Yarasalar Neden Ölümcül Hastalıkların ortaya çıktığı en uygun kaynaktır?

Yarasalar Koronavirüs

Yarasalar Neden Ebola ve SARS gibi Ölümcül Hastalıkların ortaya çıktığı en uygun kaynaktır

Yarasalar Neden Ebola ve SARS gibi Ölümcül Hastalıkların ortaya çıktığı en uygun kaynaktır? Yarasalar tehlikeli virüsler için diğer tüm memeli türlerinden daha uygun birer kaynaklar. Evrimsel hileleri ve güçlü bağışıklık sistemleri onları mükemmel konakçılar haline getiriyor.
Virülansları ve yıkıcı güçleri ile dikkat çeken yarasa kaynaklı virüslerden bahsedildiğini duymadığımız gün yok. En son bazı bilim insanları koronavirüs salgını için bu tüylü ve kanatlı hayvanları sebep gösterdi. (Virülans, bir mikrobun patojenliği, yani onun hastalığa neden olma yeteneğidir.)

Peki nedir onları bu ölümcül hastalıkların yatağı yapan özellikler?

Yarasalar Neden Ebola ve SARS gibi Ölümcül Hastalıkların ortaya çıktığı en uygun kaynaktır

Yarasalar yakın dönem hafızamızda en çok korku yaratan zoonotik virüslerin-hayvandan insana geçen- bazılarının sorumlusu olarak yer alıyor. Araştırmacılar tarafından Ebola, SARS, Marburg, Nipah ve daha fazla virüsün izleri dünyanın bu sürekli uçabilen tek memelisine kadar sürüldü. Yeni bir çalışma gösteriyor ki, viral sicil kaydından sorumlu olmalarının sebebi yarasaların hayvanlar alemindeki benzersiz konumları yüzünden.
Mart ayı başlarında eLife dergisinde yayınlanan çalışmaya göre ömürlerini havada geçiriyor olmaları yarasalara temel olarak işlevselliği yüksel bağışıklık kazandıran şey. Bu güçlü bağışıklık sistemleri, istilacı virüslere karşı koyuyor ve yarasaların virüslere diğer konakçılardan daha hızlı adapte olmalarını sağlıyor. Bu da virüsü diğer canlılarda bulduğumuz patojenlerden daha ölümcül patojenler üretmeye yöneltiyor. Böylece bunlardan biri insana sıçradığında sonuç tahmin edeceğiniz gibi çok endişe verici oluyor.
Çalışmanın baş yazarlarından Cara Brook, “Virüs yarasa konakçısında yarasaya zarar vermeden daha hızlı çoğalabilir” diyor. “Ama yarasanınki gibi bağışıklık sistemi olmayan bir başka canlıda ortaya çıktığında, aşırı derecede öldürücüdür.”

Nereyedese Mükemmel Sağlık

Yarasalar Neden Ebola ve SARS gibi Ölümcül Hastalıkların ortaya çıktığı en uygun kaynaktır

Daha önceki çalışmalar gösteriyor ki yarasaların zoonotik hastalıklara konakçılığı diğer taksonomik düzenlerden daha fazla . Yine bu çalışmalar gösteriyor ki yarasalardan geçen hastalıklarda insan ölüm oranı diğer hayvanlardan geçen virüslerden daha yüksek.
Şimdiye kadarki araştırmalar yarasaların neden tehlikeli virüsler için üreme alanı olduğuna dair birkaç fikir vermiş durumda. Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Glaunsinger Laboratuarı’nda doktora sonrası araştırmacı olarak çalışan Brook ve meslektaşları, yarasa bağışıklık sisteminin – ve ürettiği acımasız virüslerin – “göklere doğru evrimleşmenin” adeta bir yan etkisi olduğu sonucuna vardı.
Brook bu evrimleşme için “ fizyolojik olarak aşırı bir bedel” diyor. Zira yarasaların karaya bağımlı atalarından ayrışabilmeleri için sadece kanatlarını değil, aynı zamanda küçük kara memelilerininkinden çok daha yüksek bir metabolik hız da geliştirmeleri gerekiyordu. Başka herhangi bir hayvanda – özellikle böyle küçük bir hayvanda – bu denli yüksek metabolik hız seviyeleri hücrelere çok zarar veren serbest radikaller üretir ve daha kısa bir ömre mal olur.
“Yarasalar bunun çok üzerinde, sanki bir tür sinek” diyor Brook “çünkü gerçekten çok yüksek metabolik hızları var, küçük gövdeliler ama yine de uzun ömürlüler.”
Görünüşe göre, stresi azaltan, DNA hasarını onaran, iltihabı kurtaran ve 40 yıla kadar yaşamalarına izin veren yaşlanma karşıtı serumu ,bir tür fizyolojik süreçte geliştirdiler. Zira benzer büyüklükteki diğer memeliler sadece birkaç yıl yaşayabiliyor.

Üst Düzey Savunma

Yarasalar bu evrimsel hileyi başka bir araçla birleştiriyor: interferon-alfa proteini. Bu genelde memelilerin bağışıklık sisteminde var olan ve vücuttaki hücrelere saldırılara karşı kendilerini güçlendirmelerini bildiren bir proteindir.
“Bu protein hücrelerin saflaşarak… bir anti-viral duruma geçmesini sağlıyor,” diyor Brook, “temel olarak komşu hücrelere viral girişi kısıtlamak ve enfeksiyonun ilerlemesini durdurmak için.”
İnterferon tarafından tetiklenen bu bağışıklık tepkisi, sıklıkla hastalığa eşlik eden ağrılı ihtihaba neden olur. Bu kadar iltihap insan vücuduna ciddi zarar verebilir, ancak yarasaların yapısı iltihabı azaltmaya uyumlu olduğundan interferon tepkisini aşırı noktalara taşıyabiliyorlar.
Brook ve yardımcılarının araştırdığı yarasalardan biri, enfeksiyonla savaşmak için kalıcı interferon rezervleri olan Avustralya kara uçan tilkisiydi. Kısa sürede ve güçlü bir savunma sağlayan interferon rezervi yarasanınki gibi bir anti-enflamatuar izyolu olmayan hayvanları alt üst edebilir.

Hastalık Kuluçkaları

Sağlam savunma mekanizması demek yarasa hücrelerinin kendilerini duvar örmüş gibi virüslerden korumaları anlamına gelir. Ancak bu virüslerin yok olduğu anlamına gelmez. Tam tersi belkide ömrü boyunca yarasanın bedeninde varlığını sürdürür ve başka hiçbir türde çoğalmadıkları şekilde çoğalmaya devam ederler. Böylece zamanımızın en şiddetli hastalıkları doğmuş olur.
Bu “yarasada güçlenmiş” suşlar insan popülasyonlarına yayıldığında,insan bedenine diğer kaynaklardan yayılan suşlardan daha fazla zarar verir. Brook araştırma yarasaların benzersiz güçlerini aydınlığa kavuşturdukça, hangi türlerin en kötü salgınları ürettiğini tahmin etmenin yollarını bulmayı umuyor.
Brook yarasaların toplum sağlığını tehdit ettiğinin farkında olmasına rağmen bu küçük yaratıkları şeytanlaştırmıyor. Yarasa kaynakları hastalıkların, insanların bu hayvanların yaşam alanlarına girip onları strese soktuğu ve etrafa daha fazla virüslü salya, idrar ve dışkı bırakmalarına neden olduğu için yaygınlaştığını belirtiyor. Onlara sahip çıkmanın ve korumanın hem kendi türümüzün hem de onların yararına olacağına inanıyor.
“Yarasaları bu korkunç enfeksiyonlar için birer kuluçka makinesi olarak görmek gerçekten çok kolay” diyor. “Yarasa kaynaklı virüslerin insan sağlığına tehdit oluşturduğuna inanıyorum. Ancak bence bu tehditler, yarasa nüfusunun vahşi doğada korunması yoluyla hafifletilebilir.”
Çeviri: Belkıs Öztürk / Kaynak: discover magazine

Süper Asırlık İnsanlardan Elde Edilmiş İlk Kök Hücreler Oluşturuldu!

Galaksiler Arası Devasa Bir Balonda Yaşıyor Olabiliriz.