in

Mükemmel Bir Hayat: Her Şeye Meydan Okuyan Stephen Hawking

1964 ‘te Cambridge Üniversitesinde yüksek lisans öğrencisi olarak çalışmaya başladıktan kısa bir süre sonra, çalışmalarında benden iki yıl önde, ayakları üzerinde sabit duran ve büyük zorluklarla konuşan yakın bir arkadaşımla karşılaştım. Bu kişi Stephen Hawking ‘ti. Son zamanlarda dejeneratif bir hastalık tanısı konmuştu ve doktora yapmak için bile yeterince uzun süre dayanamayacağı düşünülüyordu. Ancak, 14 Mart 2018 ‘de vefat ederek 76 yıl yaşadı. Gerçekten şaşırtıcıydı. Hayatta kalmak bile tıbbi bir mucize olabilirdi, ama elbette o sadece hayatta kalmadı, Dünyadaki en ünlü bilim insanlarından biri de oldu. Matematiksel fizikle, en çok satan kitapları ve çektiği sıkıntılara rağmen hayranlık uyandıran zaferiyle dünya lideri bir araştırmacı olarak kabul edildi. Belki de şaşırtıcı bir şekilde, Hawking Oxford Üniversitesi’ne lisans öğrencisi olarak geri çekilmişti. Yine de mükemmelliği ona fizik dalında birinci sınıf bir derece kazandırdı ve Cambridge Üniversitesi’nde araştırma kariyerine devam etti. Hastalığının başlangıcından birkaç yıl sonra, tekerlekli sandalyeye bağlandı ve konuşması, sadeceonu tanıyanlar tarafından yorumlanabilecek belirsiz bir tınıydı. Başka açılardan, şans ondan yanaydı. Kendisi ve üç çocuğu için destek verici bir ev hayatı sunan ve aile arkadaşı olan JaneWilde ile evlendi.

İlk iş

1960 ‘lar astronomi ve kozmolojide heyecan verici bir dönemdi. Bu dönem Kara deliklerin ve Büyük Patlamanın kanıtlarının ortaya çıkmaya başladığı dönemdi. Hawking Cambridge ’de, matematiksel fizikçi RogerPenrose tarafından geliştirilen ve daha sonra UniversityCollegeLondon’da Einstein’ın genel görelilik teorisi çalışmasında bir rönesans başlatan yeni matematiksel kavramlara odaklandı. Hawking, bu teknikleri kullanarak, evrenin bir “tekillikten” meydana geldiği (tüm fizik yasalarının parçalandığı bir noktadan ortaya çıkması gerektiği) konusunda çalıştı. Ayrıca, bir kara deliğin olay ufku alanının (hiçbir şeyin kaçamayacağı bir nokta) asla düşemeyeceğini de fark etti. Sonraki yıllarda, bu fikirlere yönelik gözlemsel destek 2016’da yerçekimi dalgalarının kara deliklerden çarpışmasından tespit edildiğinin duyurulmasıyla güçlendi.

Hawking, İngiltere’nin ana bilim akademisi olan Kraliyet Cemiyeti’ne, istisnai olarak 32 yaşın başlarında seçildi. Ancak, Hawking için bu hala sadece bir başlangıçtı. Hawking benim çalıştığım binada çalıştı. Tekerlekli sandalyesiyle onu sık sık ofisine götürürdüm ve benden kuantum teorisi hakkında kısa bir kitap açmamı isterdi ki o zamana kadar ilgilenilen bir konu da değildi. Saatlerce hareketsiz oturup sayfalara bakardı. Hatta sayfaları yardım almadan bile çeviremezdi. Aklından neler geçtiğini ve güçlerinin başarısız olup olmadığını merak ettiğimi hatırlıyorum. Ancak bir yıl içinde şimdiye kadarki en iyi fikrini ortaya koydu.

Bilimsel Yıldızlar

Bilimdeki büyük ilerlemeler genellikle o zamana kadar kavramsal olarak bağlantılı görünmeyen fenomenler arasında bir bağlantı keşfetmeyi içerirdi. Hawking ’in “evreka anı”, yerçekimi ve kuantum teorisi arasında derin ve beklenmedik bir bağlantı olduğunu ortaya çıkarmıştı. Bu teorem kara deliklerin tamamen siyah olmayacağını, ancak enerjiyi karakteristik bir şekilde yayacağını öngördü. Bu radyasyon sadece yıldızlardan çok daha az büyük olan kara delikler için önemlidir ve bunların hiçbiri bulunamamıştı. Bununla birlikte, “Hawking radyasyonu” matematiksel fizik için çok derin etkilere sahipti. Aslında sicim teorisi olarak adlandırılan parçacık fiziği için teorik bir çerçevenin ana başarılarından biri onun fikrini desteklemekti. Gerçekten de, Harvard Üniversitesi’nden (Hawking’in yakın zamanda işbirliği yaptığı) sicim teorisyeni Andrew Strominger, bu yazının teorik fizikçiler arasında uykusuz geçen gecelere tarihteki herhangi bir makaleden daha fazla neden olduğunu söyledi.

Kilit konu, nesnelerin karadeliğe düştüğü zaman görünüşte kaybedilen bilgilerin prensipte buharlaşırken radyasyondan geri kazanılabilir olup olmadığıydı. Eğer olmazsa, bu derinden inanılan bir genel fizik ilkesini ihlal edecekti. Hawking başlangıçta böyle bir bilginin kaybolduğunu düşündü, ancak daha sonra fikrini değiştirdi. Hawking, çok büyükler (kozmos) ile çok küçükler (atomlar ve kuantum teorisi) arasında yeni bağlantılar aramaya ve evrenin başlangıcına dair daha derin bilgiler edinmeye devam etti. “Acaba tek patlama bizim için büyük patlama mıydı?”. Kafasında bir şeyler bulmak için olağanüstü bir yeteneği vardı. Ancak tahtaya formüller yazacak öğrenciler ve meslektaşları ile çalıştı. Bu formüllere bakarak sonrasında ne gelip gelmeyeceğini veya kabul edip etmediğini söylüyordu. Genişleyen evrenimizin çok erken evrelerini tanımladığına inanan bir teori olan kozmik enflasyona özellikle katkı sağlamıştır. Kilit bir konu ise sonunda galaksilere dönüşen ilkel kaynakları anlamaktı. Hawking (bağımsız olarak, Rus teorisyeni ViatcheslavMukhanov’un yaptığı gibi) bunların “kuantum dalgalanmaları” (uzayda bir noktadaki enerji miktarındaki geçici değişimler) olduğunu ve kara deliklerden Hawking Radyasyonu’nadahil olanlara benzer olduğunu söyledi. Ayrıca 20. yüzyıl fiziğinin iki büyük teorisini birbirine bağlamaya yönelik adımlar attı: Mikro dünyadaki kuantum teorisi ve Einstein’ın yerçekimi ve uzay-zaman teorisi.

Azalan Sağlık ve Kült Durumu

1987 ‘de Hawking zatürree oldu. Daha sonra sahip olduğu sınırlı konuşma güçlerini bile kaldıran bir trakeotomiye (soluk borusu ameliyatı) girmek zorunda kaldı. Yazabileceği, hatta bir klavyeyi kullanabileceğinden bu yana on yıldan fazla zaman geçmişti. Konuşmadan iletişim kurabilmesinin tek yolu, gözünü önündeki büyük bir tahta üzerinde alfabenin harflerinden birine doğru yönlendirmesiydi. Ama o teknoloji tarafından kurtarıldı. Hala bir elini kullanabiliyordu ve tek bir kolla kontrol edilen bir bilgisayar, cümleleri heceleyebilmesini sağlıyordu. Bunların daha sonra bir konuşma sentezleyicisi tarafından etrafına sesli olarak duyurulması sağlandı. Dersleri elbette önceden hazırlandı, ancak konuşması bir mücadele olarak kaldı. Bir cümlenin oluşturulması bile birkaç dakika sürüyordu. Kelimelerle ekonomiye girmeyi öğrendi. Yorumları aforist ya da anlaşılmazdı ancak çoğu zaman ince bir zekayla harmanlanmıştı. İlerleyen yıllarda yüz kasları veya göz hareketleri aracılığıyla bile makineyi kullanabilme kabiliyeti çok zayıfladı ve iletişimi daha da yavaşladı.

Trakeotomi ameliyatı sırasında, fikirlerini geniş bir okur kitlesine tarif edeceğini ve o zamanki üniversite çağındaki en büyük iki çocuğu için bir şeyler kazanmasını umduğu kaba bir kitap taslağı hazırladı. Zatürreden kurtulduktan sonra editör yardımı ile çalışmaya başladı. Zamanın Kısa Tarihi baskısında, yazıcılar bazı hatalar yaptı (bir resim altüst oldu) ve yayıncılar stokları geri çağırmaya başladı. Çok şaşırmışlardı çünkü tüm kopyalar çoktan satılmıştı. Bu, kitabın dünya çapında milyonlarca insana ulaşacağının apaçık kanıtıydı. Ve kısa sürede, Simpsonlar’dan TheBigBang Theory ‘ye kadar olan popüler TV şovlarını içeren bir kült fikir (idol) oldu. Muhtemelen bunun nedeni, kozmosta dolaşımda olan hapsedilmiş bir zihin kavramının, insanların hayal gücünü açıkça sarsmasıydı.

Kozmolojiden ziyade genetikte eşit bir ayrım yapmış olsaydı, muhtemelen dünya çapındaki halkla aynı rezonansa ulaşamayacak ve zafer kazanamayacaktı. Hawking ’in kişiliği, hüsranları ve engelleri karşısında etkilenmedi. Sağlam sağduyulu ve güçlü siyasi görüşlerini ifade etmeye hazırdı. Bununla birlikte, simgesel statüsünün bir dezavantajı, yorumlarının özel bir uzmanlığa sahip olmadığı konularda bile abartılı bir şekilde dikkat çekmesiydi. Örneğin felsefe ya da uzaylılardan ya da akıllı makinelerden gelen tehlikeler… Konuşma Sonunda, Hawking ’in hayatı, sadece 22 yaşındayken kendisini vuran trajedi tarafından şekillendirilmişti. O zamandan beri olan her şeyin bir ödül olduğunu ve hayatının ne kadar başarılı olduğunu söyledi. Adı bilimin yıllıklarında yaşayacak. Milyonlarca kişi onun kitaplarıyla kozmik ufkunu genişletti. Ayrıca inanılmaz irade ve kararlılığın bir tezahürü olan tüm olasılıklara karşı benzersiz bir başarı örneği ile milyonlara ilham verdi.

Çeviri: Burak AKTEPE

Link: http://blogs.discovermagazine.com/crux/2018/03/14/stephen-hawking-against-all-odds/#.XQiY575S_IX

Burak AKTEPE

Yazar Burak AKTEPE

1990 doğumlu ve KTÜ Makina Mühendisliği bölümü mezunuyum. Isı-Enerji - otomotiv gibi alanlarda akademik olarak kendimi geliştiriyorum. İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Makina Mühendisliği yüksek lisan öğrenimine devam etmekteyim. Teknoloji, alternatif enerji, modern fizik ve ki enerjisi ilgi alanlarımın başlıcalarıdır. Bilgi edinme ve araştırma bağımlısıyım. Özellikle de gizemini koruyan bilgilere...

Makaleye Oy Ver!

2 points

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fransa’da 12.000 Yıllık “Başsız” At Gravür’ünün Keşfi

Galaksimizin Kara Delik Etrafında Belli Belirsiz Dönen Bir Hidrojen Halkası İlk Kez Fotoğraflandı