in

Tripofobi Nedir? Tripofobi’nin Nedenleri ve Belirtileri

Tripofobi Nedir? : Doğal süngerler veya bal peteği hücreleri görmek cildinizi karıncalandırıyor mu? Cevabınız evet ise düzensiz delik veya tümseklerden aşırı rahatsız olan tripofobili binlerce insan arasında olabilirsiniz. Bu durum fobi olarak yaygın görülen bir durum olsa da profesyonel psikologlar tarafından geliştirilen Beşinci Baskı (DSM-5) Teşhis ve İstatistik El Kitabı ‘nda tripofobi listelenmemiştir. Not: Makalede fotoğraflar rahatsız edici olduğundan, fotoğraflar makalenin sonunda paylaşıldı.

Tripofobi’nin Nedenleri ve Belirtileri

Mercan parçası, köpük dolu küvet veya içinde hava balonu kalmış  çikolata parçası bile tripofobili bir kişide iğrenme oluşturabilmekte veya fiziksel bir hastalık olarak ortaya çıkabilmektedir.  Bazen tetikleyici görüntünün anlatılması bile görüntü ortada olmamasına rağmen kişide rahatsızlıklara neden olabilmektedir.

Psikiyatri alanında 2018 yılında yapılan bir incelemeye göre fobilerde korkunun daha yaygın görüldüğü ancak çoğu tripofobik insanda temel semptom olarak iğrenme gözlemlendiği saptanmıştır. Kadınlar tripofobi gelişme bakımından daha üst sıralarda yer alırken en sık görülen komorbid tanıları ise majör depresif bozukluk ve genelleşmiş anksiyete bozukluğudur.

Ulusal Sağlık Servisine göre fobi; bulantı, baş dönmesi, kalp çarpıntısı, titreme ve panik hissi semptomlarını tetikleyebilen bir tür endişe bozukluğudur. Fobiler, insanlar; bir durum, yer, duygu ya da nesne hakkında abartılı bir korku hissine sahip olduğunda gelişirler. Bu tepki, bireylerin kendi travmatik deneyimlerinden veya başkalarını gözlemlemekten elde ettikleri tepkilerden kaynaklanabildiği gibi kişinin genetik geçmişine de bağlı olabilir.New York Columbia Üniversitesi ‘nde klinik psikoloji profesörü olan yardımcı psikolog Anthony Puliafico, Live Science’a durumu bir e-posta ile; “Bireyin küçük delikli nesnelere veya görüntülere karşı yatkın olmasının altında olan nedenleri anlamak önemlidir. Bir birey küçük deliklerin veya desenlerin resimleriyle sadece iğrenme duygusunu yaşıyor ancak bu durum bireyin işlevlerini bozmuyorsa fobi olarak adlandırılamaz.” şeklinde ifade etti. Başka bir deyişle, bir fobinin DSM-5’te belirtildiği gibi “Kişinin normal hayatını önemli ölçüde etkilemesi” gerekir. Bilim adamları tripofobinin bu kriteri karşılayıp karşılamadığı konusunda şüpheli olsalar da, daha fazla araştırma yapılması gerektiğini düşünmektedir.

Tripofobi Gerçek mi?

Tripofobi” teriminin, “Deliklerin Fobisi” başlıklı çevrimiçi bir forumdan kaynaklandığı düşünülmektedir. İrlanda’dan Louise isimli bir kullanıcı ise Yunanca’da “Bıktırıcı delik korkusu ” anlamına gelen sözcüğün izni için Oxford Kelime ve Dil Servisi’ne başvurdu. Popüler Science’a göre, terim 2009 yılında Masai Andrews adlı bir Albany Üniversitesi öğrencisi olan Trypophobia.com web sitesini ve Facebook’ta bir trypophobe destek grubunu kurduğunda popüler bir kullanıma girdi. Bugün itibariyle, grubun 13.600’den fazla üyesi bulunmaktadır.

“Trypophobia Triggers” adında yeni bir kardeş grubu ise üyelerin midelerini döndürebilen, çukurlu görüntüler arşivi ile görev yapmaktadır. Uzun süren bir mücadeleden sonra, tripofob topluluğu durumu anlatan bir Wikipedia sayfası düzenledi. Washington Post gazetesinin haberine göre, Vikipedi editörleri 2009 yılında, tripofobinin “muhtemelen aldatmaca ” olduğunu belirterek bu girişimi sildi. Günümüzde ise tripofobi, popüler kültürünün şöhretini sağlamış olup BuzzFeed’in de vurguladığı gibi, “American Horror Story” adlı TV dizisinin yedinci sezonunda bile göstermiştir.

Bilim için Tripofobi Nedir?

Tripofobi ilk olarak 2013 yılında bilimsel literatüre girdi. Araştırmacılar durumun doğuştan gelen bir isteksizlikten olabileceği gibi tehlikeli hayvanlara bağlı olabileceğini de öne sürmektedir. Bilim adamları, çalışma katılımcılarından birinin; lekelere sahip çok zehirli bir hayvan olan mavi halkalı ahtapot korkusundan bahsettiğini ve  birçok tehlikeli hayvanın, tripofobi tetikleyicileriyle benzer görsel özellikleri paylaştığını ancak bu görüntülerin birebir delik görüntüsüyle örtüşmediğini ifade etmektedir. Bazı çalışmalar ise tripofobi tetikleyicilerinin sadece görsel rahatsızlığa yol açtığını ve bazı insanların göz yorgunluğu ve algısal çarpıtmalar gibi etkilerine karşı özellikle duyarlı oldukları sonuçlarını ortaya koymaktadır. Ek olarak, 2016 yılında yapılan bir çalışma; tripofobların iğrendirici uyaranlara karşı oldukça empatik ve hassas olma eğiliminde olduğunu bulmuştur. Sonuçta, bilim adamları hala durumun altında yatan nedeni saptayamamıştır.

Tripofobi Nasıl Tedavi Edilir?

DSM 5 ‘te listelenmemiş olsa da, tripofobi insanların yaşamlarında rahatsızlığa neden olabilmektedir. Puliafico; “Herhangi bir korku veya isteksizlik hissediyorsanız ve semptomlarınınz ısrarcı ve rahatsız edici bir şekilde devam ediyorsa maruz kalma tedavisi konusunda uzman bir akıl sağlığı profesyoneline danışmanızı tavsiye ederim. Maruz kalma tedavisinde; terapist, bireye aşamalı olarak korku veya iğrenme uyandıran nesneler veya durumlar karşısında rehberlik etmektedir. Bu spesifik fobiler, yoğun şekilde veya sadece bazı maruz kalma oturumlarından sonra bazı durumlarda tedavi edilebilmektedir. Maruz kalma tedavisinin etkinliği ile ilgili artan kanıtlar bulunmaktadır.”dedi.Bunlar da ilginizi çekebilir:

Bu Ağaçkakan Fotoğrafı İnsanları Neden Ürkütüyor?

Fobilerin Üstesinden Nasıl Gelinir? Dört Adımda Korkularını Fethet!

Psikoterapi, Sosyal Fobi’yi Tedavi Edebiliyor!

En Sık Yaşanan 10 Fobi ve Psikolojik Nedenleri

Tripofobi Nedir? Tripofobi’nin Nedenleri ve Belirtileri
Tripofobi Nasıl Tedavi Edilir?
Su damlacıklarının bu görüntüsü bir tripobu tetiklemek için yeterlidir. Kredi: Shutterstock
Bir ağaçkakanın meşe palamutlarıyla bıraktığı desen bazı insanları rahatsız ediyor. Kredi: Shutterstock

Editör / Yazar: Tuğçe AYAR

Kaynak: https://www.livescience.com/65851-trypophobia.html

Tuğçe ÇAMLICA

Yazar Tuğçe ÇAMLICA

27.10.1994 Ankara doğumluyum. Şu an Süleyman Demirel Üniversitesinde Öğretim Görevlisi olarak görev yapmaktayım. Yükseklisans eğitimimi Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Hemşirelik Anabilim Dalı, hemşirelik esasları yanbilim dalında tamamlamış bulunmaktayım. Severek takip ettiğim uygulamanızın sağlık alanındaki çevirilerini gerçekleştirmekteyim. İyi okumalar dilerim.

Makaleye Oy Ver!

0 points
Upvote Downvote

Yorumlar

2 Pings & Trackbacks

  1. Pingback:

  2. Pingback:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yükleniyor...…

0

Yorumlar

0 yorumlar

İsveç’te Bulunan Nadir Tekne Mezarında Bir Adam, Bir At Ve Bir Köpek

Uzun Paracas Kafataslarının Gizemi En Sonunda Çözüldü Mü?