fbpx
Connect with us

Bilim

Stresi Yenmek İçin Bilimsel Olarak Kanıtlanmış 10 Yol

Published

on

Sakinleştiricileri unutun, bilime dayalı bu teknikler vücudunuzu ve beyninizi günlük hayatın karmaşasından korumanıza yardım edecek.

Kontrolü Ele Alın

“Neler olabileceği konusunda kontrol sahibi olduğumuzu algılamak, zorlu durumlarla başa çıkabilmemiz için çok önemli bir yoldur” diyor stres uzmanı Prof. MarcJones ve ekliyor “İnsalar genellikle iş görüşmelerine kendilerine ne sorulacağını düşünerek giderler, orada neler anlatacaklarını düşünerek değil”. Bunun yerine, düşünün: Burada neyi kontrol edebilirim? Kontrol edebileceğiniz basit şeyler arayın, içeri nasıl gireceğinizi veya nasıl özgüvenli görüneceğinizi. Bu tamamiyle kendimize stresle başa çıkabilmemizi sağlayacak şeyler yaratmakla ilgili. Araştırmalar, olaylara bu şekilde mental açıdan farklı bakmanın stresle başa çıkma konusunda, insanlara gerçekten çok yardımcı olduğunu söylüyor. Jones’unStaffordshire Üniversitesi’ndeki ekibi, bir tırmanma görevinin katılımcılara sözlü olarak tarif edilme şeklinin, mücadeleye yaklaşma şeklini önemli ölçüde değiştirdiğini buldu: durumu kontrol ettikleri açıkça belirtilmişse, çok daha iyisini yaptılar.

İhtimalleri Hesaplayın

Stres altındayken düşünce yapımızı değiştirmemizi sağlayacak başka teknikler de var. Örneğin, Pittsburgh Üniversitesi Fiziyatri Profesörü Frank Ghinassi, “her gün felaket senaryoları üretmek yerine aslında neyin yanlış gidebileceği ihtimallerini hesaplayın” diyor. Eğer gerçekleşmesi 10’da 1 ihtimalli bir olay için dikkatinizin ne kadarını vermeniz gerekiyor?

Kuruyemiş ve Meyve Tüketin

Stresli günlerde biraz meyve ve kuruyemiş tüketmek, stresinizi ve vücudunuza vereceği zararları azaltabilir. Yapılan son testler yabanmersininin hayvanlar üzerinde ki travma sonrası stres bozukluğunu azalttığını ve cevizin ise insanları strese hazırladığını gösterdi. Araştırmalara göre insanların diyetlerine ceviz veya ceviz yağı eklemek, kan basıncını düşürerek stresi azaltıyor.

Bisiklete Binin

Sıkıcı ama doğru; egzersiz yapmak stresi azaltır. Bu yıl Kanadalı araştırmacıların raporlarına göre işe giderken bisiklete binen insanlar işin ilk 45 dakikasında, araçla gelenlere göre çok daha az stres yaşıyorlar.

Başka bir çalışma ise sabah uyandığınızda ne kadar stresli hissettiğiniz, günün geri kalanını da o derecede etkiliyor. US Mayo Clinic’e göre egzersiz yapmak endorfin hormonu salgılanmasını sağlayarak, beynin sadece harekete odaklanmasını sağlıyor.

Kendinize Bir Köpek Alın

Köpekler biraz egzersiz yapmak ve dışarıya çıkmak için harika birer motive edici faktördürler. Ancak bazen özellikle de çocuklar için, bir stres kaynağına dönüşebilirler.

Bir Bardak Çay İçin

“Bir bardak çay alır mıydınız?” Sorusu aslında İngilizlerin bunalıma karşı verdikleri bir yanıttır. Ve bunun psikolojik destek almaktan daha etkili olduğuna dair bazı kanıtlar da mevcuttur.

LondonCollegeUniversity araştırmasına göre, stresli bir işte çalışan insanların siyah çay içmesi daha kolay rahatlamalarına yardımcı oluyor ve kortizol seviyeleri ortalamaya göre daha hızlı normal seviyelere dönüyor.

Çayın içindeki hangi maddenin buna yardımcı olduğu hala anlaşılmış olmasa da,Portekizde fareler üzerinde yapılan bir araştırma çayın içinde bulunan düşük konsantrasyonlu kafeinin gerginliği azalttığını kanıtlamıştır.

Ormanlık Alanlarda Yürüyüşe Çıkın

Daha doğal ortamlarda yaşayan insanlarda kortizol ve stres seviyesi diğer ortamlarda yaşayan insanlara göre daha az. Şehrin göbeğinde yaşıyor olsanız bile sadece biraz orman havası almak size yardım edebilir.

“Orman banyosu” adı verilen bir Japon araştırmasına göre ağaçlık alanlar kortizol seviyesini, kalp ritmini ve kan basıncını düzenlemeye yardımcı oluyor. “Doğayla içli dışlı olmak stresle başa çıkmak için harika bir yol” diyor Jones.

Video Oyunları Oynayın

Video oyunları sanılanın aksine bizleri hasta etmekten çok stresi azaltmaya yardımcı oluyor.

Central Florida Üniversitesi’ndeki bilişsel psikologlar, işçilerin kısa bir iş molası sırasında sessizce oturmaktan veya rehberli gevşemeye katılmaktan çok basit bir video oyunu oynamaktan daha fazla yarar sağladığını göstermiştir.

Bu, düzenli olarak bilgisayar oyunu oynayan askerlerin daha uzun süre hizmette olma ve fiziksel ve psikolojik streslerle daha iyi baş etme eğiliminde olduklarını gösteren çalışmalarla desteklenmektedir.

Evlenin

Araştırmalar, yalnız olmanız durumunda stresin daha da kötüleştiğini tespit etti. Diğer insanlarla, özellikle de sevdiklerinize ilgi çekmek, stresi önler ve kişisel bakış açınızdan kurtulmanıza yardımcı olur.

Yıllar boyunca, araştırmalar evli insanların bekar, boşanmış veya dul insanlardan daha sağlıklı olduğunu ve şimdi bunun doğrudan düşük stres düzeyleriyle ilgili olduğuna dair kanıtlar olduğunu göstermiştir. 2017 yılında yayınlanan Carnegie Mellon Üniversitesi’ndeki araştırmalar, evli çiftlerin sürekli olarak stres hormonu kortizol seviyelerinin düşük olduğunu gösterdi.

Araştırmalar asosyal insanların kan basıncı ve kortizol seviyelerinin normalin çok üzerinde olduğunu göstermiştir, yani başka insanalarla ilişki kurmak yardımcı olabilir.

Prebiyotik Tüketin

Prebiyotikler bağırsakta iyi bakteri üremesini destekleyen bileşiklerdir. Prebiyotiklerin yüksek olduğu besinler arasında enginar, hindiba, sarımsak, pırasa, soğan, kuşkonmaz, muz ve tam buğday bulunur.

Yeni hayvan araştırmaları, prebiyotik değeri yüksek yemekler yemenin, stres ve stres bozukluklarından iyileşme için gerekli olduğuna inanılan REM uykusunu uzattığını göstermiştir. Bu, diyetinizi sağlıklı tutmanın ve bağırsaklarınızı mutlu etmenin stresin tamponlanmasına yardımcı olduğunu gösteren diğer araştırmalarla bağlantılıdır.

British Medical Journal Open’ da 60.000 Avustralyalı ile yapılan yakın tarihli bir çalışmada, günde beş ila yedi porsiyon meyve ve sebze yiyenlerin, sıfır ila dört yiyenlere oranla yüzde 14 daha düşük stres riski olduğu tespit edildi.

Editör / Yazar: Oğuzhan PEKGÜRLER

Kaynak: https://www.sciencefocus.com/the-human-body/10-scientifically-proven-tips-to-beat-stress/

Advertisement
13 Comments

Bilim

FDA Yiyeceklerimizde “Kalıcı Kimyasal“Keşfetti. İşte O Ürünler

Published

on

Sağlıklı beslenme kuralları önceden basitti, en azından teoride ; daha az islenmş gıdalar tüket, şekerden uzak dur ve dengeli beslen ancak bilim insanları bu öğretiyi zorlaştıran gizli bir tehdidi yavaşça ortaya çıkarıyor. Amerikan ılac ve Gıda Dairesi (FDA) ’nin yeni bir araştırması Orta Atlantik’te – et, deniz ürünü ve çikolatalı kek numuneleri dahil-satılan pekçok yiyecekte kanserle bağıntılı yapay kimyasalların bir sınıfının izini buldu. Söz konusu kimyasallar – Per- ve polyfluoroalkil maddeler (PFAS)¹  – 1940 ’larda, İmalatçı firmaların ısıya, yağa, boyaya ve suya dirençli olduğunu fark ettiği zamanlarda Amerika Birleşik Devletleri ’nde ünlendi. Pek çok PFAS çeşidi imalat endüstrisinden yavaşça çıkmış olsa da onlar yiyecek paketleri, kilimler, deri, tekstil ürünleri ve zamksız tencere setlerinde hâlâ bulunuyor. Kanserle bağlantılarının yanısıra PFAS ’lar karaciğer hasarı ve gelişimsel sorunlarla da bağıntılı. PFAS ’lar nadiren doğa da yok olduğundan havada ve suda binlerce yıl kalır işte bu yüzden “Kalıcı Kimyasallar bknz: ’Forever Chemicals‘” adını almıştır.

FDA yiyecek numunelerinin bir sağlık tehdidi olmadığını söyledi. Kasım 2017 ’de yürütülen FDA soruşturması Daire ’nin Batı Virginia, Ohio, Virginia, Tennesse, Kentucky, Kuzey Carolinia, Washington, Dc, Maryland ve Delaware olarak belirttiği Orta Atlantik bölgesinde 16 tip PFAS ’ı test etti. Marketlerde 90 ’nın üzerinde örnek alındıktan sonra Daire, ananas ve tatlı patateslerde eser miktarda PFAS buldu. Ayrıca ette, deniz ürünlerinde, çikolatalı sütte ve çikolatalı kekte bu kalıcı kimyasallardan yüksek derece buldu. Hindi kıymasını, bifteği, hot dogları, kuzu şişleri, tavuk budunu, tatlı su çipurasını, morino balığını, karidesi ve yayın balığını da içeren tüm et ve deniz ürünü numuneleri Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından belirlenen uyarı düzeyini aştığını gösteriyor.

Uyarı düzeyleri yer altı ve içme suyunu kapsıyor ama yiyecekleri kapsamıyor. Çikolatalı kek en yüksek PFAS miktarını içermesine rağmen (trilyonda 17.640 parça) EPA tarafından henüz değerlendirilmemiş bir farklılık içeriyordu. FDA Business İnsider ’a numunesi alınmış besin ögelerinin insan sağlığına muhtemel bir tehdit olmadığını belirten araştırmanın genel bir değerlendirmesinin geniş bir kopyasını verdi. Ancak bu değerlendirme New Mexico ’daki Hava kuvvetleri Üssü ’ne yakın bir mandıradan alınan örneklerin 2018 ‘de korkutucu seviyede PFAS içeriğinin üstüne bastı. Çiftliğin yer altı suyu ve silajı (hayvanlara verilen yeşillik) PFAS ’la kirlendi ve ineklerin bileşiği tüketmesine neden oldu. FDA atığa sadece 30 gün maruz kalan bir ineği PFAS ’tan arındırmanın 1.5 yıl sürdüğünü tahmin ediyor. Mandıradan alınan süt numuneleri EPA’nın önerilen eşiğinden 35 kat daha fazla PFOS içeriyordu. FDA güvenlik değerlendirmesine istinaden örneklerin insan sağlığına tehdit teşkil ettiğini ve çiftlikteki tüm Sütun yok edildiğini söyledi. EPA Belirli Bir PFAS ’lar Hakkında Sağlık Önerileri Belirtti. Neredeyse 5000 çeşit PFAS bulunuyor ama EPA sadece iki çeşit için sağlık önerisi verdi: PFOA VE PFOS Gözlemci Çevre Çalışma Grubu’nda (EWG) kıdemli bilim insanı David Andrews bu kimyasalların PFAS’ların en dehşet verici çeşidini temsil ettiğini belirtti.

EPA trilyonda 70 parçayı aşan PFOA veya PFOS ’lu içme suyunu insan sağlığı riski olarak görüyor. Tavsiyeleri yasal bir düzenleme olmasa da devlet daireleri ve toplum sağlığı kurumlarına bir uyarı niteliği taşıyor. Toksik kimyasallara gelindiğinde EPA çoğu çevreci gruptan bir sağlık hükmü vermeden önce kayda değer miktarda bilimsel kanıt için bekleyerek daha ihtiyatlı davranıyor.
Andrews Business İnsider’a “PFAS’ların ne kadar güçlü olduğunu anlamamız onlarca çalışma gerektirdi. “dedi. “Tüm bu kimyasalların müthiş güvenli olduğu varsayımını terk etmek zorundayız. Bu kimyasallar endişe verici ve bunların maruziyetinden mümkün olduğunda uzağında durmalıyız “ Bilim İnsanları Hâlâ Besinlerimizdeki “Kalıcı Kimyasal “ların Kaynağını Bulmaya Çalışıyor. PFAS ’ların neden gıdalarımızda ortaya çıktığına dair birkaç teori mevcut ama bilim insanları hâlâ en yüksek ihtimalle sebebi bulmak için uğraşıyor. Bir olasılık yiyecek paketleme olabilir. Aralık 2018’de bir gözlem raporu WholeFoodsMarket’ta kağıt yiyecek kutularında ve bir sandviç paket kağıdı ürününde PFAS’ın izini buldu. Aynı yıl Washington mikrodalga mısır çantaları ve fastfood paketleri dahil yiyecek paketlerini PFAS’tan men eden ilk Amerikan eyaleti oldu. Birkaç ay süre sonra San FransiscoPFAS ’ları tek kullanımlık yiyecek kabından, kap-kacaktan, pecetelerden, tabaklardan, pipetlerden, tepsilerden, kavanoz kapaklarından menetti.

PFAS’ları içeren çözünebilen paketler toprağa karışınca kimyasallar eninde sonunda bitkilere daha sonra insanlara geçiyor. Andrewsbir diğer senaryonun ise New Mexico ’daki kirli süt örnekleri tarafından sergilediğini söyledi. 1970 ’lerde Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı eğitim talimlerinde ve acil durum müdahalelerinde PFAS içeren ateş söndürme köpüğü kullanmaya başladı. 2018’le birlikte Bakanlık en az 90 Hava Kuvvetleri, Ordu ve Deniz Filosu Üssü’nün EPA ’nın kabul edilebilir seviyesini aşan PFAS ’lı su barındırdığını rapor etti. Ayrıca EPA ;Colorado, Michigan, Pensilvanya, New York ve Kuzey Carolina’nın yerel su sistemlerinde detespit etti. Eğer bu kirli su tarlalara geçerse yiyeceğimizin zehirlenmesiyle sonuçlanabilir. Andrews“Bilim çevrelerinde genel kanının tüm insanların gıda vasıtasıyla PFAS ’a maruz kaldığı yönünde ama daha öğrenecek çok şey var. FDA soruşturması derinlere inmiyor. Cevaplardan ziyade daha çok soru doğuruyor” dedi .

Per- ve polyfluoroalkil maddeler¹ : (PFAS), PFOA, PFOS, GenX ve diğer birçok kimyasal maddeyi içeren bir grup insan yapımı kimyasaldır. PFAS, 1940’lardan bu yana Amerika Birleşik Devletleri de dahil olmak üzere dünya çapında çeşitli endüstrilerde üretilip kullanılmaktadır. PFOA ve PFOS, bu kimyasalların en yoğun şekilde üretilen ve çalışılanları olmuştur. Her iki kimyasal da çevrede ve insan vücudunda çok kalıcıdır – yani parçalanmadıkları ve zaman içinde birikebilecekleri anlamına gelir. PFAS’a maruz kalmanın olumsuz insan sağlığı etkilerine yol açabileceğine dair kanıtlar vardır.

PFAS şuralarda bulunabilir:

  • PFAS içeren malzemelerle paketlenmiş, PFAS kullanılan ekipmanla islenmş veya PFAS ile kirlenmiş toprak veya suda yetişen yiyecekler.
  • Leke ve su itici kumaşlar, yapışmaz ürünler (örneğin, Teflon), cilalar, balmumları, boyalar, temizlik ürünleri ve yangın söndürme köpükleri dahil olmak üzere ticari ev ürünleri (hava limanları ve askeri üslerde yangın söndürme eğitimi verilen başlıca yeraltı suyu kirlenme kaynakları) ) meydana gelir.
  • PFAS kullanan üretim tesisleri veya endüstrileri (örneğin, krom kaplama, elektronik üretimi veya yağ geri kazanımı) içeren işyeri.
  • Tipik olarak lokalize edilmiş ve belirli bir tesisle ilişkili içme suyu (örneğin, üretici, depolama, atık su arıtma tesisi, itfaiyeci eğitim tesisi).

Çeviri: Ahmet Can AKYOL

Kaynak: https://www.sciencealert.com/the-fda-have-found-trace-amounts-of-a-toxic-chemical-called-pfas-in-foods

Continue Reading

Bilim

Bilim İnsanları, Salyangozdan İlham Alarak süper yapıştırıcı geliştirdiler

Published

on

Sümüksü ve kabuklu arkadaşlarımız olan mütevazı salyangozlardan biraz yardım alarak, bilim insanları insanoğlunu sadece damga büyüklüğünde bir yama ile tutabilecek kadar güçlü, yapışkan bir süper yapıştırıcı geliştirdiler. Bu yapıştırıcı geri dönüşümlü olup gerektiğinde açılıp kapatılabilir. Pennsylvania Üniversitesi ‘nden, Ulusal Bilimler Akademisi Bildirilerinde yer alan dergideki rapora göre bilim insanları tersinir (Tersinir kimyasal, fiziksel ve mekanik olarak geri dönüştürülebilir demektir.) bir yapışkan geliştirmek için yola çıktılar ve bu projede ilham almak için doğal dünyadan yararlandılar. Yumuşakçalardan¹ olan bilhassa salyangoz ve sümüklü böcek, ürettikleri gloop (yapışkan, yapış yapış olan) sümüğü sayesinde yüzeylere yapışabilir. Islak formda bu sıvı, hayvanın hareket etmesine ve yapışmasına izin verirken sert formda yumuşakça, kendisini uzun süre boyunca bir yüzeye bağlayabilir.

Böyle bir malzemenin avında olan, araştırma ekibinin bir üyesi, kısaca PHEMA olarak bilinen polihidroksi etil metakrilat (Hidroksil fonksiyonlu akrilik polimerlerin sentezinde kullanılan ester yapılı monomer.) denilen bir polisten hidrojene rastladı, bu da ıslak formda lastik, kuru formda sert bir yapıya sahip olup tersinirliği su ile kontrol edilir. PHEMA ile ilgili yapılan araştırmalara göre ıslak halde bir yüzeye uygulanırsa, kururken büzülmeye meyilli diğer yapışkan malzemelerin aksine küçük çatlak ve oyuklara yayılmaya devam eder.

Tıpta Bazı Faydalı Uygulamalarda Kullanılabilir

PHEMA ’nın bu özelliğe sahip olması ideal bir seçim olduğunun göstergesidir. Malzeme Bilimi, Kimya ve Biyomoleküler Mühendisliği Bölümü ‘nden Profesör Shu Yang yaptığı açıklamada, “Bu, duvara fırlattığınız ve yapıştırdığınız çocuk oyuncakları gibidir. Bunun nedeni ise çok yumuşak olmalarından kaynaklanır. Malzemeler kuruduğunda genellikle küçülürler. Yüzeyden büzülürse, artık mikro boşluklara uymak istemez ama PHEMA yapıştırıcımız uyumludur, kuru veya sert formda olsa da şekillerini sabit tutar. Araştırmacılar tersinir su ile aktifleşen bir yapışkan malzemenin bilimsel araştırma ve tıpta bazı faydalı uygulamalara sahip olabileceğini söylüyorlar. Bilim insanları da kimyasallar ve pH veya ışık ve ısı olup olmadığına dair ipuçlarına cevap vererek tersine çevrilebilecek diğer yapıştırıcıların peşinde.  Yumuşakçalar¹: Hayvanlar âleminin geniş bir sınıfıdır. Ahtapot, midye, salyangoz, sümüklü böcek bu sınıftandır.

Çeviri: Seval ÖZGÜR

Kaynak: https://www.iflscience.com/chemistry/slug-slime-inspires-a-reversible-superglue-that-can-stick-a-human-to-the-ceiling/

Continue Reading

Bilim

Kafataslarında Neden Bu Kadar Çok Kemik Var?

Published

on

Kafanda kaç tane kafatası kemiği var? Hayvan kafataslarını, kafatasının üst bölgesi ve alt çene olarak iki kemikten oluştuğunu tahmin edebilirsiniz. Ama kafatasları aslında beklediğinizden çok daha fazla kemiğe sahip karmaşık bir yapıdır. Bazı hayvanların küçükken kafataslarında fazlaca kemik bulunur ve bu kemikler canlı olgunlaştıkça, birbirine kaynayarak bütünleşmeye başlar. Bazı hayvanlar ise yetişkinlik döneminde olmasına rağmen kafatasında fazlaca kemiğe sahiptir. Peki, kafataslarında neden bu kadar çok kemik var ve en çok kemik hangi hayvanlarda bulunur? Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi ‘ne (NCBI) göre insan kafatası kemikleri anatomisinde kafataslarında 8 kraniyal kemik (kafa kubbesini oluşturan kemik) ve 14 yüz kemikleri olarak toplam 22 kemik vardır.

Ohio Üniversitesi Laboratuvarı ‘ndaki araştırmacılar ve Witmer, dağıtılmayan bir timsah kafatasının fotoğrafını Twitter ’da paylaşarak şaşırtıcı bir kemik sayısı olduğunu söyledi. Timsah kafataslarında yaklaşık olarak 53 kemik bulunur. Memeli fetüsler, gelişimlerine göre kemik sayılarında farklılık göstermekte olup kafatasında yaklaşık olarak ortalama 43 kemik bulunur. Karada yaşayan omurgalıların ise çoğu 22 adet kemiği olan oldukça muhafazakâr bir kafatası morfolojisine sahiptir.

Oregon Devlet Üniversitesindeki Su Ürünleri ve Yaban Hayatı Anabilim Dalında balık profesörü olan BrianSidlauskas, en fazla kafatası kemiğinde 156 kemik bulunan soyu tükenmiş bir balık fosilinde bulunduğunu söyledi. Ohio Üniversitesi Biyomedikal Bilimler Bölümü ile paleontoloji profesörü LarryWitmer, omurgalı kafataslarındaki kemiklerin sayısı, birbirine nasıl bağlandıkları ve birbirleriyle kaynaşma şekli çeşitlilik göstermektedir. Bu çeşitlilik kafatasının hayvan tarafından nasıl vene kadar esnek kullanıldığını yansıtabildiğini söyledi.

kafatasının esnekliği – Kredi : Ohio Üniversitesi ‘nde Witmer Lab

Örneğin balıklar hareketli bir kafatasına sahiptir çünkü diğer pek çok omurgalıdan daha fazla kafatası kemiği ve daha az füzyonu vardır. Balıkların diğer hayvanlarla paylaştığı kafatası kemiklerine ek olarak solungaçlarını kaplayan dört tane kaynaşmış kemikleri de vardır. Hayvanlar milyonlarca yıl boyunca geliştikçe, bazı kafatası kemikleri büyümüş bazıları küçülmüş, bazıları kaynaşmış ve bazıları tamamen kaybolmuştur. Witmer”farklı gruplar arasında kemik sayısındaki bu değişkenlik zengin evrim dokusunu gösteren büyüleyici bir şeydir” dedi.

Editör / Yazar: Seval ÖZGÜR

Kaynak: https://www.livescience.com/65720-bones-in-animal-skulls.html

Continue Reading

Öne Çıkanlar