İnsanlık Tarihini Şekillendiren Yıkıcı Bulaşıcı Hastalıklar

Bulaşıcı hastalıklar; insanlık tarihini şekillendirdi ve bugün bizimle birlikteler.

Yeni koronavirüs anakara Çin’ e ve dünyanın başka yerlerine yayıldıkça bu tür bulaşıcı hastalıklar çoğumuz için akılda kalıcı hale geldi. İşte Ebola ve Dang’ dan daha yenisi SARS, yeni çıkan Koronavirüs ve Zika virüsüne kadar bu enfeksiyonların en kötüleri olarak nam salmış diğer bulaşıcı hastalıklara göz atalım:
İçindekiler:
Koronavirüs Çiçek Hastalığı | Veba | Sıtma | Grip | Tüberküloz | HIV / AIDS | Kolera | Kuduz | Zatürre | Bulaşıcı ishal | Ebola | Varyant Creutzfeldt-Jakob hastalığı | Marburg | Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS) | Dang | Sarı humma | Hantavirüsler | Şarbon | MRSA “Süper Hata” | Boğmaca | Tetanos | Menenjit | Frengi | SARS | Cüzzam | Kızamık | Zika

Yeni Koronavirüs

Bulaşıcı hastalıklar kategorisinde en yenisi koronavirüs (2019-nCoV); ilk kez Aralık 2019 Çin Wuhan’ da ortaya çıktı. Henüz keşfedilmesine rağmen 2019-nCoV, Çin’ de ve dünyada hızlıca yayıldı. 10 Şubat 2020 itibariyle virüs Çin’ de 40.000′ den fazla kişinin hastalanmasına ve 900 kişinin ölümüne yol açtı. (Vakaların ve ölümlerin büyük çoğunluğu Wuhan’ ın bulunduğu Hubei eyaletinde meydana geldi.)
Koronavirüsler; solunum yolu hastalıklarına neden olan geniş bir virüs ailesidir. Bu aile SARS (şiddetli akut solunum sendromu) ve MERS (Orta Doğu solunum sendromu) neden olan virüsleri içerir.
2019-nCoV çok yeni olduğu için virüs hakkında tam olarak niçin kolay yayılacağı, ne kadar ölümcül olabileceği ve küresel bir salgına neden olup olmayacağı da dahil olmak üzere birçok bilinmeyenleri bulunmaktadır.
Çalışmalar 2019-nCoV’ un muhtemelen yarasalardan kaynaklandığını ancak henüz yarasalar ve insanlar arasında bir köprü görevi gören henüz tanımlanmamış bir hayvan aracılığıyla insanlara “sıçramasına” yol açtığı tam olarak belirtilemedi.

Çiçek Hastalığı

Bilim adamları cilt lezyonlarına neden olan çiçek hastalığının yaklaşık 3000 yıl önce Hindistan veya Mısır’ da ortaya çıktığını ve dünyayı silip süpürdüğü düşünüyor. Bulaşıcı hastalıklar denildiğinde eskilerden biri olarak yerini alan bu salgın Dünya Sağlık Örgütü’ ne göre çiçek hastalığına neden olan Variola virüsü, enfekte ettiklerinin üçte birini öldürdü başkalarını ise yaralı veya kör bıraktı.
Hastalığın kurbanlarının yüzde 46′ sının Bangladeş Dacca’ da bir hastanede öldüğü ve hastalığın ülkeyi yüzlerce yıl boyunca tahrip ettiği düşünülüyor. 1980 yılında DSÖ; on yıllık bir aşılama kampanyasının ardından hastalığın resmen ortadan kalktığını ilan etti. Virüsün kalan son örnekleri ise ABD ve Rusya’ daki tesislerde tutuluyor.

Veba

Çiçek hastalığından farklı olarak, bu eski katil hala bizimle yaşıyor. Pire tarafından taşınan bir bakterinin neden olduğu veba; İsviçre Basel de dahil olmak üzere 1349′ dan bu yana Kara Ölüm tasviriyle toplumları yok etmekle suçlandı. Hastalık üç şekilde oluşabiliyor ancak en iyi bilinenleri bubolar veya ağrılı şişmiş lenf düğümleri beliren bubonik vebadır. WHO; 1940′ larda geliştirilen antibiyotiklerin, hastalığı tedavi edebilmesine rağmen tedavi edilmeden bırakılanlarda ise vebanın ölüm oranı % 50 ila % 60 civarında oluşabildiğini belirtti. Veba, bulaşıcı hastalıklar denilince akla gelen ilk büyük salgın.

Sıtma

Sıtma; Dünya Sağlık Örgütü’ ne göre önlenebilir ve iyileştirilebilir olmasına rağmen hastalığın tüm çocuk ölümlerinin yüzde 20′ sini oluşturduğu Afrika’ nın kara parçasını tahrip etti. Kan emen sivrisinekler tarafından taşınan parazit; daha ciddi komplikasyonlara geçmeden önce ateş, titreme ve grip benzeri semptomlarla karakterize edilen hastalığa neden oluyor.
DSÖ, Kamboçya da dahil olmak üzere sıtma taşıyan sivrisineklerin ısırıklarını azaltmak için uzun süreli böcek öldürücü ağlar dağıtmıştır (resimde gösterilmektedir).

Grip

Dünya Sağlık Örgütü’ ne göre mevsimsel solunum yolu enfeksiyonu grip; dünya çapında yaklaşık 3 milyon ila 5 milyon şiddetli hastalıktan ve yılda yaklaşık 250.000 ila 500.000 kişinin ölümünden sorumludur.
Bununla birlikte periyodik olarak viral enfeksiyon çok daha yıkıcı hale gelir: 1918′ de bir salgın dünya çapında yaklaşık 50 milyon insanı öldürdü. Son yıllarda “domuz gribi” ve “kuş gribi” korkularından anlaşıldığı gibi bazı gripler, virüs türleri arasında atlayabilir.

Tüberküloz

Potansiyel olarak ölümcüldür. Tüberküloz veya “TB”; genellikle akciğerlere saldıran ve kanlı öksürüklere neden olan Mycobacterium tuberculosis bakterisinden kaynaklanır. İleri TB hastalığından muzdarip hastalarda akciğer grafisinde (görüntüde gösterilmiştir) etkileri görebilirsiniz.
Bakteri enfekte ettiği herkesi hasta yapmaz ve dünya nüfusunun üçte biri şu anda bakteri belirtisini göstermeden sadece taşır. TB ile enfekte olan (ancak HIV değil) insanlar arasında; % 5 ila % 10′ u yaşamları boyunca herhangi bir zamanda hasta olur veya hastalık bulaşıcı hale gelir.

HIV / AIDS

2018′ in sonunda dünya çapında yaklaşık 37.9 milyon insan; İmmün Yetmezlik Virüsü (HIV) enfeksiyonunu yaşadı ve Afrika’ da bu rakam 25.7 milyon insana ulaştı. 2018′ de dünya çapında yaklaşık 770.000 kişi HIV / AIDS’ ten öldü; DSÖ’ ye göre bu ölümlerin 49.000′ i Amerika kıtasındaydı.
Bu hastalık listesindeki en kötü suçlulardan biri olan HIV son zamanlarda gelen bir virüstür. HIV; bağışıklık sisteminin bir bölümünü yok ederek kurbanlarını, her türlü fırsatçı hastalığa karşı savunmasız bırakır. Maymunları ve maymunları enfekte eden Simian İmmün Yetmezlik Virüsünden (SIV) ortaya çıktığı düşünülmektedir.

Kolera

Kolera, tedavi edilmezse saatler içinde öldürebilen akut ishale neden olur. İnsanlar; hastalığa Vibrio cholerae içeren maddeleri yiyerek veya içerek yakalanırlar. Bakteriler; enfekte dışkı yoluyla yiyecekleri ve suyu kirletme eğilimindedir. Semptomların gösterilmesi 12 saat ila 5 gün sürebileceğinden, insanlar farkında olmadan hastalığı dışkılarıyla yayabilir. Sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi sayesinde sanayileşmiş ülkelerde son 100 yıldır nadir görülen kolera vakaları olmakla birlikte, dünya çapında her yıl 21.000 ile 143.000 arasında insan bu hastalıktan ölmektedir.
19. yüzyılda kolera; Hindistan’ da yayıldı ve Dünya Sağlık Örgütü’ ne göre tüm kıtalarda milyonlarca insanı öldüren altı pandemiye neden oldu. 1992′ de Peru’ daki bir kolera salgını sırasında bir hastane bekleme odası (resimde gösterildiği gibi) acil bir kolera koğuşuna dönüştürüldü. Daha yakın bir zamanda Haiti’ de, bu ülkenin yıkıcı 2010 depreminden sonra başlayan kolera salgını 2018 yılında Bulaşıcı Hastalıklar Dergisi’ nde yayınlanan bir rapora göre 810000′ den fazla insan hastalanmasına ve yaklaşık 9.000 kişinin ölmesine yol açtı.

Kuduz

Kuduz ; ABD’ de artık önemli bir tehdit değilken hala dünyanın bazı bölgelerinde ölümcül bir bulaşıcı hastalıklar kategorisine girer. Dünya Sağlık Örgütü’ ne göre kuduz her yıl Afrika ve Asya ülkelerinde on binlerce insanın ölüme neden oluyor. ABD’ de, yaklaşık yılda iki kişi enfekte hayvanların özellikle köpeklerin tükürüğü yoluyla insanlara bulaşan hastalığa yakalanarak ölmekte.
Kuduzun ilk semptomlarını grip hastalığını taklit ettiği için; genel halsizlik, rahatsızlık ve ateş içerdiği için insanlarda tespit etmek çok zor oluyor. Ancak hastalık ilerledikçe Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine (CDC) göre hastalar deliryum, anormal davranış, halüsinasyonlar ve uykusuzluk yaşayabiliyor. Bugüne kadar kuduza kasılmış ve semptom göstermeye başlayan 10 hastadan çok az kişi, hayatta kalabilmiştir. Bununla birlikte kuduz aşısı vardır ve genellikle; virüsle enfeksiyonu önlemede ve enfekte olmuş bireyleri semptom göstermeye başlamadan önce tedavi etmede çok etkilidir.

Zatürre

Zatürre; kuduz veya çiçek hastalığı gibi hastalıklarla aynı korkuyu yaratmayabilir ancak bu akciğer enfeksiyonu özellikle 65 yaşından büyük veya 5 yaşından küçük insanlar için ölümcül olabilir.
Bulaşıcı hastalıklar uzmanı ve Pittsburgh Üniversitesi Tıp Merkezi Sağlık Güvenliği Merkezi’ nde kıdemli bir ortak olan Dr.Amesh Adalja’ ya göre hastalık; bakteri, virüs veya her ikisinin bir kombinasyonundan kaynaklanabilir. Adalja, Eylül 2016′ da Live Science’ a verdiği demeçte bir kişi mantar enfeksiyonu, parazitler veya bazı ilaçlara verilen reaksiyonlardan pnömoni de olabilir. 2017′ de ABD’ de pnömoni nedeniyle 49.157 ölüm meydana geldi.

Bulaşıcı ishal

Viral gastroenteritin (mide ve bağırsak iltihabı) en yaygın nedeni olan rotavirüs; ölümcül olabilen bir ishal hastalığıdır. Dünya Sağlık Örgütü’ ne göre; rotavirüs küresel olarak 5 yaşın altındaki 215.000 çocuğu öldürdü. Bu ölümlerin yaklaşık yüzde 22′ si sadece Hindistan’ da meydana geldi ve ölümlerin çoğu düşük gelirli ülkelerde yaşayan çocuklarda oluştu.
Virüs; şiddetli sulu ishal, kusma ile ortaya çıkan dehidrasyona neden olur. DSÖ; hastalığın önlenmesinde oldukça etkili olduğu düşünülen dört rotavirüs aşısı olduğunu söylemekte.

Ebola

Nadiren de olsa, Ebola virüsü hastalığı (EVD) ölümcül bir bulaşıcı hastalıklar enfeksiyondur. Virüs çok hızlı yayılır, vücudun bağışıklık tepkisini aşar ve ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, halsizlik, ishal, kusma ve karın ağrısına neden olur. Ebola bulaşan bazı hastalarda hastalığın geç evrelerinde burun ve ağızdan kanamalar olur – hemorajik sendrom olarak bilinen bir durum-.
Ebola virüsü; vücut sıvıları yoluyla kişiden kişiye yayılır ve sağlıklı bir kişi, enfekte olmuş bir kişinin kanı veya salgıları ile temasa geçerse veya bu sıvıları içeren yüzeylere (giysi veya yatak gibi) dokunursa virüse yakalanır.
En büyük Ebola salgını 2014 yılında Batı Afrika’ da başladı. Salgın 2016′ nın sonlarında yaklaşık 11.325 kişinin ölümüne yol açtı ve CDC’ ye göre 28,652 şüpheli ve teyit edilmiş virüs vakası bildirildi. 2019′ da rVSV-ZEBOV adı verilen Ebola hastalarının yakın temaslarından korunmak için bir aşı onaylandı.

Varyant Creutzfeldt-Jakob hastalığı

Bu nadir görülen ölümcül bulaşıcı hastalıklar kategorisindeki bu hastalık adından da anlaşılacağı gibi, Creutzfeldt-Jakob hastalığının (CJD) bir varyantıdır. Bulaşıcı Süngerimsi Ensefalopati (TSE) olarak sınıflandırılabilir çünkü bulaşıcıdır, sığırlardan insanlara ve süngerimsiye yayılabilir çünkü beyin dokusunun karakteristik “süngerimsi” dejenerasyonuna neden olur.
İnsanlar, sığırlarda meydana gelen vCJD’ ye benzer bir hastalık olan Sığır Süngerimsi Ensefalopati (BSE) ile ineklerden sığır eti yediklerinde vCJD alabilirler. 1996 ve Mart 2011 arasında, Birleşik Krallık ve diğer birçok ülkede yaklaşık 225 vCJD vakası bildirilmiştir. 1996′ dan önce, bilim adamları insanların BSD ile kontamine et yiyerek CJD alabileceğini bilmiyorlardı. Daha önce hastalığı olan çoğu kişi, sporadik olarak veya hastalığa bağlı belirli bir gen mutasyonu nedeniyle onu aldı. Bildirilen tüm vakaların yaklaşık yüzde 5′ i, hastalığın kontamine cerrahi ekipman veya belirli göz ve beyin dokusu nakilleri yoluyla yanlışlıkla bulaşmasından kaynaklanmıştır.
VCJD ile enfekte olan bireyler CJD ile enfekte olanlardan daha genç olma eğilimindedir. Dünya Sağlık Örgütü’ ne göre; vCJD’ li kişilerin yaklaşık yaşı 28, CJD hastaları için ise 68′ dir. Hastalığın varyant versiyonuna sahip olanlar; depresyon, ilgisizlik veya kaygı gibi psikiyatrik semptomlar sergileme eğilimindedir.

Marburg

Marburg virüsü, tanımlayıcı özelliği viral partiküllerin lifli şekilleri olan Filovirus virüs ailesine aittir. Neden olduğu hastalık Marburg virüs hastalığı (MVD); Ebola gibi vücut sıvıları yoluyla kişiden kişiye yayılır. Marburg virüsünün Ebola ile ortak yönleri de var. Pteropodidae familyasına ait meyve yarasaları ile insanlara transfer edilir ve bazı hastalarda viral hemorajik ateşe neden olabilir.
Dünya Sağlık Örgütü’ ne göre, Marburg virüsü ilk olarak 1967′ de Uganda’ dan ithal edilen enfekte maymunları işleyen laboratuvar işçilerinin virüse yakalanmasından sonra Almanya’ da belirlendi. Maymunlar, insanlar gibi Marburg virüsü ile enfekte olabilir. Bununla birlikte, meyve yarasaları Marburg virüsü (veya Ebola virüsü) tarafından hastalanmaz; bunlar sadece virüsün rezervuarları veya konakçılarıdır.

Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS)

Ebola ve Marburg gibi yarasa kaynaklı hastalıklar yeterli değilse, uçan memelilerin başka bir ölümcül hastalığa da ev sahipliği yaptıkları ortaya çıkıyor: Orta Doğu solunum sendromu veya 2012′ de Suudi Arabistan’ da ilk kez tanımlanan viral bir solunum yolu hastalığı olan MERS . Dünya Sağlık Örgütü’ ne göre; MERS’ ler yarasalardan kaynaklansa da, Orta Doğu’ daki ana rezervuarı muhtemelen dromedary develerdir.
MERS koronavirüsü (MERS-CoV) SARS ve şu anda Çin’ de yayılan 2019-ncOv koronavirüsü ile yakından ilişkilidir. MERS’ e yakalanan kişilerde ateş, öksürük ve nefes darlığı gibi ciddi solunum yolu hastalıkları gelişir. 2020 itibariyle, çoğunlukla Suudi Arabistan’ da olmak üzere 2,494 hastalık vakası rapor edilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü’ ne göre; hastalığa yakalananların yaklaşık % 34′ ü öldü.

Dang

Dünya Sağlık Örgütü ve CDC’ ye göre; Dang sivrisinek kaynaklı bu virüs, her yıl dünya çapında tahmini 50.000 kişiyi öldürüyor. (Sıtma; bu tahmine dahil değildir, çünkü bir virüs değil bir parazitten kaynaklanır.)
Dang humması bu dört virüsden birinin neden olabileceği bir hastalıktır: DENV 1, DENV 2, DENV 3 ve DENV 4.
İnsanların birbirinden dang hummasına yakalanması mümkün değildir, sivrisineklerden insanlara buşalır. Hastalığı olan kişiler genellikle grip benzeri semptomlar yaşarlar. WHO’ ya göre bazen virüs; ateş, karın ağrısı, kusma, kanama ve nefes darlığı gibi semptomlarla “ciddi dang” veya dang hemorajik ateş olarak bilinen ölümcül bir komplikasyona yol açar.

Sarı humma

Dang gibi, sarı humma da Flavivirus ailesinin bir üyesidir ve sivrisinek tarafından bir kişiden diğerine yayılır. Hastalık, adını enfekte hastaların küçük bir yüzdesi tarafından görülen bir semptomdan alır: sarılık veya cildin, gözlerin sararması.
Virüse yakalananlrın çoğu insan asla sarılık veya başka ciddi semptomlar geliştirmez. Bu semptomları geliştiren hastaların küçük bir yüzdesi, karaciğer ve böbrekler de dahil olmak üzere vücut sistemlerini etkileyen hastalığın ikinci, daha toksik bir aşamasına girenlerdir. Dünya Sağlık Örgütü’ ne göre sarı hummanın toksik fazına giren hastaların yarısı 7 ila 10 gün içinde ölmektedir.
WHO’ ya göre; sarı humma, ilk kez Kuzey Amerika’ dan Avrupa’ ya taşındığı ve büyük salgınlara ve bazı durumlarda nüfusun azalmasına neden olduğu belirtilmekte.

Hantavirüsler

Hantavirüsler; kemirgenler özellikle fareler ve sıçanlar tarafından insanlara yayılır. İnsanlar, bu hayvanların bedensel salgıları ile doğrudan temas ederlerse veya aerosol haline gelen salgılardan virüs taşıyan parçacıklar içinde nefes alırlarsa, bir hantavirüs ile enfekte olabilirler.
Sin Nombre hantavirüsü ilk olarak ABD’ de 1993 yılında, Güneybatı’ nın Dört Köşesi bölgesinde gizemli bir hastalığın birkaç genci öldürmesinden sonra tanımlandı. Başlangıçta Sin Nombre virüsü ile enfekte olan 24 hastanın yarısı, hantavirüs pulmoner sendromu veya HPS olarak bilinen ciddi bir solunum yolu enfeksiyonu olan hastalıktan öldü.
ABD dışında Asya, Avrupa ve Orta ve Güney Amerika’ nın bazı bölgelerinde hantavirüsler; böbrek sendromlu hemorajik ateş veya HFRS olarak bilinen başka bir ciddi hastalığa neden olabilir. Bu hastalığın ilk belirtileri HPS’ ye benzer ve ateş, kusma, baş dönmesi içerir lakin HFRS; ayrıca kanamaya ve böbrek yetmezliğine neden olabilir.

Şarbon

Eylül 2001′ de ABD’ de ortaya çıkan ABD tarihinin en kötü biyolojik saldırısı olarak kabul edilen şarbon saldırılarından Şarbona aşina olabilirsiniz.
Şarbon toprakta yaşayan ve genellikle keçi, sığır ve koyun gibi vahşi ve evcil hayvanları enfekte eden Bacillus anthracis bakterisinin neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. İnsanlar genellikle enfekte hayvan veya hayvan ürünleri ile uğraşırken hastalığa yakalanırlar. Bakteri sporları cildinize girdiğinde şarbon geçirmenize rağmen, hayvan postları veya şarbon ile enfekte olabilecek yünlerle çalışanlar da B. anthracis’ i solumaya açıktır. Hastalıkla bu pulmoner enfeksiyon gelişimi daha öldürücüdür, bildirilen vakaların yüzde 92′ si ölümle sonuçlanmaktadır.

MRSA “Süper Hata”

Metisiline Dirençli Staphylococcus Aureus’ un kısaltması olan MRSA; hayatı tehdit eden cilt ve kan dolaşımı enfeksiyonlarına neden olabilen ve bu tür enfeksiyonları tedavi etmek için kullanılan çoğu antibiyotiğe dirençli bir tür “staph” bakterisidir.
MRSA’ nın antibiyotiklere direnci, doktorların staph enfeksiyonlarını penisilin ile tedavi etmeye başladığı 1940′ larda başladı. İlacın aşırı kullanımı (ve yanlış kullanımı), Harvard Magazin’ deki bir özelliğe göre, mikropların on yıl içinde penisiline direnç geliştirmesine yardımcı oldu ayrıca doktorların ilaç metisilin ile staph enfeksiyonlarını tedavi etmeye başlamasına neden oldu. Ancak MRSA metisiline de direnç geliştirdi. Aslında, süper böcek şimdi amoksisilin, oksasilin, dikloksasilin ve beta-laktam antibiyotik sınıfındaki diğerleri de dahil olmak üzere birçok penisilin benzeri antibiyotiğe dirençlidir. Cildin üzerindeki staph enfeksiyonları tipik olarak küçük kırmızı yumrular olarak başlar ancak Mayo Clinic’ e göre cerrahi olarak boşaltılması gereken büyük apselere dönüşebilir. Kan, kalp ve kemikler de dahil olmak üzere vücutta bakterilerle daha ciddi enfeksiyonlar meydana gelebilir. Bu tür enfeksiyonlar ölümcül olabilir.

Boğmaca

Boğmaca olarak da bilinen boğmaca, Bordetella pertussis bakterisinin neden olduğu solunum yollarının bakteriyel bir enfeksiyonudur. Adından da anlaşılacağı gibi, boğmaca öksürük belirtisi şiddetli öksürüktür.
CDC’ ye göre boğmaca; hastalığın getirdiği uzun süreli öksürük uyumlarının bir sonucu olarak apne yaşayabilen veya nefes almayı durduran bebekler için özellikle tehlikelidir. CDC’ ye göre boğmaca ile hastalanan bebeklerin yaklaşık yüzde 50′ sinin hastaneye yatırılması ve hastaneye yatırılanların yüzde 25′ inin akciğer enfeksiyonu geliştirmesi gerekiyor. 2000-2012 yılları arasında boğmacadan ölenlerin çoğu (yüzde 87) 3 aylıktan küçük bebeklerdi. Boğmacayı önlemenin en iyi yolu, CDC’ ye göre aşılanmaktır. Boğmaca için iki aşı vardır, biri DTap adı verilen 7 yaşından küçük çocuklar için ve diğeri Tdap adı verilen daha büyük çocuklar, gençler ve yetişkinler için.

Tetanos

Boğmacaya (Tdap) karşı savunma yapan aynı aşı sizi Clostridium tetani bakterilerinin neden olduğu bir tetanozdan da koruyabilir. Vücuda girdikten sonra, CDC’ ye göre C. tetani ağrılı kas kasılmalarına neden olan bir toksin üretir. Boyun ve çene genellikle tetanozun diğer adı olan “lockjaw” a yol açan hastalıktan etkilenen vücudun ilk kısımlarıdır.
Tetanoza neden olan bakteriler deriye girer ve insanların, hayvanların bağırsaklarında yaşarlar.

Menenjit

Menenjit; beyin ve omuriliğin zarlarını kaplayan hastalığı ve meninksin iltihaplanmasını ifade eder. Bu bulaşıcı hastalığa mantarlar, virüsler ve bakteriler de dahil olmak üzere bir dizi şey neden olabilir.
Bakteriyel ve viral menenjit en yaygın tiplerdir ve kişiden kişiye yayılabilir. Bakteriyel menenjit genellikle öpüşme yoluyla yayılırken, viral menenjit tipik olarak; bir kişinin enfekte olan kişinin dışkısına temas ettiğinde yayılır ( bir bezi değiştirirken veya bir kişi tuvaleti kullandıktan sonra ellerini düzgün bir şekilde yıkamadığında).
Bazı insanlar kafa travması geçirdikten, beyin ameliyatından veya belirli kanser türlerinden sonra menenjit geçirir. Bu tip menenjit; bulaşıcı değildir ve 2012′ de ABD’ de menenjit salgınından sorumlu olan mantar menenjitidir. Menenjitli bazı kişiler Neisseria meningitides bakterilerinin neden olduğu meningokok hastalığı geliştirir. CDC’ ye göre hastalık; grip benzeri semptomların yanı sıra mide bulantısı, kusma, ışığa duyarlılığın artması, anormal ve karışık zihinsel duruma neden olur.

Frengi

Frengi, kolayca tedavi edilebilen ancak ihmal edilirse ciddi komplikasyonlara yol açabilen cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır. Hastalığın ilk aşamasında, bir kişinin cinsel organlarında veya anüsünde yaralar ortaya çıkabilir. Genellikle bu yaralar küçük, ağrısızdır ve kendi başlarına iyileşir. Birçok insanda batık kıllar veya lekeler; bu hastalıkla insanların kafasını karıştırır.
Hastalığın ikinci aşaması daha belirgindir ve genellikle vücudun bir veya daha fazla bölgesinde döküntü ile başlar. Bazen bu döküntüler çok zayıf olabilir ve kaşıntı yapmadıkları için; hastalığa yakalanan insanlar buna sahip olduklarını bilmeyebilir. Diğerleri ateş, şişmiş lenf bezleri ve kas ağrıları gibi daha şiddetli semptomlar geliştirebilir.
Sifiliz, hastalığın birinci ve ikinci aşamalarında tedavi edilmezse CDC’ ye göre çok daha ciddi sorunlara neden olabilir. Bazı insanlar ise hastalığa yakalandıktan 10 ila 30 yıl sonrasına kadar sifilizin geç aşamasının semptomlarını geliştirmez. Geç evre semptomları arasında kas hareketlerini koordine etme zorluğu, felç, uyuşma, körlük ve bunama yer alır. Hastalık iç organlara da zarar verebilir bu da ölümle sonuçlanabilir.

SARS

Şiddetli akut solunum sendromu SARS, dünya çapında 750′ den fazla insanı öldüren 2002 ve 2003 pandemisinin arkasındaki virüsdür. SARS insanlara Ebola virüsleri, Marburg virüsü ve MERS gibi yarasalar tarafından yayılır. Ulusal Sağlık Enstitüleri’ ne göre SARS virüsü muhtemelen Çin’ deki at nalı yarasalarından kaynaklandı.
WHO’ ya göre SARS; yüksek ateş, kuru öksürük, nefes darlığı ve zatürreyle belirginleşir.

Cüzzam

Bulaşıcı, kronik bir hastalık olan cüzam; Mycobacterium leprae olarak bilinen bir bakteriden kaynaklanır. Cüzzam; cildi, periferik sinirleri, üst solunum yollarını ve gözleri etkiler. WHO ‘ ya göre tedavi edilmezse kas zayıflığına, şekil bozukluğuna ve kalıcı sinir hasarına neden olabilir.
Cüzzamlı insanlar hastalığın yayılmasını önlemek için karantinaya alındı ancak doktorların şimdi bildiği gibi durum son derece bulaşıcı değildir. Hastalık; enfekte bir kişi öksürdüğünde veya hapşırdığında atılan damlacıklar yoluyla bulaşır. ABD Ulusal Tıp Kütüphanesine göre sadece cüzzamlı bir kişiye dokunmak genellikle enfeksiyona neden olmaz ve sağlıklı bir kişinin bağışıklık sistemi genellikle hastalığa neden olan bakterilerle enfeksiyon kapabilir. Bunun yanında çocukların cüzzama yakalanma riski yetişkinlerden daha fazladır.

Kızamık

Tüm bulaşıcı hastalıklar içinden en bulaşıcılarından biri olan kızamık (rubeola da denir) ciltte karakteristik kırmızı renkli döküntüye neden olur. Bu viral hastalığın diğer semptomları soğuk algınlığına benzer.
CDC’ ye göre kızamık o kadar bulaşıcı ki sadece virüslü birinin yanında duran insanların yüzde 90 ‘ ı enfekte olur.
Herbert Wertheim Tıp Fakültesinde bulaşıcı hastalıklar profesörün ifadesiyle; enfekte olmuş kişinin odadan çıkmasından iki saat sonrasında bile insan bu hastalığa yakalanır.
Neyse ki kızamık virüsüne karşı kendinizi savunmanın kolay bir yolu var: Aşı olmak. Kızamığa karşı aşılanan her 1000 kişiden 997’ si hastalığa yakalanmaz.

Zika

İlk olarak 1947′ de Afrika’ da tanımlanan Zika virüsü; Aedes cinsindeki sivrisinekler tarafından yayılan bir flavivirüstür. Bu virüs hayvanlardan bulaşan bulaşıcı hastalıklar kategorisine de girer. Zika virüsünün neden olduğu hastalık çoğu insan için özellikle tehlikeli olmasa da fetüsler ve yenidoğanlarda ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
CDC’ ye göre virüse bulaşmış beş kişiden sadece biri hastalanıyor. Hasta olanlarda ateş, döküntü, eklem ağrısı ve konjonktivit (pembe göz) olabilir ancak bu semptomlar genellikle hafiftir ve sadece birkaç gün sürer. Pan Amerikan Sağlık Örgütü’ ne göre ciddi doğum kusurları özellikle mikrosefali, Zika virüsüne bağlanmıştır. Virüs, hamile kadınlarda da düşüklere neden olabilir.

Bir Dahinin Beyninin İçinde Ne Var? Dahi Beyni ve Normal Beyin

Bataryaların ömrünü nasıl uzatırsınız?