Felsefe Nedir? En Ünlü 12 Filozof ve Düşünceleri

Felsefe (philosophy) terimi, kelimenin tam anlamıyla “bilgelik sevgisi” demektir. Daha geniş anlamda felsefe insanların; içinde yaşadıkları dünya ve birbirleriyle olan ilişkileri hakkındaki temel gerçekleri anlamaya çalışırken üstlendikleri bir faaliyettir.

Akademik anlamda felsefe de hemen hemen aynı anlama gelir. Felsefe okuyanlar sürekli hayatın en temel sorularına verdikleri cevapları sorgulamak, cevaplamak ve tartışmakla meşguldürler. Böyle bir arayışı daha sistematik hale getirmek için akademik felsefe geleneksel olarak temel çalışma alanlarına bölünmüştür.

Metafizik

Metafizik; gerçekliğin doğasını, dünyada neyin var olduğunu, ne şekilde ve nasıl düzenlendiğini inceleyen bilim dalıdır. Metafizik dalında filozoflar şu tür sorularla uğraşır :

Tanrı var mıdır? Gerçek nedir? Birey nedir? Bir bireyi zaman içinde aynı tutan nedir? Dünya tam olarak maddeden mi oluşuyor? İnsanların aklı var mıdır?  Eğer öyleyse, bedenle nasıl ilişkilidir? İnsanların özgür iradesi var mıdır? “Bir olayın diğer olaya sebep olması” nedir?

Epistemoloji

Epistemoloji, bilgiyi inceleyen daldır. Öncelikle dünya hakkında ne bildiğimiz ve onu nasıl bilebileceğimiz ile ilgilidir.

Platon’un epistemolojisi, bilmenin ne olduğunu ve bilginin (salt doğru düşüncenin aksine) bilen için nasıl iyi olduğunu anlama girişimiydi.

Locke’un epistemolojisi, insan anlayışının işleyişini anlama girişimiydi, Kant’ın epistemolojisi, insan anlama olasılığının koşullarını anlamaya yönelik bir girişimdi ve Russell’ın epistemolojisi, modern bilimin duyusal deneyime başvurarak nasıl doğrulanabileceğini anlama girişimiydi.

Epistemolojide tipik sorular şunlardır :

Bilgi nedir? Hiçbir şey biliyor muyuz? Bildiğimizi nerden biliyoruz? Bazı şeyleri bildiğimizi iddia etmekte haklı olabilir miyiz?

Etik (AHLÂK)

Etik çalışması, genellikle ne yapmamız gerektiği ve yapılacak en doğru şeyin ne olduğuyla ilgilidir. Bu sorularla uğraşırken, neyin iyi ve doğru olduğu daha büyük sorular ortaya çıkmaya başlar. Böylece etik felsefesi ile ilgilenenler şu sorularla uğraşır :

İyi nedir? İnsanları veya davranışları iyi yapan nedir? Doğru nedir? Davranışları doğru yapan nedir? Ahlâk öznel midir nesnel midir? İnsanlara nasıl davranmalıyım?

Mantık

Felsefe biliminin bir diğer önemli yönü, insanların bu sorulara verdikleri cevapların sebepleri veya cevap verilirken yapılan tartışmalardır. Bu amaçla filozoflar, argümanların doğasını ve yapısını incelemek için mantık kullanırlar. Mantıkçılar şu tür sorular sorarlar:

“İyi” veya “kötü” akıl yürütmeyi neler oluşturur? Verilen bir muhakemenin iyi mi yoksa kötü mü olduğunu nasıl belirleriz?

Felsefe Tarihi

Felsefe bilimi; yalnızca bu tür sorulara kişinin kendi yanıtlarını oluşturmayı değil, aynı zamanda insanların geçmişte bu tür soruları nasıl yanıtladıklarını anlamaya çalışmayı da içerir. Bu yüzden, felsefenin önemli bir kısmı onun tarihidir, bu sorularla ilgili cevapların ve tartışmaların tarihidir. Felsefe tarihini incelenirken bu tür tarihsel figürlerin fikirleri şöyle keşfedilir :

Plato                        Aristoteles                       Nieatzsche                    Kant

Locke                      John Stuart Mill                Wittgenstein                    Hume

Marx                       Descartes                          Sartre                            Aquinas

Felsefe çalışmasını çoğu kez motive eden şey; yalnızca cevapların veya argümanların kendileri değil, argümanların iyi olup olmadığı ve cevapların doğru olup olmadığıdır. Dahası, felsefenin çeşitli alanlarındaki soruların ve problemlerin çoğu örtüşür ve hatta bazı durumlarda birleşirler. Böylece hemen hemen her disiplinde felsefi sorular ortaya çıkar. Bu nedenle felsefe aynı zamanda şu alanları da kapsar:

Hukuk Felsefesi                    Feminizm Felsefesi                  Bilim Felsefesi

Din Felsefesi                         Sanat Felsefesi                         Dil Felsefesi

Bilim Felsefesi                      Edebiyat Felsefesi                     Tarih Felsefesi

Zihin Felsefesi                      Siyaset Felsefesi

En Ünlü 12 Filozof

Bu liste, çeşitli “bilgelik tutkunlarının” birçok konudaki etkisini, içgörü derinliğini ve geniş kapsamlı ilgiyi inceler ve bunları buna göre sıralar.

Her şeyden önce, felsefenin geleneksel anlamıyla bilim olduğu belirtilmelidir. Filozoflar (Aristoteles gibi) çevremizdeki dünyanın bilimsel bilgisine ulaşmak için rasyonaliteyi kullandılar. Nispeten modern zamanlara kadar felsefenin fiziksel bilimlerden ayrı olduğu düşünülmedi.

1. Konfüçyüs (MÖ 551-479)

konfucyus
Beş Klasik: Şiirler Klasiği, Belgeler Klasiği, Törenler Klasiği, Yi Jing (Değişimler Klasiği), Bahar ve Güz Yıllıkları

Kong Qui veya K’ung Fu-tzu olarak da adlandırılan Konfüçyüs , Çinli bir filozof, öğretmen ve büyük ölçüde Doğu düşünce tarzının babası olarak kabul edilen siyasi figürdü. Öğretileri, etik sosyal ilişkiler yaratmaya, eğitim standartlarını belirlemeye ve adalet ve dürüstlüğü teşvik etmeye odaklandı.

Yol gösterici ilkesi

Onun sosyal felsefesi başkalarını sevmek, ilkesine dayanıyordu ve bunun Altın Kuralı kullanarak başarılabileceğine inanıyordu: “Kendin için istemediğini, başkalarına yapma.”

2. Sokrates (c. 469-399 BC)

sokrates
Sokrates’in kendini tanı ilkesinin başlıca sebebi; her kişinin yaratılıştan iyi olduğu görüşünden gelir. Sokrates’in ahlakçı akılcılığı buna denk gelmektedir.

Sokrates bir Yunan filozofuydu ve Batı düşüncesinin birincil kaynağı olarak kabul ediliyor. Okuma yazma bilmediği için hayatı hakkında bildiklerimizin çoğu öğrencileri Platon ve Ksenophon tarafından kaydedildi. Onun “Sokratik yöntemi”, Batılı mantık ve felsefe sistemleri için zemin hazırlayarak, sorgulama eylemi yoluyla zihnin gerçeği bulmayı başarabileceği inancını verdi.

Yol gösterici ilkesi

Sokrates, felsefenin toplumun daha iyi olması için pratik sonuçlar elde etmesi gerektiğine inanıyordu. Bir insan ne kadar çok bilirse, gerçek mutluluğu getirecek olan akıl yürütme ve seçimler yapma yeteneğinin o kadar büyük olduğu fikrini vurguladı.

3. Platon (c. 428–348 M.Ö.)

platon
Platonun eserleri: Sokrates’in Savunması, Charmides, Kriton, Euthyphro, Gorgias, Hippias (minor), Hippias (major), Ion, Laches, Lysis, Protagoras

Yunan filozofu Plato, Sokrates’in öğrencisiydi ve daha sonra Aristoteles’in öğretmeni oldu. O, bilgiyi duyulardan ziyade mantıksal olarak arayan rasyonel bir filozof olan a priori idi. Batı dünyasındaki ilk yüksek öğrenim kurumlarından biri olan Akademi’yi Atina’da kurmaya devam etti.

Yol gösterici ilkesi

Platon’un mantığı adalet, güzellik ve eşitliği araştırdı ve estetik, politika, dil ve kozmoloji – evrenin kökeni ve gelişimi bilimi – tartışmalarını içeriyordu.

4. Aristoteles (MÖ 384-322)

aristoteles
Aristoteles felsefe pratiğini üç bölüme ayırmıştır: teorik, pratik ve teolojik. Teorik felsefe dilin doğru kullanımları, mantık, doğa felsefesi, fizik, kozmoloji, biyoloji, gibi konuları ele alır.

Politika, psikoloji ve etik alanındaki en büyük düşünürlerden biri olarak kabul edilen Aristoteles , on yedi yaşında Akademisine kaydolduktan sonra Platon’dan öğrendi. Daha sonra Büyük İskender’e ders vermeye devam etti. Aristoteles , gerçek gözlem ve verilere dayanarak sonuçların oluşturulduğu Immanuel Kant tarafından popüler hale getirilen bir terim olan a posteriori bilgi yollarına odaklandı .

Yol gösterici ilkesi

Aristoteles’in entelektüel bilgisi, bilinen her bilim ve sanat alanını kapsayarak, onu Aristotelesçi kıyası, mantıksal argümanın doğru olduğu varsayılan iki veya daha fazla önermeye dayanan bir sonuca varmak için tümdengelimli akıl yürütmeyi uyguladığı inancını idealleştirmeye teşvik etti.

5. Dante (1265-1321)

dante
En bilinen eseri, ahirete yapılan bir yolculuğu anlattığı İlahi Komedya’dır (La Divina Commedia). Bu eser Cehennem, Araf ve Cennet isimlerinde üç ciltten oluşmuştur.

Dante, modern İtalyan dilinin babası olarak kabul edilen bir Ortaçağ İtalyan şairi ve ahlak filozofuydu. En çok Hristiyan ahiret yaşamının üç katmanını temsil eden bölümlerden oluşan şiirsel üçlemesi İlahi Komedya ile hatırlanır : Araf, cennet ve cehennem. Şiir, bir dizi öğrenmeyi, çağdaş sorunların bir analizini ve dil ve imgelemde yaratıcılığı içerir.

Yol gösterici ilkesi

Dante’nin önemli teorik çalışmaları, ahlak felsefesini ve politik düşünceyi çevreleyen retorik tartışmalarını içeriyordu.

6. Pascal (1623-1662)

pascal
Pascal hayatı boyunca matematiği etkilemeye devam etmiştir. Pascal’ın 1653 yılındaki Traité du triangle arithmétique diye geçen Aritmetik üçgen üzerinde incelemesi, binom çarpanlarını uygun bir tablo halinde tanıtmıştır

Blaise Pascal, rastgele fenomenlerin analizi ile ilgili bir matematik dalı olan modern olasılıklar teorisinin temelini atan bir Fransız matematikçi, fizikçi ve dini filozoftu.

Yol gösterici ilkesi

1657’de Pascal , Jansenist’i Cizvit teolojilerine karşı savunan bir dizi on sekiz mektuptan oluşan Louis de Montalte takma adı altında Les Provinciales’i yayınladı. Ayrıca, Fransız filozof René Descartes’ın inançlarının aksine, Tanrı’nın deneyimini akıl yoluyla değil kalp yoluyla öğreten dini bir doktrini yaydı.

7. John Locke (1632-1704)

john locke
Locke, insanların doğa durumundan gelen hakları olduğunu ve hiçbir imparatorun bu hakları kaldırmaması gerektiğini savunur.

John Locke, Klasik Liberalizmin Babası olarak bilinen bir İngiliz filozof ve Aydınlanma düşünürüydü. Çalışmaları boyunca, sınırlı, liberal bir hükümetin modern teorilerine değerli katkılarda bulundu. En dikkate değer eseri, İnsan Anlayışına Dair Deneme , insan zihninin ve onun bilgi ediniminin bir analizini sunar.

Yol gösterici ilkesi

Locke’un düşüncesi, dünya deneyimimiz yoluyla fikirler edinmemiz gerektiği fikrini vurguladı. Mantığı daha sonra Voltaire ve Rousseau gibi filozofları etkiledi.

8. Voltaire (1694-1778)

voltaire
Çok üretken bir yazar olan Voltaire neredeyse tüm edebi şekillerde eser vermiştir. Başlıca eserleri şunlardır:
Oedipe (1718)
Zaire (1732)
Lettres philosophiques sur les Anglais (1733)
Le Mondain (1736)
Sept Discours en Vers sur l’Homme (1738)

Daha çok “Voltaire” mahlasıyla tanınan Francois Arouet, büyük ölçüde en büyük Fransız Aydınlanma yazarlarından biri olarak kabul edilir. Çoğu din ve siyasete odaklanan diğer yazı biçimlerinin yanı sıra binlerce mektup, kitap, broşür, deneme, oyun üretti. En ünlü eserlerinden biri , tüm felaketlerin ve insan ıstırabının iyiliksever bir kozmik planın parçası olduğunu ilan eden felsefi iyimserlikle dalga geçen hicivli bir roman olan Candide’dir .

Yol gösterici ilkesi

Voltaire’in hükümete ve kiliseye yönelik açık şüpheciliği, zamanında büyük tartışmalara yol açsa da, medeni haklar konularında ilerici bir düşünür olarak kaldı ve din, konuşma özgürlüğü ve adil yargılanma hakkının önemini savundu.

9. Immanuel Kant (1724-1804)

Immanuel Kant
Kant’a göre insan, bir yönüyle deneyim dünyasına, diğer yönüyle sadece akılla kavranabilen numenal dünyaya aittir

Immanuel Kant, düşüncesi gerçekliğin temel doğasını inceleyen felsefi bir çalışma olan metafizik etrafında dönen bir Alman filozoftu . En iyi bilinen eseri, Saf Aklın Eleştirisi, mantığı geleneksel felsefenin ötesine geçen deneyimle birleştirerek metafiziğin sınırlarını ve kapsamını belirler.

Yol gösterici ilkesi

Kant, Aydınlanma’nın önde gelen düşünürlerinden biriydi ve çalışmalarının büyük bir kısmı “Ne bilebiliriz?” Kant, yalnızca deneyimlenmesi mümkün olan şeylerin bilgisine sahip olabileceğimizi savundu. Ayrıca, doğal, gözlemlenebilir dünyayı bilebileceğimize inanıyor, ancak metafiziğin en derin sorularının çoğuna cevap alamayız.

10. Ayn Rand (1905–1982)

ayn rand
Rand’ın profesyonel anlamda ilk büyük başarısı yazımı 7 sene süren ve 1943 yılında yayınlanan Hayatın Kaynağı (The Fountainhead) romanı oldu.

Rus-Amerikalı yazar ve filozof Ayn Rand , ilk romanı We the Living’de açıkça görülen bir ideal olan bireysel kişisel çıkar lehine kolektivist değerleri reddetti . Objektivizm felsefesini destekledi ve “insanın kahraman bir varlık olduğu, kendi mutluluğunun hayatının ahlaki amacı olduğu, üretken başarının en asil etkinliği ve tek mutlak olduğu akıl” olarak tanımladığı Objektivizm felsefesini destekledi. Bu inanç, başarılı romanı Atlas Shrugged’ın yanı sıra derslerde, derslerde ve diğer edebi eserlerde gerçekleşti.

Yol gösterici ilkesi

Rand nesnelcilik felsefesinin tutkulu bir savunucusuyken, politik felsefesi bireyciliğe, bireysel yaşam, özgürlük ve mülkiyet haklarının anayasal olarak korunmasına ve sınırlı hükümete vurgu yaptı.

11. Herakleitos

Herakleitos
Herakleitos’a göre her şey ateşten geldi ve yok olup yeniden ateşe dönecek.

Herakleitos (veya Herakleitos ; eski Yunanca : Ἡράκλειτος , “Herákleitos”. Efes , MÖ 544 / 535 MÖ – MÖ 484 / MÖ 475 ) Küçük Asya’da Efes’te doğmuş bir Presokratik filozofdu . İlkelerinden bazı noktalarda ayrılsa da , İyon okulunun kabul edilen bir filozofuydu.

Yol gösterici ilkesi

Kendisinden önceki diğer Sokrates öncesi filozofların aksine , doğanın nihai değişmez bir maddeden oluştuğuna inanmadı, her şeyin sürekli bir değişim halinde olduğunu savundu. Herakleitos için, muhtemelen en ünlü özdeyişinde örneklendiği gibi, her şey bir “değişim halindedir”

‘Her şey akar, hiçbir şey durmaz’

12. Thales

thales
Thales’den önce, Yunanlar doğayı ve dünyanın temel maddesini; mitoloji, Tanrılar ve kahramanlarla açıklıyorlardı. Yeryüzündeki doğa olayları, (depremler, rüzgâr vb.) tanrılarla bağdaştırılıyordu.

Miletli Thales Thales; y. MÖ 624/623 – MÖ 548/545), Milet, İyonya’dan bir Antik Yunan matematikçi, astronom ve Sokrat öncesi filozoftu. İlk filozoflardan olduğu için felsefenin ve bilimin öncüsü olarak adlandırılır. İyonya Aydınlanmasının başlatıcısı olarak bilinir ve Eski Yunan’ın Yedi Bilge’sinden ilkidir.

Ticaretle uğraşmış ve bu nedenle Mısır’da bulunmuştur. Günümüze ulaşmış hiçbir metni yoktur. Yaşadığı döneme ait kaynaklarda da adına rastlanamaz ancak hakkındaki bilgiler Herodot, Laertios Diogenes, Aristoteles, Theophrastus gibi antik yazarlardan edinilir.

Yol gösterici ilkesi

Thales’den önce, Yunanlar doğayı ve dünyanın temel maddesini; mitoloji, Tanrılar ve kahramanlarla açıklıyorlardı. Yeryüzündeki doğa olayları, (depremler, rüzgâr vb.) tanrılarla bağdaştırılıyordu.

Thales, hem suyu ana madde olarak düşünmesi, hem de doğayı olguları birleştirerek açıklamaya çalışması bakımından, önemli olmuştur. Doğa olaylarının nedenlerini insan biçimli Tanrılardan çok, doğanın içinde aramıştır. Mitolojik açıklamalar ile ussal açıklamalar arasında bir köprü kurmuştur. Thales’den sonra öğrencileri Anaksimandros ve Anaksimenes de aynı çizgide ilerlemiştir.

Felsefe Taşı Nedir?

felsefe tasi
Efsaneye göre filozofun taşı, demir, kalay, kurşun, çinko, nikel veya bakır gibi sıradan metalleri altın ve gümüş gibi değerli metallere dönüştürebilen bir maddeydi.

Felfese (Filozof taşı) , batı simyasında , simyacılar tarafından adi metalleri değerli metallere , özellikle altın ve gümüşe dönüştürme yeteneği nedeniyle aranan, “tentür” veya “toz” olarak da adlandırılan bilinmeyen bir maddedir.

Simyacılar ayrıca ondan bir yaşam iksirinin türetilebileceğine inanıyorlardı. Simya, insan ruhunun mükemmelliği ile ilgili olduğu için, filozof taşının hastalıkları iyileştirdiği, yaşamı uzattığı ve ruhsal dirilişi sağladığı düşünülüyordu.

Çeşitli şekillerde tanımlanan filozof taşının bazen her yerde bulunan ancak tanınmayan ve takdir edilmeyen ortak bir madde olduğu söylenirdi.

Taş arayışı, Orta Çağ’dan 17. yüzyılın sonuna kadar simyacıları laboratuvarlarında çok sayıda maddeyi ve etkileşimlerini incelemeye teşvik etti. Bu arayış böylece sonunda kimya, metalurji ve farmakoloji bilimlerine yol açan bir bilgi birikimi sağladı.

Yoruma kapalı.

Bir yorum

depresyon belirtileri

Depresyonda Olan Birine Söylememeniz Gereken 2 Şey

bal arisi kansere iyi geliyor

Bilim İnsanları Bal Arılarının Bilinmeyen Bir Şifasını Keşfetti