bizlere kalan türlerin nasıl korunması gerektiği konusunda yardımcı olabilir.

Bigmouth buffalo

Biyologlar bigmouth buffalo ’nun bildiğimizden daha uzun yaşayabileceğinden şüphelenmekteydiler,ve işte bu yüzden de bu hayvanların kaç yaşında olabileceğini keşfetmek için keşifler, araştırmalar yapmayabaşladılar. 2011 ve 2018 yılları arasında ayrıntılı veri toplamak için çok sayıda balık yakaladılar ve örneklerin bir kısmı vahşi doğada serbest bırakılmadan önce fotoğraflandı, ölçüldü, cinsiyetlendirildi ve etiketlendi; böylece ekip zaman içindeki değişiklikleri rahatlıkla ölçebildi.

Kalan 386 örnek doğaya bırakılanlar kadar şanslı değildi ve yaşlarının belirlenmesi için parçalara ayrıldılar. Araştırmacılar, kemikli balıkların otolitlerindeki (kulak taşı), vücut dengelemelerine yardımcı olan, kalsiyum-karbonat yapılarından ince talaş örnekleri almışlardı.

Otolitler ağaçlara benzerler

Otolitler ağaçlara benzerler, bu nedenle düzenli aralıklarla yapıya yeni birer katman eklenir; bu katmanlar, hayvanın yaşını tahmin etmek için sayılabilir ancak bu ek yöntem faydalı olsa da, aralıklar balıktan balığa değişiklik gösterebilir. Bu çalışmada, otolit halkaları 80 ila 90 yıl arasında ilk defa bir sonuç verdi ve o zamana kadarki çarpıcı bir sayıyı gözler önüne serdi; arkeolojik bir sahadan elde edilen otolite göre en eski tatlı su kemikli balığı 73 yaşında olan bir tatlı su-davuluydu (Aplodinotusgrunniens).

Bigmouth buffalodaki çıkan ilk sonucu doğrulamak için, araştırmacılar daha sonra 20. yüzyılın ortalarındaki atom bombası testi sayesinde var olan bir teknik olan bomba karbon buluşmasını kullandılar. Ayrıca bu bomba testleri, yavaş yavaş ön test seviyelerine düşmeden önce atmosferdeki karbon-14 miktarını ikiye katladı.

Biyologlar, balıkların kaç yaşında olduklarını belirlemek için topladıkları otolitlerin halkalarında karbon-14 ‘ü aradılar ve bu da başlangıçtaki sayıların doğrulanmasına izin verdi.

Büyükanne Balığı’ndan Otolit örneği. Kredi: (Lackmann et al., Communications Biology, 2019)

En eski balık ise, zaten biraz önce de öğrendiğiniz üzere yaklaşık 112 yıl yaşamış olan Büyükanne Balığıydı. Bu gerçekten de muhteşem bir şey.

Ancak bazı balık popülasyonlarının yüzde 85 ila 90 ‘nını araştıran araştırmacılar, balıkların çoğunun 80 yaş üzerinde olduğunu belirttiler. Ve bu da, aslında bir soruna işaret eder. Araştırmacılar, ‘Büyük oranda 80 yaşın üzerindeki bireylerden oluşan ve 1930’larda gerçekleştirilen baraj inşaatından bu yana uzun vadeli işe alım başarısızlığı yüzünden bizleri düşündüren, sayısız popülasyonu belgeliyoruz.

Nehirlerdeki barajlar, bigmouth buffalo için işe alım başarısızlığının önde gelen nedeni olarak gösteriliyor çünkü bu barajlar, yumurtlama habitatlarına erişimi kısıtlıyorlar ve yumurtlama davranışını başlattığı düşünülen çevresel ipuçlarını onlara karşı susturabiliyorlar”  şeklinde makalede belirtmişlerdir.

İnsan Davranışlarının Ekolojik Sisteme Üzücü Etkileri

Yani başka bir deyişle, yine bir kez daha insanların kendi elleri ile yaptıklarından dolayı, balıkların bazı türleri artık yeni genç nesil balıklar üretemiyor.

Bigmouthbuffalo, Kuzey ve Orta Amerika’da bulunan en büyük buffalo balığı olup, uzunluğu 1,25 metreden ve ağırlığı da 36 kilogramdan fazladır. ABD ve Kanada’ya özgüdür, ancak çoğu zaman avcıların istemediği istilacı balık türleri veya sazan gibi “kaba balık” ile birlikte ağa yakalanır; bu nedenle, hasat sayıları düşse bile, büyük ölçüde düzensiz bir popülasyona sahiptir.

Araştırmacılar, uzun ömürlülük ile ilgili yapılan bu keşiflerin, hala yanlış anlaşılan türler için de büyük bir esin kaynağı olacağını umuyorlar. “Bigmouthbuffalo, önceki ortalama yaşama dair yapılan tüm tahminleri dört katına hatta daha fazlasına katlayan bir yaşama ve çoğalma yeteneğine sahip. Bu bulgu; az takdir edilen türlerin, ekolojik ihmalin bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek ve gözardı edilen keşiflerin ve yönetim ikilemlerinin aslında bir örneğidir.” diye belirtmişlerdir.

Bunlar da ilginizi çekebilir: 

Dominant Erkek Ortadan Kaybolduğunda Bu Dişi Balık Cinsiyet Değiştiriyor

Köpekbalıkları Gerçekleri, Köpek Balıkları Hakkında Detaylı Bilgiler

Gözleri olmayan, iğne dişli nadir bulunan bu balık, korku filmi Alien’ den gelmiş gibi

Bir Balık Benchmark’ın Öz-Farkındalık Testini Geçti

Zeynep Erva ŞAHİN

Orijinal Link: https://www.sciencealert.com/grandma-fish-is-so-much-older-than-we-thought-freshwater-fish-could-be

Zeynep Erva ŞAHİN

Yazar Zeynep Erva ŞAHİN

Biyografi: Zeynep Erva, çoğu zamanını bir ‘dil-necibi’ olarak geçirmektedir. Hayatının bir kısmında yazarlık, yapımcılık, yöneticilik, asistanlık yapmakta ve çok minik bir kısmında ise öğrencilik vazifesini ihya etmektedir. Ayrıca düşkü alanları; kitap okuma, tıp alanında çalışmalar yapma, programlama dili öğrenme gibi birbirinden bağımsız alanları kapsamaktadır. Elbette bu kişiye ulaşmak istersen aşağıdaki link aracılığı ile direkt mesaj gönderebilirsin. Sağlıcakla kal!

Makaleye Oy Ver!

0 points
Upvote Downvote

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlginç Bakteriler Fotosentezin Antik Kökeni Hakkında İpucu Veriyor

Uyumadan önce çay ya da kahve içmek uykuyu etkilemiyor