in

Yaklaşmakta Olan Tehlike: Teknolojik Tekillik

Tekillik bir diğer adıyla ”Singularity”, hem matematikte hem de fizikte kara delikler hakkında oluşturulan teoremler de sıkça kullanılan bir terimdir. Ancak, bu yazıda ele alacağımız tekillik daha çok teknoloji alanını kapsıyor.  Tekillik terimini teknolojide kullanan ilk kişi -aynı zamanda bilgisayarın öncüsü- Jon von Neumann’dır. 1950 dönemlerinde Neumann ”Gittikçe artan bilgi birikimi ve teknoloji, ırkımızı benzeri olmayan bir tekillik noktasına doğru götürüyor. Bu öyle bir nokta ki, sonrasında insan işleri bildiğimiz işleviyle devam edemeyecek.” demişti. ”Yaklaşmakta Olan Teknolojik Tekillik” adlı makalenin (1993’te yazıldı) yazarı Vernor Vinge ise ”Otuz yıl içinde insanüstü zeka yaratmak için gerekli olan teknolojiye sahip olacağız. Bu olaydan bir süre sonra insanlık çağı sona erecek.” demişti. Vinge, bu demeçleriyle astrofiziğe de bir gönderme yapıyordu. Tekillik, astrofizikte bir kara deliğin içinde olan ve fizik kurallarının işlemez olduğu noktaya denir. Vinge’de teknolojik tekilliği buna benzetiyordu: Gelecekte insanlığa neler olduğunu göremediğimiz kırılma noktası.
Peki insanların bu kadar pesimist yaklaştığı teknolojik tekillik nedir? 
Sözlük biçiminde bir tanım verecek olursak: Gelecekte yapay zekânın insan zekâsının ötesine geçerek, medeniyeti ve insan doğasını radikal bir biçimde değiştireceğine inanılan nokta. Neumann ve Vinge’ın ardından meşaleyi devralan Ray Kurzweil, 2005 yılında ”Tekillik Yakın: İnsanlar Biyolojinin Ötesine Geçtiğinde” adlı kitabı yayımladı. Kurzweil, diğerlerinden farklı olarak geleceğin ayrıntılı tasvirini yapmaktan hiç çekinmiyor. 2020’li yıllarda aldığınız bir bilgisayar insan beyninden daha güçlü olacak, yapay zeka artık bilinçli bir şekilde olaylara karşı düşünce yürütecek ve istekte bulunabilecek. Kısacası, tekilliğin doğuş dönemi olacak. 2045’te ise tekilliğin tam anlamıyla gerçekleştiği yıl olacak. Kurzweil, insanların makineler ile birleşeceğini ve ölümsüz bir hayatın mümkün olacağını da söylüyor. Ancak, geçtiğimiz yıl Neil deGrasse Tyson’a bu konu hakkında birkaç demeç veren Stephen Hawking ”Biz insanlar makinelerle birleşebiliriz. Peki diğer robotların gelip bizi kapatmayacağı ne malum ?” demişti. Kurzweil’ın tahminleri ve diğer teorilerin sonuçlarını zamanla öğreneceğiz. (Not: Google mühendislik direktörü Ray Kurzweil, şimdiye kadarki tahminleri yüksek oranda gerçekleşmiş bir gelecek bilimci. Kurzweil, 1990 yılından itibaren yürüttüğü 147 tahminin, yüzde 86 oranında gerçekleştiğini söylüyor.)

Ray Kurzweil
Eğer Kurzweil’ın tahmini gerçekleşirse ne olacak ? Tasarlanan insan-makine karışımı “Trans Human Çağı” makinenin hızı ve zekâsı insan zihnine entegre edilecek. Bilim insanları, bu teknolojinin insanlığa birkaç seviye atlatacağını ve daha keskin bir beyin yapısının ortaya çıkacağını düşünüyor. Bu dönemlerde, biyolojik olmayan zekâ kendi tasarımına erişmesi ve gittikçe artan bir şekilde yeniden tasarım döngüsünde kendisini geliştirmesi bekleniyor. Zaten bu konuyu bu kadar tehlikeli kılan ana unsur da bu. 
Bu ihtimalin gerçekleşme olasılığı bile, bilim dünyasında ‘Voldemort’ etkisi yaratıyor. Tabi ki olay daha ciddi ve gerçekçi. Ancak umarım bizim Mürver Asa’ya ihtiyacımız olmaz ve Ray Kurzweil, yüzde 14’lük ‘hedef şaşırma’ oranını biraz daha yükseltir…

(Bu yazının bazı bölümleri, Martin Ford’un ‘Robotların Yükselişi’ adlı kitabından esinlenerek kaleme alınmıştır. Okuduğunuz için teşekkür eder; yorumlarınızı beklerim.)
Editör / Yazar: Kuzey KILIÇ

Makaleye Oy Ver!

0 points

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu ağaç tam 40 farklı meyve verebiliyor

Farkına Varmadan Her Gün Kullandığınız Matematiksel Formül: Bayes Teoremi