in

Üç Soru Üç Cevap: Uzay

Beyinsizler platformunun özgün içeriği ‘Üç Soru Üç Cevap’ serimizin yeni bölümüne hoşgeldiniz. İçerisinde binlerce bilinmezliği barındıran uzay, yeni bölümümüzün başrolünde yer alıyor.
Gaz devlerinin çekirdeği var mı?  Hepimizin sempatisini kazanan Plüton’u da sayarsak Güneş Sistemimizde toplam 9 adet gezegen bulunuyor. Bu dev yapıların her biri ayrı önemli özellikleri ile dikkate değer. Güneş’ten en uzak dört gezegen olan Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün ise daha farklı olarak gaz devi gezegenler olarak sınıflandırılır. Peki bunların katı bir çekirdeği var mı? Bu gezegenlerden Jüpiter ve Satürn büyük oranda hidrojen ve helyumdan oluşur. Uranüs’ün ve Neptün’ün yapısında ise molekül kütlesi hidrojenden ve helyumdan büyük olan maddelerin oranı daha büyük yer kaplar. Büyük kütleli olan gaz devlerinden; Jüpiter, Dünya’nın kütlesinden 318 kat büyüktür. Satürn’ünki 95 kat, Uranüs ve Neptün’ün kütlesi de Dünyanın kütlesinden yaklaşık 20 kat daha büyüktür. Sorumuzun cevabı da burada yatıyor; kütleleri dolayısıyla atmosferlerinde sıvı yapıya sahip olan bu gaz devleri, kesin olarak bilinmese de katı bir çekirdeğe sahip olabilir. Bilim insanları bu gezegenlerin demir-nikel alaşımı, kayaçlar ve hidrojen bileşiklerinden oluşan katı bir çekirdeğe sahip olabileceğini düşünüyor. Örneğin hacmi Dünya’dan yaklaşık 1300 kat daha büyük olan Jüpiter’in çekirdeğinin, yaklaşık olarak Dünya ile aynı büyüklükte olduğu tahmin ediliyor. Kaynak: https://astronomy.stackexchange.com/questions/12903/do-all-planets-have-a-molten-core
Ay olmasaydı ne olurdu?  Klasik müzikseverlerin vazgeçilmezi, dansların başrolü, filmlerin en romantik ögesi ve gecelerin el feneridir Ay. Edebi girişte yaptığımız teşbihlerin yanı sıra çok önemli bir uzay cismidir. Peki Ay olmasaydı ne olurdu? Ay olmasaydı, Dünya’da yalnızca Güneş nedeniyle gel-git olacaktı. Dolayısıyla günler zamanla yine uzayacak fakat bu uzama çok daha yavaş olacaktı. Yapılan hesaplamalar, eğer Ay olmasaydı günümüz- de gün uzunluğunun yaklaşık olarak 8 saat civarında olacağını ortaya koymaktadır. Başka bir deyişle, Dünya kendi ekseni etrafında bugünkünde yaklaşık olarak 3 kat daha hızlı dönecekti. Bir gezegenin kendi ekseni etrafında daha hızlı dönmesi yüzeyindeki rüzgârların daha şiddetli esmesi- ne yol açabilirdi. Bu nedenle, Ay olmasaydı yeryüzünde doğu-batı yönlü rüzgarlar çok daha şiddetli olur, hava, kara ve denizler arasındaki ısı değişimi daha hızlı olurdu. Ay’ın Dünya üzerindeki bir başka etkisi de Güneş’ten gelen ışığı yansıtarak Dünya’nın aydınlanmasına ve bir miktar ısınmasına katkıda bulunmasıdır. Kaynak: https://www.sciencefocus.com/space/what-would-happen-if-there-were-no-moon/
Diğer gezegenlerde mevsimler yaşanır mı? Bazılarımız için birkaç damla yağmur ve hafif rüzgarlı hava vazgeçilmezken, bazılarımız için de sıcak, deniz ve kum hayatın değişilmezidir. 365 gün, 6 saatlik süreci kapsayan 12 ay, 4 mevsimden oluşur. Her bir mevsimin de kendisine has özelliği vardır. Peki Dünyamız dışında diğer gezegenlerde mevsimler yaşanır mı? Güneş Sistemi’ndeki her gezegende mevsimler görülür ve birçoğunda Dünya’da olduğu gibi dört mevsim yaşanır. Bazı gezegenlerde mevsimler arasında belirgin bir fark yokken bazılarında çok büyük farklar vardır. Bu farkların nedeni de, mevsimlerin oluşmasına neden olan etkenlerden gezegenin eksen eğikliğine bağlıdır. . Dünya’da mevsimlerin oluşmasında eksen eğikliği – yaklaşık 23 derece- daha büyük rol oynar. Ancak bu şekil daireye yakın olduğu için yörünge hareketi sırasında Dünya’nın Güneş’e en yakın ve en uzak olduğu mesafeler arasındaki fark çok azdır. Bu nedenle yörünge şeklinin Dünya’nın mevsimleri üzerinde belirgin bir etkisi yoktur. Ancak yörüngesinin ayrıksılığı daha büyük olan Mars’ta mevsimler birbirinden çok farklıdır. Bu durum Mars’ın atmosfer basıncının da yıl içinde değişmesine neden olur. Eksen eğiklikleri yaklaşık 3 derece olan Jüpiter ve Venüs’te ise mevsimler arasındaki fark çok azdır. Yani bazı farklılıklar olsa da Güneş Sistemi’nde yer alan her gezegen mevsimleri yaşar; tabii orada plajlar var mı veya kar tatili veriliyor mu bilinmez..
Editör/Yazar: Kuzey Kılıç ( @KuzeyGencc)
Kaynaklar: https://www.nasa.gov/audience/forstudents/k-4/home/F_Planet_Seasons.html , https://sciencing.com/planets-seasons-8493952.html

Makaleye Oy Ver!

0 points
Upvote Downvote

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sinirbilimciler Beyinde Tamamen Yeni Bir Sinirsel İletişim Şekli Buldu

Bilim insanları, havadaki CO2’yi kömür haline getirmenin bir yolunu buldu