fbpx
Bizi Takip Edin

Ekoloji

Bilim İnsanları Polar Vortex’in Değiştiğini Fark Etti

Yayınlandı

üzerinde

Bilim adamlarına göre, iklim değişikliği Arktik’te (Kuzey Kutbu Dairesi) ciddi hasara neden oldu. Yapılan bir çalışma kutupsal girdabın ortadan kaybolduğunu, bu durumun da ABD ve Avrupa’daki bazı bölgelerde kışların daha uzun sürmesini sağlayacağı, yıl boyunca soğuk ve sıcaklıklarda dalgalanmalar yaşanacağını ortaya koydu.
Kutup girdabı, kış aylarında Arktik çevresinde dönen serin bir havanın bulunduğu alandır. Vorteksin parçalara ayrılmasıyla kuzey yarım kürede kış sonu ve erken ilkbaharda olağandışı soğuk koşullar yaşanabilir. Bu değişim 2014 yılında son kez gerçekleşti. Bölgede aslında iki kutupsal vorteks bulunuyor. İlki Dünya yüzeyinin yaklaşık 19.800 metre (65.000 fit) üzerinde uzanan stratosferik kutuplu girdap; ve yüzeyin yaklaşık 5,500 ila 9,100 metre (18,000 ila 30,000 fit) arasında uzanan troposferik kutup girdapları.
Polar-Vortex-shift
Genellikle, meteorologlar kutupsal girdap hakkında konuşurken, New York gibi orta enlemde bulunan şehirlere soğuk hava dalgası gönderen troposferik girdaptan bahsediyorlar. Fakat bu çalışma, orta enlemlerde hava üzerinde daha büyük ancak daha ince bir etkiye sahip olabilecek stratosferik kutupsal girdap üzerinde yoğunlaştı. Son 30 yıllık uydu verilerini inceleyen araştırma ekibi, stratosferik polar vorteksin Avrasya kıtasına doğru gittikçe arttığını ve son 30 yılda giderek zayıfladığını gözlemledi. Bu sıcak hava seven kişiler için iyi gibi görünebilir, ancak daha zayıf bir kutupsal vorteks, kırılma olasılığı daha yüksek olan bir girdap anlamı taşıyor ve bu kırılmalar, olağandışı geç dönem kış patlamalarına sebep oluyor. Kutup girdabı kuvvetli olduğunda, tersine kutup dairesindeki soğuk havayı çok iyi muhafaza eder.

Kutupsal vorteksin zayıflaması yeni bir bilgi değil. Son yıllarda birçok araştırmacı tarafından ortaya kondu. Yapılan çalışma diğerlerinden farklı olarak vorteksin Şubat ayı itibariyle Kuzey Amerika’dan Avrupa ve Asya’ya doğru ilerlediğini ve yaşanan bu değişimin ABD’nin doğu kıyılarında ve dünyanın diğer bölgelerinde havanın daha soğuk olmasına sebebiyet vereceğini ortaya koydu. Girdaptaki bu değişim, kuzey kutup dairesindeki buz örtüsünün azalması, Avrasya’da ise kar örtüsünün artmasıyla yakından ilgili.
Kaynak: https://www.ancient-code.com/worrying-scientists-find-polar-vortex-shifting/

Ekoloji

İklim Değişikliği ve Ekstrem Hava Olayları

Yayınlandı

üzerinde

Yazan

Dünya’nın en büyük doğa problemlerinden olan iklim değişikliği, etkisini her geçen gün arttırıyor. Beşeri ve doğal faktörlerden oldukça fazla etkilenen iklim değişikliği, Amerikan Jeofizik Birliği’nin basın toplantısında değerlendirildi. Ortaya çıkan veriler ise hiçte olumlu değil. Yapılan açıklamada insan kaynaklı iklim değişikliğinin, önceki yıllara göre artış gösterdiği belirtildi. Konferansta; son yıllarda gerçekleşen çeşitli doğa olaylarının, iklim değişikliğine daha fazla bağımlı olduğu da açıklandı.

Konferansın sözcülerinden Martin Hoerling, ”Birçok doğa olayının iklim değişikliği ile doğrudan bağlantısı olduğunu saptadık. Bu tabii ki sürpriz değil. Ancak beklediğimizden daha fazla veri ile karşılaştık. Şu anda yaşadığımız dönem 20. yüzyıla kıyasla oldukça sıcak ve bu durum, yıllar ilerledikçe aynı çizgide devam edecek. Doğa adeta gözlerimizin önünde eriyor.” dedi. Son on yılı kapsayan verilerde, özellikle Güney Yarımküre’deki şiddetli sıcaklık dalgalarının arttığı gözlemlendi. Okyanus sıcaklığının 2 derece artması, Mart 2017’de Bangladeş’i sular altına alan altı günlük bir yağmur fırtınası, Doğu Afrika’da 6 milyon insanın kıtlığına sebep olan kuraklık ve birçok kıyı bölgesindeki sıcak hava dalgasının iklim değişikliği ile bağlantılı olduğu raporda belirtildi.

Oxford Üniversitesi’nde iklim bilimcisi olan Karsten Haustein, ”Çok uçlarda veya büyük bir iklim olayı henüz yaşanmadı. Ancak bu, olayların ciddiyetini asla düşürmez. Dünya’da birçok farklı iklim var ve hepsinin kendine has özelliği var. Bu narin dengeyi bozmak istemeyiz.” demecini verdi. Washington DC’deki Earth & Water Law Group’un stratejik danışmanı olan Lindene Patton, demokratik bir taraftan konuya yaklaştı. Patton, ”Mahkeme ve laboratuvar çok ayrı yerler. Kesinliğin dereceleri her iki tarafta da ayrıdır. Ancak işin gerçeği politikalarımızı oluştururken iklim konusunu da ciddi biçimde tartışmalıyız. Karar verici insanlar net rakam istiyor. Risk faktörleri ve olasılıkları bilmek istiyorlar.” açıklamasını yaptı.
Editör / Yazar: Kuzey KILIÇ
Kaynak: https://www.sciencenews.org/article/more-extreme-weather-events-caused-human-driven-climate-change?tgt=nr

Devamını Oku

Ekoloji

Karşınızda Dünyanın En Sıcak Kutup Bölgesi

Yayınlandı

üzerinde

Yazan

Evrenimizin en önemli maddesi olan Güneş, araştırma konularımızın da odak noktalarından olmuştur. Ancak son yapılan çalışmanın sonuçları bir ilke imza attı: Güneş’in kutup noktası saptandı. Avrupa Uzay Ajansının PROBA-2 (PRoject for OnBoard Autonomy 2) adlı uzay aracı, Güneş’in kutuplarına dair bilgi toplamayı başardı. Kamerası olmayan bu aracın topladığı verileri işleyen bilim insanları, ortaya bir görsel çıkardılar. PROBA-2, Güneş kendi ekseni etrafında döndükçe adım adım topladığı verilerle güneş kutuplarını oluşturan verileri toplamayı başardı.

İnanılmaz uzun dalga boylarına sahip morötesi ışıkları kaydeden aracın topladığı veriler, araştırmanın temelini oluşturdu. PROBA-2’den gelen veriler, haziran ayından bu yana birleştiriliyor. Böylece yıldızımızın kutuplarındaki değişmeler de takip ediliyor. Bilim insanlarının amacı, Ulysses adlı bir diğer araçtan gelen verileri ve PROBA-2’den topladıkları bilgileri birleştirerek Alfven dalgaları, Rossby Dalgaları gibi güneş olaylarını açıklayabilmek.

Güneş’in kuzey kutbuna ait görüntüleri toplamayı gerçekten başaran bir araç aslında var. Ulysses adlı bu araç, NASA, ESA ve Kanada Ulusal Bilim Konsülü’nün katkılarıyla üretildi. 322 milyon kilometre gibi kısa(!) bir yolculuk yapan araç, Güneş’e kadar gidebilmesi için ilk olarak Güneş’ten uzağa gönderildi. Jüpiter’in yörüngesine oturtulan araç, sistemimizin en büyük gezegeni olan Jüpiter’in yarattığı sapan etkisiyle fırlatılarak Güneş’e ulaşmıştı. Araç, geçtiğimiz 15 yılda Güneş’in etrafında üç tur attı ve pek çok veri topladı.
Editör / Yazar: Kuzey KILIÇ
Kaynak: https://www.sciencealert.com/here-s-something-you-ve-probably-never-seen-before-the-sun-s-north-pole

Devamını Oku

Ekoloji

“Köpek kafalı örümcek” görüntülendi

Yayınlandı

üzerinde

Yazan

Bugün yeni ve kâbus gibi bir şey öğrenmek istiyor musunuz? Ekvador’un yağmur ormanlarında, sekiz adet süper uzun sarı bacağın üstünde oturan, siyah ve büyük bir köpeğin kafası gibi görünen bir eklembacaklı bulunuyor. Ekvador’un yağmur ormanlarında, sekiz adet muhteşem uzun sarı bacağın üstünde oturan, siyah ve büyük bir köpeğin kafası gibi görünen eklembacaklı kameraya yansıdı. Bilimpro’nun haberine göre, bilim insanı ve fotoğrafçı Andreas Kay tarafından görüntülenen bu ilginç canlı, Tavşancık Hasatçısı (veya Tavşancık Opilionesi) şeklinde adlandırılıyor. Bilimsel ismi ise ‘metagryne bicolumnata’. Köpeğe benzer bir kafa taşıyan vücudu, sadece başparmağınızın tırnağı büyüklüğünde.

ZEHİRLİ DEĞİLLER
Hasatçılar veya opilionesler, uysal opilionesler ile aynı ailede yer alıyorlar. Bunlar aslında örümcek değil, eklembacaklılar. Andreas Kay, bu canlıların zehirli olmadığını ve 400 milyon yıldır (dinozorlardan bile önce) dünyada olduklarını söylüyor. Bu hasatçının niçin bir memelinin kafasını andıran sarı renkli basit gözlere ve kulaklara sahip olduğu ise bilinmiyor. Esas gözler, sarı beneklerin altında bulunuyor.

Fakat Kay bunun sebebinin yırtıcılara daha büyük ve daha korkutucu görünmek için olabileceğini ifade ediyor. Tavşancık Hasatçısı hakkında hâlâ bilmediğimiz birçok şey var, fakat görünümünün bir ölüm alâmeti olduğuna dair şimdilik hiçbir kanıt yok. Ancak yine de, bu yüzü yakın zamanda unutacakmışsınız gibi görünmüyor.
Editör / Yazar: Ezgi SEMİRLİ
Kaynak: https://www.iflscience.com/plants-and-animals/why-does-this-bizarre-arachnid-look-like-it-has-a-dogs-head/

Devamını Oku

Öne Çıkanlar